> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://documentatie.sbr-wonen.nl/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://documentatie.sbr-wonen.nl/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-a-toelichting-op-de-gegevensuitvraag/3.-financiele-verantwoording.md).

# 3. Financiële verantwoording

In onderdeel 3 'Financiële verantwoording' van **dVi2025** wordt gevraagd naar:

* De balans;
* De winst- en verliesrekening;
* Het kasstroomoverzicht.

Afhankelijk van het gekozen scheidingsregime en de activiteiten binnen een corporatie is er sprake van de volgende niveaus waarop u de **dVi2025** invult:

* DAEB TI;
* Niet-DAEB TI;
* Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen.

Naast het onderscheid in niveaus, wordt op een aantal onderdelen ook onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en geconsolideerde gegevens van de woningcorporatie.

Op grond van artikel 15 van de RTIV moeten de modellen balans, winst- en verliesrekening en kasstroomoverzicht ook verplicht toegepast worden in de jaarrekening. In [Bijlage I – Toelichting regimes en vrijstellingen](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/bijlagen/bijlage-i-toelichting-regimes-en-vrijstellingen.md) van deze handleiding staat welke onderdelen voor welke regimes van toepassing zijn. De inhoudelijke toelichting op de [gegevensdefinities](https://sbr-wonen.nl/gegevensdefinities/) staat op SBR-wonen.nl.

De informatie die u rapporteert in dVi2025, sluit één op één aan op de jaarrekening.

#### Toepassing definities onderhoud en beheer

Er is nu één gemeenschappelijke set definities die woningcorporaties kunnen gebruiken voor de balans (beleidswaarde en marktwaarde op basis van waarderingshandboek), het kasstroomoverzicht en de winst-en-verliesrekening in de verantwoordingen. Deze set van definities is integraal van toepassing op de begroting (dPi) en verantwoording (dVi).

De definities zijn opgenomen in de [Regeling Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html)**.**

De definities voor onderhoud en beheer van woningcorporaties zijn opgenomen in [bijlage 2 (handboek marktwaardering) bij de RTIV](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html)**.**

In de [Kennisbank](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/folders/75000009952) van SBR-wonen is een Q\&A behorende bij de definities onderhoud & beheer opgenomen. Deze Q\&A is 'dynamisch' en wordt indien nodig periodiek bijgewerkt op basis van vragen en voorbeelden vanuit de praktijk.

### 3.1 Balans

Informatie over de financiële positie wordt verkregen vanuit de balans. Om cijfers te kunnen vergelijken worden ook de financiële gegevens van het voorafgaande verslagjaar bij de balans gevraagd. Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening. De balans wordt opgesteld vóór bestemming van het resultaat. Het jaarresultaat wordt in een afzonderlijke post onder het eigen vermogen gepresenteerd.

{% hint style="warning" %}
**Let op!**

* Als gevolg van het afronden van bedragen in euro's kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in de balans verantwoordt u op de regel 'Overlopende activa' (kortlopend) of 'Overlopende passiva' (kortlopend).
* In de opzet van de balans is geen afzonderlijke regel voor verwerking van de marktwaarde van (embedded) derivaten opgenomen. Gevolg hiervan kan zijn dat corporaties deze marktwaarde op verschillende regels verantwoorden. Wij vragen u derhalve de in de balans opgenomen marktwaarde van (embedded) derivaten op de regel 'Overige schulden' in de rubriek 'Langlopende schulden' te verantwoorden.
* Voor de balans geldt dat u alleen bij een hybride scheiding, in de Niet-DAEB tak de desbetreffende verbinding opneemt. Ook kan u alleen bij een hybride scheiding een startlening aan de dochteronderneming opnemen waarvan de Niet-DAEB tak eigenaar is.
  {% endhint %}

### 3.2 Winst- en verliesrekening

Informatie over de resultaten wordt uit de winst-en-verliesrekening gehaald. Om de cijfers te kunnen vergelijken worden ook de financiële gegevens van het vorige verslagjaar bij de winst-en-verliesrekening gevraagd. Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening.

Voor de toerekening van kosten en opbrengsten naar functies in de winst- en verliesrekening zoekt u aansluiting bij de [**'Handleiding toepassen functionele indeling winst- en verliesrekening verslagjaar 2025'**](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000136475-handleiding-toepassen-functionele-indeling-w-v-2025), te vinden in de kennisbank van SBR-wonen.

{% hint style="warning" %}
**Let op!**

Als gevolg van het afronden van bedragen in euro's kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in de winst- en verliesrekening verantwoordt u op de regel 'Overige directe operationele lasten exploitatie bezit'.
{% endhint %}

### 3.3 Kasstroomoverzicht

Ten behoeve van een adequate risicobeheersing is inzicht in de kasstromen belangrijk. Vul hier per tak de gerealiseerde kasstromen voor het huidige verslagjaar en het vorige verslagjaar in. Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening.

{% hint style="warning" %}
**Let op!**

* Als gevolg van het afronden van bedragen in euro's kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in het kasstroomoverzicht verantwoordt u op de regel 'Overige bedrijfsuitgaven'.
* De uitgaven van externe kosten bij verkoop worden gesaldeerd opgenomen onder de gerelateerde verkoopontvangsten. De uitgaven van grondaankopen worden opgenomen onder de nieuwbouw uitgaven in het kasstroomoverzicht.
  {% endhint %}

#### Verantwoording scheiding DAEB en Niet-DAEB

Het gegevensmodel voor de **dVi2025** komt overeen met de jaarrekeningmodellen. Dit betekent dat de afzonderlijke posten die specifiek betrekking hebben op de scheiding DAEB en Niet-DAEB qua presentatie in dit model zijn geschrapt. In onderstaand overzicht staat hoe de aan de scheiding DAEB en Niet-DAEB gerelateerde posten in de balans, de winst- en verliesrekening en het kasstroomoverzicht moeten worden verwerkt in de **dVi2025**.

{% hint style="warning" %}
**Let op!**

Onderstaande opsomming is niet van toepassing op het verlicht regime.
{% endhint %}

#### **Verwerking balans**

**DAEB:**

* De netto vermogenswaarde van de Niet-DAEB tak neemt u op onder 'Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelneming in groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'.
* De interne lening op de activazijde van de balans neemt u op onder 'Vorderingen op groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'.

**Niet-DAEB:**

* De nettovermogenswaarde van de door de Niet-DAEB tak gehouden verbindingen neemt u op onder 'Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelneming in groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'.
* De startlening op de activazijde van de balans neemt u op onder 'Vorderingen op groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'.
* De vorderingen op de DAEB tak (kortlopend) neemt u op onder 'Vorderingen op groepsmaatschappijen' in de categorie 'Vorderingen'.
* De interne lening op de passivazijde van de balans neemt u op onder 'Schulden aan groepsmaatschappijen' in de categorie 'Langlopende schulden'.
* De schulden aan de DAEB tak (kortlopend) op de passivazijde neemt u op onder 'Schulden aan groepsmaatschappijen' in de categorie 'Kortlopende schulden'.

**Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:**

* De startlening op de passivazijde van de balans neemt u op onder 'Schulden aan rechtspersonen en vennootschappen die een deelneming hebben in de rechtspersoon of waarin de rechtspersoon een deelneming heeft' in de categorie 'Langlopende schulden'.

#### **Verwerking winst- en verliesrekening**

**DAEB:**

* De rentebaten interne lening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Overige rentebaten en soortgelijke opbrengsten'.
* Het resultaat van de Niet-DAEB tak in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Resultaat uit deelnemingen'.

**Niet-DAEB:**

* De rentebaten interne lening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Overige rentebaten en soortgelijke opbrengsten'.
* De rentelasten interne lening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Rentelasten en soortgelijke kosten'.

**Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:**

* De rentelasten startlening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Rentelasten en soortgelijke kosten'.

#### **Verwerking kasstroomoverzicht**

**DAEB:**

* De renteontvangsten van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Ontvangen interest' onder operationele activiteiten.
* De ontvangen aflossingen van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Ontvangsten overig' in categorie FVA onder investeringsactiviteiten.

**Niet-DAEB:**

* De rente-uitgaven van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Betaalde interest' onder operationele activiteiten.
* De aflossing van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Aflossing ongeborgde leningen' onder financieringsactiviteiten.
* De renteontvangsten van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel 'Ontvangen interest' onder operationele activiteiten.
* De ontvangen aflossing van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel 'Ontvangsten verbindingen' in categorie FVA onder investeringsactiviteiten.

**Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:**

* De rente-uitgaven van de startlening van de verbinding verantwoordt u op regel 'Betaalde interest' onder operationele activiteiten.
* De aflossing van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel 'Aflossing ongeborgde leningen' onder financieringsactiviteiten.

#### Bijzondere verwerking lening Niet-DAEB aan DAEB of verbinding aan TI

**Onder voorwaarden is het mogelijk dat de niet-DAEB-tak van de TI een lening verstrekt aan de DAEB-tak. De rente van deze lening moet marktconform zijn en afgestemd op de looptijd. Er moet sprake zijn van tijdelijke overliquiditeit van de niet-DAEB-tak. Hoe de lening van Niet-DAEB aan DAEB moet worden verwerkt, is beschreven in de** [**Q\&A**](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000136587--3-1-3-3-bijzondere-verwerking-lening-niet-daeb-aan-daeb) **inzake bijzondere verwerking lening Niet-DAEB aan DAEB. Ook is het mogelijk dat de TI gefinancierd wordt door de eigen (100%) verbinding. Zie hier voor de voorwaarden die daarbij gelden.**

#### **Wijzigingen**

**De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dVi2024 zijn:**

* **(3.3) Veld verhuurderheffing is verwijderd uit het kasstroomoverzicht.**

### 3.4 Toelichting op balans, winst- en verliesrekening en kasstroomoverzicht

In onderdeel 3.4 van de dVi wordt afhankelijk van het regime gevraagd om een toelichting van het kasstroomoverzicht gesplitst naar de takken DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen, en om een toelichting van de balans en winst- en verliesrekening (indien van toepassing geconsolideerd, anders enkelvoudig).

### 3.4.1 Toelichting kasstroomoverzicht

In de nadere toelichting licht u de geactiveerde productie ten behoeve van eigen bedrijf (verkoop, sloop, nieuwbouw, aankoop en woningverbetering) en de toerekening van het deel betalingen aan werknemers en overige kasstromen met betrekking tot het onderhoud en de leefbaarheid toe.

{% hint style="warning" %}
**Let op!**

U mag hier geen directe onderhoudsuitgaven en personeelsuitgaven (betalingen aan werknemers) toerekenen die u al eerder als zodanig separaat verantwoord heeft in het kasstroomoverzicht. U neemt op de **tweede en derde regel** van dit overzicht derhalve enkel de indirect toerekenbare operationele uitgaven op die betrekking hebben op onderhoud en leefbaarheid.

Indien bijvoorbeeld de directe onderhoudsuitgaven (3.3 post 'Onderhoudsuitgaven') 10 miljoen euro bedragen en de indirect toerekenbare onderhoudsuitgaven (verschillende posten in 3.3 kasstroomoverzicht) 1 miljoen euro, dan verantwoordt u in dit onderdeel (3.4.1) een bedrag van 1 miljoen euro. Wat betreft de personeelsuitgaven moeten deze uitgaven wel betrekking hebben op de exploitatie (dus geen onderhoud voor derde).
{% endhint %}

### 3.4.2 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen

In onderdeel 3.4.2 van de dVi vult u de rechten en verplichtingen in die niet uit de balans blijken. Deze gegevens zijn afgeleid uit de gecontroleerde jaarrekening **2025**. Er wordt hier gevraagd naar de off-balance grondposities, overige kwantificeerbare rechten en totaal van kwantificeerbare verplichtingen (excl. obligoverplichting). Eventuele niet-kwantificeerbare rechten en verplichtingen moet u tekstueel toelichten in de daarvoor bestemde toelichtingsvelden.

### 3.4.3 Hoofdelijke aansprakelijkheden

In dit onderdeel geeft u (tekstueel) eventuele hoofdelijke aansprakelijkheden op en door wie en aan wie deze zijn verstrekt. Dit zijn aansprakelijkheden uit hoofde van '403 verklaringen' en overige hoofdelijke aansprakelijkheden.

### 3.4.4 Verliescompensatie

Hier vult u het nominale bedrag van het voorwaardelijk recht op verliescompensatie in. Ook deze informatie is afkomstig van de jaarrekening of onderbouwingen die aan de jaarrekening, als onderdeel van de niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen, ten grondslag liggen.

### 3.4.5 Informatie verkochte huurwoningen

In onderdeel 3.4.5 van de **dVi2025** vult u het totaal in van de verkoopprijs van de verkochte huurwoningen in verslagjaar **2025** aan toekomstige bewoners en andere partijen. Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit voor de takken DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. Hieronder vallen ook de verkochte woningen die zijn aangekocht voor doorverkoop (inclusief de woningen verkocht onder voorwaarden (VOV)). Bij de 'Verkochte woningen VOV' gaat u uit van de verkoopprijs exclusief korting. Voor de overige woningen geldt de gerealiseerde verkoopprijs als uitgangspunt.

### 3.4.6 Specificatie van de huuropbrengsten

In de 'Specificatie van huuropbrengsten' in onderdeel 3.4.6 vult u de netto huuropbrengsten (inclusief mutatie van de voorziening voor dubieuze huurdebiteuren) uit de functionele winst- en verliesrekening in per vastgoedcategorie. Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit per categorie voor de takken: DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen.

### 3.4.7 Specificatie van de sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat

In dit onderdeel vult u de sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat, gesplitst naar saneringsheffing, obligoheffing WSW en overige sectorspecifieke heffingen (AW-heffing). Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit voor de takken: DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen.

De obligoheffing WSW betreft het bedrag dat WSW factureert om het kapitaal indien nodig aan te vullen. De grondslag hiervan is de omvang van door WSW geborgde leningen. Omdat die alleen in de DAEB-tak voorkomen verwachten we dat obligoheffing alleen in de DAEB-tak wordt opgenomen. U kunt hier het gefactureerde bedrag verantwoorden.

De saneringsheffing is de heffing die WSW ophaalt in het kader van de sanering van corporaties. Meestal is dit 0. De overige sectorspecifieke heffingen betreft in elk geval de Aw-bijdrageheffing. Ook kunt u hier bijvoorbeeld de Aedes-contributie verantwoorden en de verhuurderbijdrage (bijdrage aan de huurcommissie).

De borgstellingsvergoeding die u **jaarlijks** aan WSW betaalt (ter dekking van operationele kosten WSW) kunt u invullen als rente-uitgaven en blijft hierdoor buiten beschouwing bij de sectorspecifieke heffingen.


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://documentatie.sbr-wonen.nl/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-a-toelichting-op-de-gegevensuitvraag/3.-financiele-verantwoording.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
