# Home Welcome to your team’s developer platform

SBR-Wonen documentatie

Deze website bevat de documentatie van SBR-wonen, bedoeld voor woningcorporaties, softwareontwikkelaars en andere belanghebbenden rondom de dPi, dVi en ABM (Aedes Benchmark).

:traffic-light-go:

dPiDe dPi2026 kan worden aangeleverd van 1 oktober 2026 t/m 14 december 2026./pages/BCnRfeReK1KXqzUMIIvY/spaces/xUcqv5rC6hsTBcWrWNIL/pages/GIrfnd8XasrSuKEvhQ77

:traffic-light-go:

dViDe dVi2025 kan worden aangeleverd van 1 april 2026 t/m 30 juni 2026./pages/xE0dwoBiFlxdxuQ6iarc/pages/EYeHBtyein1jFAwho2Jl/pages/SXFjd34uOM2pQDvtYBWY/pages/AYaQ9FLL5HBx4UiAiH5C/spaces/xUcqv5rC6hsTBcWrWNIL/pages/HZ3O6Wrkdt2nwTDNb708/spaces/xUcqv5rC6hsTBcWrWNIL/pages/BRCkFBBCyFtQYYmubY6B

:traffic-light-go:

ABMDe Aedes Benchmark kan worden aangeleverd van 1 april 2026 t/m 31 juli 2026./spaces/xUcqv5rC6hsTBcWrWNIL/pages/TMqx0cm9vX5JIERGickP/pages/x3g1V41aOeeTp06a4Ffg/pages/kYUYMHEFfCPMOemd8bH9
{% columns %} {% column %}
{% endcolumn %} {% column %} ### Heb je vragen? Gebruik het zoekformulier bovenaan deze pagina om je vraag te stellen. Je antwoordt wordt door AI geformuleerd op basis van de officiële documentatie. Verdere vragen of liever contact met iemand van SBR-wonen? Klik op de knop hieronder. Servicedesk {% endcolumn %} {% endcolumns %} # Gegevensmodel & wijzigingsoverzicht In de bijlage is het definitieve gegevensmodel van de Verantwoordingsinformatie 2025 (dVi) opgenomen. Het model is afgestemd in de Expertgroep. In deze bijeenkomst bespreken vertegenwoordigers van woningcorporaties, softwareleveranciers en convenantpartijen (Aedes, Aw, BZK en WSW) het nut en de noodzaak van de uitgevraagde gegevens. Hun inbreng is in dit model verwerkt. Een groot deel van de wijzigingen hangt samen met de invoering van het verticaal toezicht door AW en WSW en de prestatieafspraken. Een totaaloverzicht van de voorgenomen wijzigingen is tevens opgenomen in de bijlage. Dit overzicht geeft alle wijzigingen (per hoofdstuk) in de wettelijke uitvraag van dVi 2025 ten opzichte van dVi 2024 weer. Om inzicht te krijgen in de keuzemenuopties en de requirements en validaties per veld, is het mogelijk om per tabblad middels het plusje rechtsboven, kolommen uit te klappen die deze informatie bevatten. {% file src="/files/9M61BAVtpfsbqqiQbO3p" %} # Sjabloon WOZ-bezitstabel Als u de gegevens voor de .csv-bezitstabel al heeft staan in een .csv-bestand, dan kunt u voor de controle van de gegevens het sjabloon van de WOZ-bezitstabel gebruiken. {% hint style="info" %} Mocht u tegen de volgende melding aanlopen, dan kunt u onderstaande stappenplan volgen om dit op te lossen: *Microsoft Corporation heeft het uitvoeren van macro's geblokkeerd, omdat de bron van dit bestand niet wordt vertrouwd.* Oplossing: 1\) Selecteer het bestand en klik op de rechtermuisknop 2\) Ga naar 'Eigenschappen' 3\) Vink het blokje 'Blokkering opheffen' aan. LET op: Het bestand dient niet geopend te zijn bij uitvoer van bovenstaande instructie. {% endhint %} {% file src="/files/f9YHBz62gC18K2SfP1mU" %} # Accountantsprotocol De Autoriteit woningcorporaties (Aw) steunt bij het uitvoeren van de toezichtstaken op de controlewerkzaamheden van de accountants bij woningcorporaties. Het accountantsprotocol beschrijft de minimale werkzaamheden van de accountants bij woningcorporaties. Het accountantsprotocol wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van onder andere aangepaste wet- en regelgeving, gewijzigde inzichten, actuele ontwikkelingen en risico inschattingen. {% file src="/files/5FOm2I57P76CVdkAycAU" %} # Kennissessie dVi2025 Op donderdag 12 maart 2026 hebben SBR-wonen en de convenantpartijen een kennissessie verzorgd. Tijdens deze sessie hebben de convenantpartijen een nadere toelichting gegeven op de nieuwe onderdelen in de dVi. Daarnaast is aandacht besteed aan de datakwaliteit van de voorgaande dVi. {% file src="/files/WFo7qhRkE8zLkv0cryiO" %} # Sjabloon passendheidstoets Voor een juiste woningtoewijzing wordt de huurprijs getoetst aan het inkomen van de huurder via de passendheidstoets. Het bijgevoegde sjabloon berekent op basis van alle ingevulde gegevens automatisch het percentage passendheid van de corporatie. {% file src="/files/EYAZOvXc5ARxCPhYSc0r" %} # Gegevensmodel & wijzigingsoverzicht Het gegevensmodel dPi2026 is op donderdag 20 februari 2026 door de Stuurgroep GRIP vastgesteld. Vóór 15 december van ieder jaar leveren corporaties de prognose informatie (dPi) aan bij de ketenpartijen. Het gegevensmodel vormt de basis voor het opstellen en modelleren van de woningcorporatie-taxonomie. Publicatie van het gegevensmodel in de Staatscourant zal naar verwachting later dit jaar plaatsvinden. Het gegevensmodel en een overzicht van alle wijzigingen ten opzichte van de dPi2025 kan hieronder worden gedownload. {% file src="/files/TsZwTDKXnsxdXXC4c09R" %} {% file src="/files/Z6W0b9kQWNapGVd2IRqN" %} # Sjabloon Aedes Benchmark Dit sjabloon kan worden gebruikt ter voorbereiding op het aanleveren van de Aedes Benchmark 2026. Het sjabloon kan worden gebruikt om: * Informatie te verzamelen * Een CSV te aan te maken en te controleren {% file src="/files/ZTdBG4QDjjle4zsiNxFd" %} ### **Nieuwe versie sjabloon beschikbaar (vanaf 17 juni 2026)** Per 17 juni 2026 is een nieuwe versie van het sjabloon beschikbaar gesteld. In deze versie is een fout bij het importeren van CSV-bestanden opgelost en zijn enkele tabbladnamen aangepast. Wij adviseren alle corporaties om vanaf 17 juni 2026 deze nieuwe versie van het sjabloon te gebruiken. Wijzigingsoverzicht: | Tabblad | Wijziging | Situatie vorige versie | Impact corporaties | | -------------------------------- | ------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------- | | Controle CSV | Foutmelding opgelost bij CSV-import | Bij gebruik van de knop *CSV importeren* kon de melding verschijnen: "Fout 13 tijdens uitvoering Typen komen niet met elkaar overeen" | CSV-import werkt weer correct | | Financiën | Tabbladnaam gewijzigd naar *Financiën* | Tabblad heette *Bedrijfslasten* | Geen | | Beschikbaarheid & betaalbaarheid | Tabbladnaam gewijzigd naar *Beschikbaarheid & betaalbaarheid* | Tabblad heette *Nieuwbouw* | Geen | ### **Foutmeldingen bij het gebruik van macro's** Het sjabloon maakt gebruik van macro's voor het aanmaken en controleren van CSV bestanden. Het kan zijn dat u daarom de volgende melding krijgt: > *Microsoft Corporation heeft het uitvoeren van macro's geblokkeerd, omdat de bron van dit bestand niet wordt vertrouwd.* Oplossing: 1. Sluit het bestand 2. Selecteer het bestand en klik op de rechtermuisknop 3. Ga naar 'Eigenschappen' 4. Vink het blokje 'Blokkering opheffen' aan. Bij de volgende melding: > *Macro's in dit document zijn om veiligheidsredenen uitgeschakeld door de ondernemingsbeheerder.* Kunt u geen gebruik maken van de macro's, zonder medewerking van uw IT-beheerder. # Definities Aedes Benchmark Aedes publiceert de definities voor de Aedes Benchmark (een inhoudelijke toelichting) op de Aedes website: . Deze definities zijn ook van toepassing op de Aedes Benchmark 2026. # Handleidingen Hier vindt u alle documentatie handleidingen voor het aanleveren van de dPi, dVi en ABM.
Cover image
Handleiding dPi (inhoudelijk)Bevat inhoudelijke instructies voor het aanleveren van de dPi rapportage./pages/GIrfnd8XasrSuKEvhQ77
Handleiding dPi (portaal)Bevat instructies over de werking van het portaal./pages/xYZ6L1RdVWx99p3zu1xu
Handleiding dVi (inhoudelijk)Bevat inhoudelijke instructies voor het aanleveren van de dVi rapportage./pages/HZ3O6Wrkdt2nwTDNb708
Handleiding dVi (proces & WOZ-bezitstabel)Bevat instructies over de werking van het portaal./pages/BRCkFBBCyFtQYYmubY6B
Handleiding ABMBevat inhoudelijke en procesinstructies voor het aanleveren van de Aedes Benchmark rapportage./pages/TMqx0cm9vX5JIERGickP
# Handleiding dPi 2026 {% hint style="info" %} Deze handleiding is van toepassing op de dPi2026. {% endhint %} Op grond van de Woningwet moeten woningcorporaties financiële en niet-financiële (prognose)informatie aanleveren. Via het SBR-wonen portaal worden deze financiële en volkshuisvestelijke gegevens van corporaties verstuurd aan de Autoriteit woningcorporaties (Aw), het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). De dPi is een wettelijke gegevensuitvraag waarbij woningcorporaties worden geacht middels juiste en volledige rapportage aangaande alle gegevensindicatoren in de uitvraag te voldoen aan deze wettelijke verplichting. Om het aanleveren van ‘de Prospectieve informatie’ (hierna: **dPi2026**) via het portaal van SBR-wonen zo makkelijk mogelijk te maken zijn er twee handleidingen ontwikkeld die in onze kennisbank zijn opgenomen: * Deze inhoudelijke handleiding met een toelichting op de gevraagde informatie; * Een handleiding over de werking van het portaal. {% hint style="info" %} In ieder hoofdstuk is met een informatie-vak aangegeven wat de wijzigingen in deze versie van de dPi zijn ten opzichte van de vorige versie (indien van toepassing). Het volgende document geeft een totaaloverzicht van de wijzigingen: {% endhint %} {% file src="/files/jgOwvL0dlwVpimVbFmsv" %} Via het portaal van SBR-wonen dient u de gevraagde gegevens over de voorlopige uitkomsten van het verslagjaar **2026** (hierna te noemen het forecast verslagjaar) en de tien prognosejaren **2027-2036** in. Dit zijn de gegevens zoals die in de meerjarenbegroting zijn goedgekeurd door het bevoegde toezichthoudende orgaan\ van de toegelaten instelling. Afhankelijk van de keuze van het scheidingsregime dat voor uw woningcorporatie van toepassing is (verlicht regime, administratieve scheiding, hybride scheiding of juridische splitsing), krijgt u de bijbehorende hoofdstukken te zien. Deze inhoudelijke handleiding gaat in op alle hoofdstukken en is dus opgezet vanuit het oogpunt van een corporatie die heeft gekozen voor een hybride scheiding. In hoofdstuk Algemeen kopje ‘onderscheid regimes’ staat een overzicht van de hoofdstukken die van toepassing zijn op de verschillende scheidingsregimes. Wilt u weten wat precies de definitie is van de informatie die wordt uitgevraagd voor de **dPi2026**? Kijk dan op [definities.sbr-wonen.nl](https://definities.sbr-wonen.nl). Een toelichting op de structuur van de definities is opgenomen in bijlage II - ‘Gegevensdefinities’. ## Aanleveren gegevens en stukken Op grond van de woningwet (art. 44a) moet het databestand van de **dPi2026** en alle opgevraagde bijlage(n) vóór 15 december **2026** zijn aangeleverd bij de uitvragende partijen. De **dPi2026** dient u samen met de door uw toezichthoudend orgaan goedgekeurde meerjarenbegroting in. Sinds de dPi2023 is de bestuursverklaring\ geïntegreerd in de digitale informatie-opvraag. De meerjarenbegroting is een verplichte bijlage die u via het portaal van SBR-wonen of system to system via uw softwareleverancier moet uploaden bij de **dPi2026**. Stuur deze documenten niet per post of e-mail: alleen bestanden die via het SBR-wonen portaal of system to system via uw softwareleverancier worden ingediend, worden in behandeling genomen. Voor een goede verwerking van de documenten vragen wij u rekening te houden met het volgende: * De bestandsnaam moet voldoen aan de naamconventie zoals aangegeven in onderstaande tabel. * De bijlage(n) moeten per document in pdf-formaat worden geüpload in het portaal van SBR-wonen. Hieronder staat een overzicht van de bijlagen en verplichte naamconventies. Bestanden met een afwijkende naamconventie kunnen niet worden verwerkt. | Bijlage | Verplichte naamconventie bestand | | ------------------------------------------ | -------------------------------- | | Meerjarenbegroting **2027** \* | **Meerjarenbegroting (pdf)** | | Begroting **2027** (indien van toepassing) | **begroting (pdf)** | \*De meerjarenbegroting is een **verplichte bijlage**, indien van toepassing kunt u ook de begroting uploaden. **Vragen?** Kijk in de kennisbank van SBR-wonen. Ziet u het antwoord niet, neem dan contact op met de Servicedesk; een contactformulier vindt u op de site van SBR wonen. # 1. Algemeen In dit hoofdstuk vult u algemene gegevens van de woningcorporatie in. Bij gebruik van een xbrl-bestand van uw softwareleverancier worden de gegevens van de corporatie automatisch ingevuld. Als u geen gebruik maakt van een import xbrl-bestand van uw softwareleverancier, vult u bij de invulvelden ‘Naam softwarepakket’ en ‘Versie softwarepakket’ n.v.t. in. {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijziging ten opzichte van de dPi2025 is: * ‘Geslachtsaanduiding’ vervalt uit het overzicht Gegevens corporatie. {% endhint %} ## Onderscheid regimes Sinds 1 januari 2017 moeten woningcorporaties hun commerciële activiteiten (Niet-DAEB) gescheiden van hun sociale werkzaamheden (DAEB) opnemen in de administratie. Een corporatie heeft bij de scheiding gekozen voor een administratieve scheiding, juridische splitsing, hybride scheiding of een verlicht regime. Woningcorporaties hebben verschillende mogelijkheden gehad voor het scheiden van DAEB en Niet-DAEB activiteiten. Het gekozen regime heeft invloed op de in te dienen prognose- en verantwoordingsinformatie (dPi en dVi). Bij het selecteren van het invoerformulier in het portaal, moet het juiste formuliertype (entrypoint) geselecteerd worden. De vraag over het regime is belangrijk zodat u de juiste onderdelen te zien krijgt in het portaal van SBR-wonen. In het geval van een geconsolideerde opgaaf, dus inclusief verbindingen (uitgangspunt is verwerking in de jaarrekening), moet hier bij de selectie van het formuliertype in het portaal rekening mee gehouden worden. Afhankelijk van het gekozen scheidingsregime en de activiteiten binnen een corporatie is er sprake van de volgende niveaus waarop u de dPi invult: * DAEB TI; * Niet-DAEB TI; * Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. De uitvraag op de verschillende niveaus is gelijk, tenzij in deze toelichting anders is aangegeven. Naast het onderscheid in niveaus, wordt op een aantal onderdelen ook onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en geconsolideerde gegevens van de woningcorporatie. Bij een juridische splitsing zijn de gegevens die u invult op het niveau ‘DAEB TI’ gelijk aan de enkelvoudige gegevens. Voor alle mogelijke regimes is hieronder weergegeven welke onderdelen u moet invullen. Afhankelijk van het type regime en de vraag of er sprake is van consolidatie verantwoordt u in de **dPi2026** over maximaal 5 verschillende niveaus (DAEB TI, Niet-DAEB TI, enkelvoudig, Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen en geconsolideerd). De volgende afkortingen zijn in dit overzicht gebruikt:\ VR = Verlicht regime;\ AS = Administratieve scheiding;\ HS = Hybride scheiding;\ JS = Juridische splitsing. Afhankelijk van het regime en of er sprake is van consolidatie zijn bepaalde velden wel of niet van toepassing. Bij hybride scheiding en juridische splitsing is per definitie sprake van consolidatie. Velden die niet van toepassing zijn, worden op basis van de beantwoording van de selectievraag (keuze formuliertype bij creëren/importeren nieuwe rapportage) automatisch geblokkeerd. In onderstaand overzicht staat welke velden niet van toepassing zijn voor de verschillende regimes. Corporaties met een verlicht regime maken ook onderscheid tussen uitgaven en ontvangsten (kasstroomoverzicht) van DAEB-activiteiten en Niet-DAEB-activiteiten, ondanks dat voor hen een volledige (administratieve) scheiding niet van toepassing is. Het aanleveren van een gesplitste balans is onder het verlicht regime niet van toepassing en wordt derhalve niet in het portaal getoond. Toepassing van het verlicht regime is alleen mogelijk als u blijvend aan de voorwaarden 1 voldoet. Als u niet meer aan de voorwaarden voldoet en u bent niet in aanmerking gekomen voor de coulance regeling ten tijde van de scheiding, dan moet u alsnog overgaan op een administratieve scheiding of juridische splitsing van de DAEB en Niet-DAEB activiteiten. Bij het invullen van de dPi gaat u uit van het regime dat op dit moment van toepassing is (zoals is beschikt in een besluit van de Aw), ook als u in een van de prognosejaren verwacht niet meer aan de voorwaarden voor het toepassen van het verlicht regime te voldoen. Neem in die situatie contact op met de inspecteur van de Autoriteit woningcorporaties, bijvoorbeeld via het [Klantcontactcentrum (KCC)](https://www.ilent.nl/service/contact). {% hint style="warning" %} Bij het selecteren van het invoerformulier in het portaal, moet het juiste formuliertype (entrypoint) geselecteerd worden. De vraag over het regime is belangrijk zodat u de juiste onderdelen te zien krijgt in het portaal van SBR-wonen. In het geval van een geconsolideerde opgaaf, dus inclusief verbindingen (uitgangspunt is verwerking in de jaarrekening), moet hier bij de selectie van het formuliertype rekening mee gehouden worden. {% endhint %} ## Aansluiting aantal vastgoedeenheden dPi versus dVi Uit de analyses van de voorgaande ingediende dPi’s en dVi’s is geconstateerd dat er inconsistenties in de verantwoording van aantal verhuureenheden tussen dPi en dVi zijn. De woningcorporatie wordt geacht om een goede en consistente aansluiting in verhuureenheden te maken. Hieronder een visuele weergave ten aanzien van consistentie van verhuureenheden. ```mermaid flowchart LR classDef c1 fill:#EFF6F8,stroke-width:0,color:#0FA2B0,font-weight:bold; classDef c2 fill:#DD6229,stroke-width:0,color:white,font-weight:bold; classDef c3 fill:#0FA2B0,stroke-width:0,color:white,font-weight:bold; A(("Aantal eenheden verslagjaar (31 dec ’25) dVi")) B(("Mutatie aantal eenheden in 2026 dPi")) C(("Aantal eenheden forecast (31 dec ’26) dPi")) A -- "+" --> B B -- "=" --> C %% Maak de lijnen onzichtbaar linkStyle 0 stroke:transparent,font-size:20pt; linkStyle 1 stroke:transparent,font-size:20pt; %% Pas de juiste stijl toe op alle drie de nodes class A c1; class B c2; class C c3; ``` ## Fusies Is sprake van een fusie die voor 1 april van het eerste prognosejaar wordt gerealiseerd, dan is de dPi een gecombineerde opgave van de organisaties die met elkaar fuseren. Als gevolg hiervan moet u ook de informatie over het huidige verslagjaar (forecastjaar in de dPi) als één gefuseerde weergave in de dPi aanleveren. Voor de beoordeling is het beeld van de (komende) fusiecorporatie relevant. Vul als algemene gegevens de gegevens van de fusiedrager in. De fusiedrager heeft over het algemeen de benodigde informatie om een gedegen geconsolideerde dPi in te dienen. Neem bij vragen hierover contact op met de [Servicedesk van SBR-wonen](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/tickets/new). {% hint style="warning" %} **Let op** * De term ‘Huidig’ komt in de headers van diverse tabellen, binnen diverse hoofdstukken, voor. Deze headers hebben geen functie en kunnen derhalve worden genegeerd. * Alle invulvelden zijn verplicht (mits van toepassing voor uw corporatie) en daarom moet altijd een waarde zijn ingevuld. Indien een invulveld voor uw corporatie niet van toepassing is, dan vult u een 0 in. * In de tabellen van de hoofdstukken 2.7, 3.4.1 en 4.1 worden percentages uitgevraagd. U dient hier de daadwerkelijke percentages in te vullen. 1% vult u dus als 1 in. {% endhint %} # 2. Activiteiten Dit onderdeel bestaat uit de volgende hoofdstukken: * [2.1 Activiteitenoverzicht](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.1-activiteitenoverzicht) * [2.2 Projectenoverzicht nieuwbouw](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.2-projectenoverzicht-nieuwbouw) * [2.3 Prognose ontwikkeling bezit](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.3-prognose-ontwikkeling-bezit) * [2.4 Prognose ontwikkeling energielabel](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.4-prognose-ontwikkeling-energielabel) * [2.5 Prognose-ontwikkeling conditiescore](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.5-prognose-ontwikkeling-conditiescore) * [2.7 Toelichting waardering bezit](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.7-toelichting-waardering-bezit) * [2.9 Prognose zorggeschikte woningen en geclusterde woningen](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.9-prognose-zorggeschikte-woningen-en-geclusterde-woningen) * [2.10 Prognose aantal eenheden woonruimte in het kader van duurzaamheid](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.10-prognose-aantal-eenheden-woonruimte-in-het-kader-van-duurzaamheid) # 2.1 Activiteitenoverzicht In het onderdeel ‘Activiteitenoverzicht’ geeft u informatie over de activiteiten van de corporatie en haar eventuele verbinding(en) met oplevering in de perioden forecast verslagjaar **2026** en prognosejaren **2027** tot en met **2036**. In het activiteitenoverzicht (2.1) en de financiële overzichten wordt verwacht dat alleen de realiseerbare investeringsbegroting is opgenomen. Het is van belang dat de meerjarenbegroting en dPi een zo realistisch mogelijke inschatting bevatten van het (investerings)programma, aansluitend op de interne besluitvormingsprocessen en de prestatieafspraken. In onderdeel 2.2 projectenoverzicht nieuwbouw vult u de volledige projectenportefeuille nieuwbouw in. Dit kunnen zowel harde als zachte projecten zijn. Via de statusvelden in dit hoofdstuk ontstaat per project een indicatie van de hardheid. Dit overzicht bevat naar alle waarschijnlijkheid meer projecten dan het activiteitenoverzicht (2.1), de prognose van ontwikkeling bezit (2.3) en de financiële overzichten (2.7 en 3). Voor die hoofdstukken is de verwachting dat een zo realistische mogelijke inschatting wordt ingevuld. Dit kan betekenen dat in de eerste jaren zachte projecten achterwege blijven en dat voor latere prognosejaren een realistische schatting van kasstromen, aantallen en waarde wordt gemaakt, ook als hier nog geen concrete activiteiten bekend zijn. Het activiteitenoverzicht bestaat uit de volgende onderdelen: A. Nieuwbouw exclusief bestemming koop;\ B. Aankoop;\ C. Verkoop aan toekomstige bewoners;\ D. Verkoop aan overigen;\ E. Sloop;\ F. Verbetering bestaand bezit;\ G. Nieuwbouw met bestemming koop;\ H. Transacties van DAEB TI naar Niet-DAEB TI;\ I. Transacties van Niet-DAEB TI naar DAEB TI.\ J. Samenvoeging en splitsing Bovenstaande onderdelen vult u, voor zover van toepassing, in voor DAEB, Niet-DAEB en geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. {% hint style="warning" %} **Let op** * Voor het verlicht regime moeten eventuele transacties binnen de TI tussen DAEB en Niet-DAEB als activiteit(en) bij de onderdelen H en I (Transacties binnen TI) van hoofdstuk 2.1 ‘activiteitenoverzicht’ opgenomen worden. * In het portaal wordt in het activiteitenoverzicht, onderdeel ‘2.1 B – Aankoop’ op de regel ‘Aankoopkosten’ de aankoopprijs, inclusief de bijkomende kosten ingevuld. {% endhint %} {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijziging ten opzichte van de dPi2025 is: * ‘Marktwaarde’ vervalt uit alle overzichten. {% endhint %} ## Onderscheid onderhoud en verbetering Voor onderhoud en beheer is een gemeenschappelijke set definities voor woningcorporaties beschikbaar. Deze kunnen zij gebruiken voor de balans (beleidswaarde en marktwaarde op basis van waarderingshandboek), het kasstroomoverzicht en de winst-en-verliesrekening in de verantwoordingen. De definities zijn opgenomen in de [Regeling Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html). In de [Kennisbank](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/home) van SBR-wonen is een Q\&A behorende bij de gewijzigde definities onderhoud & beheer opgenomen. Deze Q\&A is ‘dynamisch’ en wordt indien nodig periodiek bijgewerkt op basis van vragen en voorbeelden vanuit de praktijk. Evenals voorgaand jaar, geldt een integrale toepassing van de set van definities (onderhoud, verbeteringen en beheer) op de begroting over **2027** (**dPi2026**). ## Realiseerbaarheid meerjarenbegroting Aw & WSW vragen nogmaals aandacht voor het kader dat in deze handleiding is vastgelegd met betrekking tot het opstellen van de meerjarenbegroting. De op te nemen activiteiten moeten een zo realistisch mogelijke inschatting zijn van een haalbare transitie (in omvang en realisatieperiode) die aansluit op de portefeuillestrategie (zie [Q\&A](https://www.ilent.nl/onderwerpen/actuele-informatie-autoriteit-woningcorporaties/nieuwsberichten-aw/aandachtspunten-meerjarenbegroting-en-dpi-2022)). De Aw en WSW hebben daarnaast over dit vraagstuk een publicatie op de [website](https://www.ilent.nl/onderwerpen/actuele-informatie-autoriteit-woningcorporaties/nieuwsberichten-aw/leidraad-meerjarenbegroting-en-dpi2023) geplaatst die in dit verband van belang is. ## Clustermogelijkheid projecten (onderhoud/investering) De memo onderhoud en beheer opgenomen in de RTIV geeft kaders voor verantwoording van onderhouds- en beheerkosten. Naar aanleiding van enkele praktijkvoorbeelden vragen Aw en WSW extra aandacht voor de clustermogelijkheid binnen het geldende kader (zie [Q\&A](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000059573-toelichting-onderhoud-in-meerjarenbegroting-en-beleidswaarde)). ## Beheer in vastgoedexploitatie en de normafleiding[^1] t.b.v. beleidswaarde Het vraagstuk van toerekeningen roept in de praktijk nog vragen op. Daarom brengen we graag de eerder gepubliceerde Q\&A’s van [27 oktober 2020](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000115983--3-2-hoe-dient-in-de-winst-en-verliesrekening-te-worden-omgegaan-met-allocatie-van-kostenelementen-) en [20 maart 2023](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000115983--3-2-hoe-dient-in-de-winst-en-verliesrekening-te-worden-omgegaan-met-allocatie-van-kostenelementen-), die nadere duiding geven op dit onderwerp, extra onder de aandacht. Voor elke activiteit worden de volgende onderdelen uitgevraagd: * Het aantal eenheden; * De kosten / opbrengsten; * De (mutatie in de) marktwaarde; * De (mutatie in de) beleidswaarde. {% hint style="warning" %} **Let op** Alle in te voeren aantallen en bedragen (dus ook de kosten) worden in dit hoofdstuk als positieve waarden ingevuld. Dit geldt uiteraard niet voor situaties waarbij wel sprake is van feitelijk negatieve waarden (bijvoorbeeld negatieve marktwaarde parkeervoorzieningen). In dit specifieke geval moet een negatieve waarde ook als zodanig (dus negatief) worden ingevuld. Het begrippenkader en de definities voor ‘eenheden’ in de gegevensuitvraag van de dPi wijken niet af van de gegevensuitvraag van de dVi. {% endhint %} Het aantal eenheden is een optelling van de verschillende typen bezit die worden opgeleverd, verkocht of gesloopt in dat jaar. Het gewogen aantal eenheden wordt in dit onderdeel uitgevraagd. De volgende wegingsfactoren zijn voorgeschreven voor de verschillende typen bezit: | Type bezit | Voorgeschreven wegingsfactor | | -------------------------- | ---------------------------- | | Woonruimte (zelfstandig) | 1,0 | | Woonruimte (onzelfstandig) | 1,0 | | Intramuraal zorgvastgoed | 1,0 | | Bedrijfsruimte | 1,0 | | Maatschappelijk vastgoed | 2,0 | | Parkeergelegenheid | 0,2 | | Overig bezit | 0,2 | Voor Intramuraal zorgvastgoed geldt dat de afzonderlijke verhuurbare eenheden (in plaats van 1 eenheid, het overkoepelende contract) verantwoord worden. Vastgoed in de portefeuille van de corporatie dat naar aard en gebruik niet eenduidig bij een van de onderscheiden reguliere vastgoedtypen (woonruimte, bedrijfsruimte, parkeergelegenheid etc.) is onder te brengen én op basis van het waarderingshandboek wordt gewaardeerd (mits er sprake is van juridisch en/of economisch eigendom die aanleiding geeft tot waardering van het vastgoed), valt onder categorie ‘Overig bezit’. Dit zijn bijvoorbeeld bergingen, zendmastinstallaties, scootmobielplaatsen, pinautomaten, etcetera. Ook daar waar huur- of gebruiksafspraken fundamenteel afwijken van een normale verhuring valt het bezit in deze categorie. De kosten en opbrengsten zijn uw best mogelijke inschatting van de totale kosten en opbrengsten per jaar. Meer informatie over de op te nemen (mutatie in de) beleidswaarde, staat in [paragraaf 2.7](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.7-toelichting-waardering-bezit) van deze toelichting. Bij een verlicht regime en administratieve of hybride scheiding, verantwoordt u transacties tussen DAEB TI en Niet-DAEB TI in onderdeel H en I. Deze transacties laat u voor onderdeel A tot en met G buiten beschouwing. Transacties met juridisch gescheiden Niet-DAEB verbindingen verwerkt u in onderdeel A tot en met G. Indien de verbinding verhuureenheden realiseert voor de TI, dan dient u deze productie bij de TI als nieuwbouw exclusief bestemming koop te verantwoorden. Deze productie verantwoordt u dus niet als aankoop in de TI. Indien de TI enkel grond verkoopt/levert en verder niet betrokken is bij de ontwikkeling dan wel verkoop van de koopwoongelegenheden hoeft de verkoop niet opgenomen te worden. Stel dat er wel afspraken gemaakt worden over de verkoop door de TI, bijvoorbeeld een deel door de woningcorporatie verkocht wordt of met een terugkoopverplichting. In deze gevallen dienen de juiste aantallen en de daarbij behorende kosten en opbrengsten opgenomen worden. [^1]: # 2.2 Projectenoverzicht nieuwbouw Dit overzicht wordt gebruikt om de plannen, voortgang en eventuele knelpunten in het kader van de NPA te monitoren. U rapporteert voor nieuwbouw woongelegenheden over onder andere de huurprijsklasse, het postcodegebied, de status van de project-voortgang en de status van de grond. Informatie over stichtingskosten, mutatie vastgoedwaardering (beleidswaarde en marktwaarde) en kasstromen wordt niet opgevraagd. Alle projecten die de corporatie in portefeuille heeft (met een beoogde locatie, een beoogd programma en een beoogd realisatiejaar) moeten opgegeven worden. Nieuw in de uitvraag is het opgeven van een latitudecoördinaat en longitudecoördinaat. Dit kunt u vinden door in Google maps een punt in het projectgebied te nemen. Hieronder volgt een voorbeeld: * Gebruik decimale graden in de volgende notatie: * Latitudecoördinaat**:** 41.40338 * Longitudecoördinaat: 2.17403 Meer tips vindt u [hier](https://support.google.com/maps/answer/18539?hl=nl\&co=GENIE.Platform%3DDesktop). Voor het aantal eenheden neemt u hier, in tegenstelling tot hoofdstuk [2.1 ‘Activiteitenoverzicht’](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.1-activiteitenoverzicht), de ongewogen eenheden op. Het gaat om alle nieuwbouw (huur en koop) en zowel zelfstandige als onzelfstandige wooneenheden. Per project geeft u de volgende gegevens op: * Naam project; * Gemeente; * Postcodegebied; * **Latitudecoördinaat;** * **Longitudecoördinaat;** * Projectvoortgang; * Bestemmingsplan; * Omgevingsvergunning; * Status grond; * Sloop-Nieuwbouw; * Aantal (naar soort verhuureenheden); * Jaar oplevering. Softwareleveranciers van primaire systemen en prognosepakketten voor woningcorporaties hebben toegezegd dat de opgevraagde projectinformatie voor een belangrijk gedeelte kan worden geïmporteerd in het dPi-opvraagprogramma. U kunt met uw softwareleverancier overleggen wat er nodig is om dit mogelijk te maken. {% hint style="warning" %} **Let op** * Bij het invullen van de projecten mag u uitgaan van uw eigen projectindeling, zolang het hoofdonderscheid naar type bezit en tak maar kan worden gemaakt. * Alle in te voeren velden (waarden en aantallen) worden in dit hoofdstuk als positieve waarden ingevuld. {% endhint %} {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijziging ten opzichte van de dPi2025 is: * In het projectenoverzicht nieuwbouw worden twee velden voor de coördinaat toegevoegd: Latitudecoördinaat en Longitudecoördinaat. Dit maakt het beter mogelijk de projecten van woningcorporaties te koppelen aan gegevens uit andere bronnen, bedoeld om de woningbouwopgave te kunnen monitoren. {% endhint %} # 2.3 Prognose ontwikkeling bezit In dit hoofdstuk worden de aantallen eenheden in exploitatie van de woningcorporatie opgevraagd. U neemt hier de fysieke aantallen op. De wegingsfactoren (met betrekking tot vastgoedeenheden) spelen hierbij geen rol. Het begrippenkader en de definities voor ‘eenheden’ in de gegevensuitvraag van de dPi zijn gelijk aan de gegevensuitvraag van de dVi. De eenheden die hier opgevraagd worden zijn expliciet alleen de eenheden bestemd voor verhuur. Eventuele eenheden die de woningcorporatie op voorraad houdt, neemt u niet in dit overzicht op. Voor de zelfstandige eenheden woonruimte wordt onderscheid gemaakt tussen de categorieën goedkoop, betaalbaar, duur tot huurtoeslaggrens, duur vanaf huurtoeslaggrens tot middenhuurgrens en vanaf middenhuurgrens. De te hanteren huur is de rekenhuur conform artikel 5 van de Wet op de huurtoeslag. Voor de prognosejaren moet u rekening houden met inflatie voor de huurgrenzen. {% hint style="warning" %} **Let op** Het opgegeven aantal verhuureenheden in hoofdstuk 2.3 moet overeenstemmen met hoofdstukken 2.4 (eenheden zelfstandige woonruimten), 2.5 (eenheden zelfstandige woonruimten) en 2.7 (totaal aantal eenheden). In bijlage II ‘Validaties’ wordt dit nader toegelicht. {% endhint %} # 2.4 Prognose ontwikkeling energielabel In dit onderdeel deelt u de zelfstandige woonruimten (per tak) in naar de meest actuele Energielabel voor het forecast verslagjaar t/m het vijfde prognosejaar. De NTA8800 is per 1 januari 2021 van kracht geworden. Verankering van deze standaard heeft geleid tot een aangepaste categorisering in de energieprestatiemethode. Vanwege deze overgang naar deze standaard zijn de labelklassen (A++++ t/ m G) geherintroduceerd. Voor eenheden waarvan het energielabel nog niet bekend is, maar waarvan wel een energie-index beschikbaar is, gebruikt u de volgende omrekentabel, waarbij het mogelijk is om het volledige bezit (zowel bezit met een ‘oud’ Energie-index als bezit met een ‘nieuw’ NTA-8800 label) aangaande woongelegenheden eenduidig te rapporteren in dit onderdeel.
Label klasseEP 2 Primair fossiel energieverbruik (kWh/m2jaar) ná 1-1-2021Energie-index ná 1-1-2015Energie-index vóór 1-1-2015WWS punten EengezinsWWS punten Meergezins
A++++≤ 0,00nvtnvt4440
A+++0,01 - 50,00nvtnvt4440
A++50,01 - 75,00≤ 0,60≤ 0,504440
A+75,01 -, 105,000,61 - 0,800,51 - 0,704036
A105,01 - 160,000,81 - 1,200,71 - 1,053632
B160,01 - 190,001,21 - 1,401,06 - 1,303228
C190,01 - 250,001,41 - 1,801,31 - 1,602215
D250,01 - 290,001,81 - 2,101,61 - 2,001411
E290,01 - 335,002,11 - 2,402,01 - 2,4085
F335,01 - 380,002,41 - 2,702,41 - 2,9041
G>380,00>2,70>2,9000
Het is van belang dat corporaties de energielabels op basis van bovenstaande conversietabel bepalen. Hierbij dient zo veel mogelijk aangesloten te worden op de definitieve (geregistreerde) labels. Uiteraard wil men ook inzicht verkrijgen in de tussentijdse investeringen waarbij één of meerdere labelsprongen zijn gerealiseerd. In dit geval kunnen de definitieve labels gecorrigeerd worden voor de woningen waarbij verbeterde labels, als gevolg van tussentijdse verbetering, tot stand zijn gekomen. Als zowel de voormalige energie-index als het energielabel niet bekend zijn, geeft u de eenheden zelfstandige woonruimten op in de categorie onbekend. Verwacht wordt dat op deze regel geen eenheden verantwoord zullen worden aangezien een energielabel verplicht is bij woongelegenheden die verkocht, verhuurd of nieuw opgeleverd worden (met uitzondering van oa monumentale panden, zie [totaaloverzicht](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/energielabel-woningen-en-gebouwen/vraag-en-antwoord/wanneer-is-het-energielabel-voor-woningen-verplicht)). # 2.5 Prognose-ontwikkeling conditiescore In dit onderdeel splitst u de zelfstandige woonruimten (per tak) uit naar conditiescores voor het forecast verslagjaar en het vijfde prognosejaar. Dit zijn de conditiescores conform NEN 2767. Hieronder is kort de betekenis omschreven van de conditiescores.
ConditiescoreOmschrijvingToelichting
1.Uitstekende condititieIncidenteel geringe gebreken
2.Goede condititeIncidenteel beginnende veroudering
3.Redelijke condititePlaatselijk zichtbare veroudering.
Functievervulling van bouw- en
installatiedelen niet in gevaar
4.Matige conditieFunctievervulling van bouw- en
installatiedelen incidenteel in gevaar
5.Slechte conditieDe veroudering is onomkeerbaar
6.Zeer slechte conditieTechnisch rijp voor sloop
# 2.7 Toelichting waardering bezit In onderdeel 2.7 geeft u een specificatie van de beleidswaarde voor het forecast verslagjaar en de prognosejaren op. Dit vult u in voor DAEB, Niet-DAEB en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. {% hint style="warning" %} **Let op** Het opgegeven totaal aantal eenheden in hoofdstuk 2.7 moet overeenstemmen met de opgave in hoofdstuk 2.3. Tevens moet de totale beleidswaarde per tak in hoofdstuk 2.7 overeenstemmen met de balanswaarden (vastgoed in exploitatie) per tak in hoofdstuk 3.1. In [bijlage II ‘Validaties’](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/bijlage-ii-gegevensdefinities) wordt dit nader toegelicht. {% endhint %} Om te komen tot een meerjarigeprognose van de beleidswaarde in dPi wordt onderscheid gemaakt naar: 1. Een berekende waarde voor het forecastjaar via DCF (toepassing uitgangspunten [memo onderhoud en beheer](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html) en leidraad economische parameters dPi2026; 2. Een benaderde autonome waardeontwikkeling voor de prognosejaren; 3. Een berekende waarde met betrekking tot voorraadmutaties (sloop, verkoop, nieuwbouw, aankoop en verbetering bestaand bezit vanuit hoofdstuk 2.1 ‘Activiteitenoverzicht’). In onderdeel 2.7 wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende categorieën in verhuureenheden: * Aantal eenheden woonruimte; * Aantal eenheden exclusief woonruimte. De waarden bij de ‘Beleidswaarde’ vult u in op totaalniveau voor DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. In onderdeel ‘Toelichting waardering bezit - Gegevens beleidswaarde’ geeft u de totale contract-jaarhuur én de onderhouds- en beheerkosten op voor de eenheden woonruimte (eengezins- en meergezinswoningen, studenteneenheden en extramurale (zorg)eenheden). Het gaat om de totale contracthuur op het moment van waarderen, zonder inflatie in het eerste rekenjaar (t=0). Dit is de decemberhuur op moment van waarderen maal 12. Bij de onderhouds- en beheerkosten op moment van waarderen houdt u geen rekening met inflatie of mutaties in het eerste rekenjaar (t=1). U verantwoordt dus de jaarbedragen (niet de contante waarde). In onderdeel ‘Toelichting waardering bezit - Gegevens beleidswaarde’ volgt u dezelfde methode. In onderdeel 2.7 ‘Toelichting waardering bezit’ worden onder ‘Gegevens beleidswaarde’ onder andere de volgende posten toegelicht: * Totaal van onderhoudskosten op het moment van waarderen; * Totaal van beheerkosten op het moment van waarderen. Voor de rapportage in ‘2.7 toelichting beleidswaarde’ dient het ‘doorexploitatie-uitgangspunt’ voor de verantwoording (dVi en dPi) te worden gehanteerd. Omdat het bij de andere gegevenselementen in onderdeel 2.7 niet aan de orde is, zou deze aanscherping enkel betrekking hebben op de volgende velden: * Totaal van onderhoudskosten op het moment van waarderen; * Totaal van beheerkosten op het moment van waarderen; * Totaal van NCW erfpacht. {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dPi2025 zijn: * Alle overzichten en velden met betrekking tot marktwaarde vervallen, met uitzondering van contract-jaarhuur (deze is verplaatst naar ‘Toelichting waardering bezit - Gegevens beleidswaarde’). * Het verloopoverzicht van de beleidswaarde vervalt. {% endhint %} ## Onderhoudskosten De definitie van ‘onderhoud vanuit eigen beleid’ is gelijk aan de definitie gehanteerd in de post ‘lasten onderhoudsactiviteiten’ in de functionele winst-en-verliesrekening in de rubriek ‘Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille’. {% hint style="warning" %} **Let op** Dit is dus inclusief mutatieonderhoud (naar jaarschijf geactualiseerd, dus maal mutatiegraad). Hierbij gaat het om de ingerekende kasstromen in de DCF-periode exclusief achterstallig onderhoud. Het [memo onderhoud en beheer](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000117825-leidraad-economische-parameters-dpi-2023) is hierbij leidend. Zie ook de [Q\&A’s](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/folders/75000009952) in de kennisbank van SBR-wonen. {% endhint %} ## Beheerkosten De hierna genoemde componenten uit de DCF-berekening worden vervangen met één norm die aansluit bij de langjarige kosten voor beheer en gebruikt moet worden in de beleidswaarde: * Beheerkosten; * Belastingen (excl. verhuurderheffing); * Verzekeringen; * Overige zakelijke lasten. Het [memo onderhoud en beheer](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html) is hierbij leidend. De gemiddelde disconteringsvoet geeft u alleen op voor de eenheden woonruimte (eengezins- en meergezinswoningen, studenteneenheden en extramurale (zorg)eenheden). Weging vindt plaats op basis van aantallen voor de eenheden woonruimte. {% hint style="warning" %} **Let op** Alle in te voeren bedragen (dus ook de kosten) worden in dit onderdeel als positieve waarde ingevuld. De gemiddelde disconteringsvoet wordt in percentages uitgevraagd. U dient hier de daadwerkelijke percentages in te vullen (voorbeeld: 1% vult u dus als 1 in). {% endhint %} # Berekening forecastjaar Voor de dPi 2026 kan de corporatie kiezen tussen 2 opties: 1. De corporatie actualiseert de gebruikte objectgegevens voor de beleidswaarde in de jaarrekening 2025 naar 2026. Voor indexatie van de objectgegevens kunnen de economische parameters uit deze leidraad worden gebruikt. Voor zover aan de orde, kunnen de eigen verwachting wat betreft deze parameters ook worden gebruikt. Bij de actualisatie kan ook rekening worden gehouden met eventuele wijzigingen in het corporatiebeleid. 2. De corporatie bepaalt de beleidswaarde eind 2026 voor de forecast opnieuw en sluit daarbij aan bij de uitgangspunten in de MJB 2027-2031. De Aw is van plan om voor de dPi 2027 de 2e optie voor te schrijven. Hierdoor hebben de prognose van de beleidswaarde en kasstromen in de dPi dezelfde basis. Zo sluit het beter aan bij de beleidswaarde in de jaarrekening. Om corporaties en automatiseerders voldoende tijd te geven om zich hierop voor te bereiden, is dit niet verplicht voor de dPi 2026. De beleidswaarde berekent u voor de eenheden woonruimte (zelfstandige en onzelfstandige woongelegenheden, EGW, MGW, studenteneenheden en extramurale zorgeenheden). Voor de eenheden niet-woonruimte (BOG, MOG en parkeergelegenheden) en intramuraal vastgoed wordt niet afzonderlijk een beleidswaarde berekend, omdat in de totaaltelling wordt verondersteld dat de beleidswaarde van niet-woongelegenheden (BOG, MOG en parkeergelegenheden) en intramuraal vastgoed gelijk is aan de marktwaarde in verhuurde staat. # Benadering autonome waardeontwikkeling in prognosejaren Voor de dPi moet de beleidswaarde-ontwikkeling in de prognoseperiode bepaald worden. Deze bestaat uit enerzijds het effect van investeringen (nieuwbouw, aankoop, verbetering) en desinvesteringen (verkoop en sloop) en anderzijds de autonome mutatie puur doordat de bepaling van de beleidswaarde een jaar opschuift. Voor deze autonome mutatie kan de corporatie net als vorig jaar kiezen uit 2 opties: 1. De corporatie berekent voor ieder prognosejaar de beleidswaarde uit de kasstromen voor de volgende 60 jaar. Hierbij kan een extra afslag worden toegepast om rekening te houden met functionele veroudering. 2. De corporatie werkt vanuit het oogpunt van eenvoud met de door de Aw bepaalde jaarlijkse indexatie. Deze indexatie is een afslag van 1% op de lange termijn huurverhoging. Deze afslag wordt gehanteerd om rekening te houden met het feit dat de lasten op de lange termijn sneller stijgen dan de huren en om rekening te houden met functionele veroudering van het corporatiebezit. # Berekende waarde voorraadmutaties Naast het effect van autonome ontwikkeling, beïnvloeden voorraadmutaties de waarde van de portefeuille. Voorraadmutaties bestaan uit: * Sloop; * Verkoop; * Nieuwbouw; * Aankoop; * Verbetering bestaand bezit. De als gevolg van verkoop en sloop wegvallende marktwaarde en beleidswaarde bepaalt u op basis van de waarde op moment van verkoop of sloop in de prognose en verantwoordt u in hoofdstuk 2.1 ‘Activiteitenoverzicht’. De toevoeging als gevolg van nieuwbouw of aankoop berekent u door voor deze eenheden afzonderlijk de marktwaarde in verhuurde staat en afgeleide beleidswaarde te bepalen via een DCF-berekening (conform dezelfde uitgangspunten als in de forecast). De mutatie in de markt- en beleidswaarde als gevolg van een verbetering van bestaand bezit bepaalt u ook via een DCF-berekening. Mogelijk kan een verbetering van het bestaand bezit nog in beperkte mate van invloed zijn op de toekomstige raming van de onderhoudsuitgaven, immers na verbetering werkt het waarde-effect door in de primo-stand van het daaropvolgende prognosejaar. Hierbij geldt dat allereerst van belang is in hoeverre een verbetering als investering kan worden getypeerd. Hierbij geldt dat allereerst van belang is in hoeverre een verbetering als investering kan worden getypeerd. De eerder aangehaalde memo ‘[Onderhoud verbetering en beheer](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html)’ is hierbij richtinggevend. ## Verwerking in portaal De regel ‘Totale marktwaarde’ en de regel ‘Totale beleidswaarde (voor LTV/solvabiliteit)’ zijn (automatische) optellingen: * Regel ‘Totale marktwaarde’ = * regel ‘Marktwaarde eenheden woonruimte’ + * regel ‘Marktwaarde eenheden exclusief woonruimte’ * Regel ‘Totale beleidswaarde’ = * regel ‘Beleidswaarde eenheden woonruimte’ + * regel ‘Marktwaarde eenheden exclusief woonruimte’ Het verloop van de markt- en beleidswaarde op totaalniveau (niet per tak) komt tot stand door de volgende posten:
Waarde primo jaar
Nieuwbouw (excl. bestemming
koop)*		+
Aankoop*+
Verkoop aan toekomstige bewoners*-
Verkoop aan overige*-
Sloop*-
Verbetering bestaand bezit*+
Autonome mutatie+/-
Waarde ultimo jaar
\*Onderdeel van [2.1 Activiteitenoverzicht](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/2.-activiteiten/2.1-activiteitenoverzicht) # 2.9 Prognose zorggeschikte woningen en geclusterde woningen In dit onderdeel wordt informatie uitgevraagd over geclusterde woningen en \ zorggeschikte woningen per gemeente. Beide type woningen zijn gelegen in een geclusterde \ woonvorm. Bij het invullen van dit onderdeel dient rekening te worden gehouden \ met het volgende: * Het gaat hier alleen om toevoegingen in dit verslagjaar, níet om het totale bezit; * Zowel aankoop, als nieuwbouw, als transformatie en verbouw vallen onder \ toevoegingen; * Enkel zelfstandige woningen dienen verantwoord te worden; * Een woning mag alleen in één van de twee categorieën vallen. Een woning is dus \ een geclusterde woning óf een zorggeschikte geclusterde woning. * De aantallen worden uitgesplitst per gemeente uitgevraagd. {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijziging ten opzichte van de dPi2025 is: * De uitvraag met betrekking tot zorggeschikte woningen en geclusterde woonvormen wordt uitgebreid naar uitvraag op gemeenteniveau, zodat er beter gemonitord en gestuurd kan worden. {% endhint %} ## Geclusterde woningen “Geclusterd” betekent dat deze woonvorm ingericht is op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. 1. De woning is zelfstandig. 2. Het complex of cluster waar de woning deel van uitmaakt bestaat uit ten minste 12 wooneenheden. 3. De woning is te bereiken zonder trap te lopen. 1. Wooneenheden die zich niet op de begane grond bevinden zijn dus bereikbaar met een personenlift. 4. De keuken, badkamer, toilet en minimaal 1 slaapkamer zijn zonder trappen te bereiken. 5. Er is een ontmoetingsruimte aanwezig die: 1. Gericht is op bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. 2. Op open en transparante basis te gebruiken is door de bewoners en eventueel buurtbewoners. 3. Fysiek verbonden is aan een complex of cluster woningen of zich bevindt op loopafstand voor ouderen daarvandaan. Deze loopafstand is bewust niet strak gedefinieerd, het staat corporaties vrij om het voldoen aan de eis rond loopafstand zelf te bepalen. ## Zorggeschikte woningen Zorggeschikte woningen bestaan uit rolstoelgeschikte woningen in een geclusterde woonvorm. Daarbij zijn dezelfde kenmerken voor geclusterde woningen van toepassing, met daarbovenop de eis voor rolstoelgeschiktheid binnen de woning en in de woonvorm. De eisen voor rolstoelgeschiktheid zijn zwaarder dan de eisen voor een nultredenwoning. 6. De woning is rolstoelgeschikt en met de rolstoel te bereiken. 1. Om rolstoelgeschiktheid gemakkelijker te bepalen kunnen corporaties gebruik maken van twee gangbare systematieken die gebruikt worden om woningen te categoriseren: Bouw Advies Toegankelijk (BAT) en Woonkeur. De eisen rond zorggeschikte geclusterde woningen betekenen dat woningen die vallen onder de categorie BAT 3 of 4 of Woonkeur 6 als rolstoelgeschikt te definiëren zijn. 2. De specifieke definitie van rolstoelgeschikt is hier te vinden: [Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen](https://www.rvo.nl/) (SZGW) {% hint style="warning" %} **Let op** Het kan voorkomen dat er woningen ontwikkeld zijn die niet perfect in een van \ de categorieën passen. De corporatie is in dat geval vrij om zelf de categorie te kiezen \ waar een wooneenheid of groep wooneenheid het beste past. Harde eis hierbij is wel \ dat de woning deel uitmaakt van een clustering van ten minste 12 woningen. \ Voorbeelden van geclusterde woningen kunnen onder andere hofjeswoningen, \ serviceflats, aanleunwoningen en seniorenflats zijn. Ook in dit type woning kan onder \ voorwaarden (Wlz) zorg geleverd worden. Het gaat nadrukkelijk niet om intramurale \ zorginstellingen. {% endhint %} ## # 2.10 Prognose aantal eenheden woonruimte in het kader van duurzaamheid In de nationale prestatieafspraken is afgesproken woningen toekomstklaar en aardgasvrij te maken. In de opvraag wordt voor het monitoren van dit doel het aantal woningen gespecificeerd naar indeling isolatie en toekomstklaar enerzijds en aardgasvrij anderzijds uitgevraagd. De informatie wordt op geconsolideerd of TI-niveau uitgevraagd voor het forecast verslagjaar en de eerste vijf prognosejaren. Er wordt geen uitsplitsing gevraagd op bestaande voorraad, sloop en nieuwbouw. De bijbehorende definities kunt u terugvinden in het definitieportaal en de veelgestelde vragen in de kennisbank. Bij het invullen van dit onderdeel dient rekening te worden gehouden met het volgende: * Er wordt gevraagd naar de stand van het aantal bestaande woningen in de voorraad dat voldoet aan de isolatiestandaard in een prognosejaar en de stand van het aantal bestaande woningen in de voorraad dat aardgasvrij is in een prognosejaar. * Voorheen werd het aantal verbeterde woningen in een prognosejaar uitgevraagd, nu wordt de totale stand van de voorraad na verbetering uitgevraagd. * Enkel zelfstandige eenheden woonruimte moeten worden meegenomen. ## Isolatiestandaard Per woning kan de hoogte van de isolatiestandaard verschillen. Om een woning aan de isolatiestandaard te kunnen laten voldoen en mee te laten tellen als woning die aan de isolatiestandaard voldoet, moet de warmtebehoefte van de woning kleiner of gelijk zijn aan de Standaard voor die woning. Deze informatie staat ook vermeld op het energielabel dat volgens de NTA8800 methode is opgesteld. ## Warmtebehoefte De warmtebehoefte (ook wel warmtevraag) is de hoeveelheid warmte die gemiddeld per jaar nodig is om uw woning voldoende warm te krijgen. Een woning die goed geïsoleerd en kierdicht is en een energiezuinig ventilatiesysteem heeft, heeft een lage warmtebehoefte. In dit onderdeel gaat het om de kwaliteit van de isolatie en het ventilatiesysteem. De warmtebehoefte van een woning staat op het NTA-energielabel vermeld als ‘warmtebehoefte in de wintermaanden’. De isolatiestandaard is ook gebaseerd op de warmtebehoefte van de woning, hierover is meer informatie te vinden op: [Standaard en streefwaarden voor woningisolatie (RVO.nl)](https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/standaard-streefwaarden-woningisolatie). Er wordt onderscheid gemaakt in zeven categorieën warmtebehoefte. Een achtste categorie is ‘onbekend’ en kan worden ingevuld wanneer er nog geen (nieuw) label is opgenomen na renovatie. Woongelegenheden kunnen niet in meerdere categorieën geteld worden per forecast verslagjaar en prognosejaar. ## (Duurzame) warmtebron Er wordt onderscheid gemaakt in vijf categorieën warmtebronnen: * Warmtenet * Volledig elektrische warmtepomp * Hybride warmtepomp * Anderszins gasloos * Verwarmd via gas De vijfde categorie is ‘Verwarmd via gas’ en betreft het aantal woningen dat geen duurzame warmtebron heeft. Woongelegenheden kunnen niet in meerdere categorieën geteld worden per forecast verslagjaar en prognosejaar. De bijbehorende definities kunt u terugvinden in het definitieportaal. # 3. Financiële prognose In onderdeel 3 ‘Financiële prognose’ wordt gevraagd naar: * De balans; * Het kasstroomoverzicht. Afhankelijk van het gekozen scheidingsregime en de activiteiten binnen een corporatie is sprake van de volgende niveaus waarop u de dPi invult: * DAEB TI; * Niet-DAEB TI; * Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. Naast het onderscheid in niveaus, wordt op een aantal onderdelen ook (of in plaats hiervan) onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en geconsolideerde gegevens van de woningcorporatie. In [hoofdstuk Algemeen kopje ‘onderscheid regimes’](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/algemeen#onderscheid-regimes) van deze handleiding is gespecificeerd welke hoofdstukken voor welke regimes van toepassing zijn. Verder is toegelicht welke velden in de overzichten bewust zijn geblokkeerd. De inhoudelijke toelichting staat in de [gegevensdefinities](https://sbr-wonen.nl/gegevensdefinities/). ## Onderdelen Dit hoofdstuk bestaat uit de volgende onderdelen: * [3.1 Prognose balans](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/3.-financiele-prognose/3.1-prognose-balans) * [3.3 Prognose kasstroomoverzicht](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/3.-financiele-prognose/3.3-prognose-kasstroomoverzicht) * [3.4 Toelichtingen prognose balans en kasstroomoverzicht](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/3.-financiele-prognose/3.4-toelichtingen-prognose-balans-en-kasstroomoverzicht) ## Verantwoording scheiding DAEB en Niet-DAEB Het gegevensmodel voor de **dPi2026** komt overeen met de jaarrekeningmodellen. In onderstaand overzicht staat hoe de aan de scheiding DAEB en Niet-DAEB gerelateerde posten in de balans en het kasstroomoverzicht moeten worden verwerkt in de **dPi2026**. ## Verwerking balans {% hint style="warning" %} **Let op** \ Onderstaande opsomming is niet van toepassing op het verlicht regime. {% endhint %} ### DAEB * De nettovermogenswaarde van de Niet-DAEB tak neemt u op onder ‘Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelneming in groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Financiële vaste activa’; * De interne lening (en startlening bij juridische splitsing) op de activazijde van de balans neemt u op onder ‘Vorderingen op groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Financiële vaste activa’. ### Niet-DAEB * De nettovermogenswaarde van de door de Niet-DAEB tak gehouden verbindingen neemt u op onder ‘Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelneming in groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Financiële vaste activa’; * De startlening op de activazijde van de balans neemt u op onder ‘Vorderingen op groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Financiële vaste activa’; * De vorderingen op de DAEB tak (kortlopend) neemt u op onder ‘Vorderingen op groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Vorderingen’; * De interne lening op de passivazijde van de balans neemt u op onder ‘Schulden aan groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Langlopende schulden’; * De schulden aan de DAEB tak (kortlopend) op de passivazijde neemt u op onder ‘Schulden aan groepsmaatschappijen’ in de categorie ‘Kortlopende schulden’. ### Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen De startlening op de passivazijde van de balans neemt u op onder ‘Schulden aan rechtspersonen en vennootschappen die een deelneming hebben in de rechtspersoon of waarin de rechtspersoon een deelneming heeft’ in de categorie ‘Langlopende schulden’. ## Verwerking kasstroomoverzicht {% hint style="warning" %} **Let op** Ook onderstaande opsomming is niet van toepassing op het verlicht regime. {% endhint %} ### DAEB * De renteontvangsten van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel ‘Ontvangen interest’ onder ‘Operationele activiteiten’; * De ontvangen aflossingen van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel ‘Ontvangsten overig’ in categorie FVA onder ‘Investeringsactiviteiten’. ### Niet-DAEB * De rente-uitgaven van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel ‘Betaalde interest’ onder ‘Operationele activiteiten’; * De aflossing van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel ‘Aflossing ongeborgde leningen’ onder Financieringsactiviteiten’; * De renteontvangsten van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel ‘Ontvangen interest’ onder ‘Operationele activiteiten’; * De ontvangen aflossing van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel ‘Ontvangsten verbindingen’ in categorie FVA onder ‘Investeringsactiviteiten’. ### Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen * De rente-uitgaven van de startlening van de verbinding verantwoordt u op regel ‘Betaalde interest’ onder ‘Operationele activiteiten’; * De aflossing van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel ‘Aflossing ongeborgde leningen’ onder ‘Financieringsactiviteiten’. ## Bijzondere verwerking lening Niet-DAEB aan DAEB Onder voorwaarden is het mogelijk dat de niet-DAEB-tak van de TI een lening verstrekt aan de DAEB-tak. De leningcondities moeten marktconform zijn. Dit betekent onder andere dat de rente marktconform is en is afgestemd op de looptijd. De TI mag geen lening aantrekken van de verbindingen. Hoe de lening van Niet-DAEB aan DAEB moet worden verwerkt, is beschreven in de Q\&A inzake [bijzondere verwerking lening Niet DAEB aan DAEB](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000123431--3-1-3-3-bijzondere-verwerking-lening-niet-daeb-aan-daeb). # 3.1 Prognose balans Informatie over de financiële positie wordt verkregen vanuit de balans. Om cijfers te kunnen vergelijken worden ook de financiële gegevens van de begrotingsjaren bij de balans gevraagd. De balans wordt opgesteld ná bestemming van het resultaat en ná dividenduitkering. {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dPi2025 zijn: * De waarderingsgrondslag van het vastgoed in exploitatie verandert van marktwaarde in verhuurde staat naar beleidswaarde. * Het veld "Agio van de leningen" is toegevoegd. Dit veld vervangt de aparte tabel "Agio van de leningen" uit 4.1. * De balans is vereenvoudigd: meerdere velden zijn vervallen of samengevoegd. * Enkele labels zijn aangescherpt om beter aan te sluiten bij de praktijk van woningcorporaties. {% endhint %} {% hint style="warning" %} **Let op** * In de opzet van de balans is geen afzonderlijke regel voor verwerking van de marktwaarde van (embedded) derivaten opgenomen. Gevolg hiervan kan zijn dat corporaties deze marktwaarde op verschillende regels verantwoorden. Wij vragen u deze in de balans opgenomen marktwaarde op de regel ’Overige schulden’ van rubriek ‘Langlopende schulden’ te verantwoorden. * Voor de balans geldt dat u alleen bij een hybride scheiding, in de Niet-DAEB tak de verbinding betreffende de woonvennootschap opneemt. Ook kan u alleen bij een hybride scheiding een interne lening aan de dochteronderneming opnemen waarvan de Niet-DAEB tak eigenaar is. * Als gevolg van het invullen van bedragen in euro’s (onafgerond) kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Afrondingsverschillen ten aanzien van de balans worden verantwoord op de post ‘Vorderingen’ (kortlopend) of ‘Overige schulden en overlopende passiva’ (kortlopend). {% endhint %} # 3.3 Prognose kasstroomoverzicht Voor een adequate risicobeheersing is inzicht in de kasstromen belangrijk. Vul hier per tak de (gerealiseerde) kasstromen voor het forecast verslagjaar en de begrotingsjaren in. De huren die u opgeeft, zijn de verwachte toekomstige **netto huren**. Bij de ‘ontvangen interest (betaalde interest)’ neemt u ook de ontvangen (betaalde) of verwachte ontvangen (uitgegeven) rente op de verstrekte interne lening vanuit de DAEB-tak aan de Niet-DAEB-tak of de woonvennootschap op. De in de Niet-DAEB-tak ontvangen of verwachte ontvangst van rente op de verstrekte interne (start)lening vanuit de Niet-DAEB-tak aan een verbinding verantwoordt u in het kasstroomoverzicht Niet-DAEB onder ‘ontvangen interest’. Of deze regels van toepassing zijn hangt af van het toegepaste regime, zie [hoofdstuk Algemeen kopje ‘onderscheid regimes’](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/algemeen#onderscheid-regimes). {% hint style="warning" %} **Let op** * Als gevolg van het afronden van bedragen in euro’s kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in het kasstroomoverzicht verantwoordt u op de regel ‘Overige bedrijfsuitgaven’. * De uitgaven van externe kosten bij verkoop worden gesaldeerd opgenomen onder de gerelateerde verkoopontvangsten. De uitgaven van grondaankopen worden opgenomen onder de nieuwbouw uitgaven in het kasstroomoverzicht. {% endhint %} # 3.4 Toelichtingen prognose balans en kasstroomoverzicht In onderdeel 3.4 van de dPi wordt, afhankelijk van het regime, gevraagd om een toelichting van het kasstroomoverzicht gesplitst naar de takken DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde Niet-DAEB verbindingen. {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijziging ten opzichte van de dPi2025 is: * Er is in onderdeel 3.4.8 een tabel toegevoegd m.b.t. de investeringskasstromen van nieuwbouw en verbeteruitgaven t.b.v. beoordeling van de hardheid van de investeringskasstromen in relatie tot de financieringsbehoefte. {% endhint %} In onderdeel 3.4.1 geeft u toelichting op het kasstroomoverzicht. Het gaat hierbij om de door de corporatie gehanteerde parameters voor het forecast verslagjaar en de tien prognosejaren. Aanbevolen wordt om kennis te nemen van de aangegeven parameters uit de ‘leidraad economische parameters dPi2026’ en de toelichting daarbij (zie 2.7.1). De parameters van deze leidraad vervullen een richtinggevende functie voor corporaties bij de actualisering van de de beleidswaarde ultimo **2026** en de kasraming in de **dPi2026**. Als voor de **dPi2026** afwijkende stijgingspercentages voor de kasstroom worden gehanteerd, moet dit worden toegelicht in dit hoofdstuk. {% hint style="warning" %} **Let op:** * In de tabellen van onderdeel 3.4.1 worden percentages uitgevraagd. U dient hier de daadwerkelijke percentages in te vullen (voorbeeld: 1% vult u dus als 1 in). * In onderdeel 3.4.2 licht u de geactiveerde productie ten behoeve van eigen bedrijf (verkoop, sloop, nieuwbouw, aankoop en woningverbetering) en de toerekening van het deel betalingen aan werknemers en overige kasstromen met betrekking tot onderhoud en leefbaarheid. U mag hier geen directe onderhoudsuitgaven en personeelsuitgaven (betalingen aan werknemers) toerekenen die u al eerder verantwoord heeft in het kasstroomoverzicht. U neemt op de tweede en derde regel van dit overzicht derhalve enkel de indirect toerekenbare operationele uitgaven op die betrekking hebben op onderhoud en leefbaarheid. {% endhint %} De toerekeningen van personeelsuitgaven (deel betalingen aan werknemers) en overige kasstromen aan onderhoud worden op één regel opgenomen. Dit geldt ook voor de toerekening aan leefbaarheid. Indien bijvoorbeeld de directe onderhoudsuitgaven (Hfdst. 3.3 post ‘Onderhoud’) 10 miljoen euro bedragen en de indirect toerekenbare onderhoudsuitgaven (hfdst 3.3 overige posten)) 1 miljoen euro, dan verantwoordt u in dit onderdeel (Hfdst 3.2.2) een bedrag van 1 miljoen euro. Wat betreft de personeelsuitgaven moeten deze uitgaven wel betrekking hebben op de exploitatie (dus geen onderhoud voor derde). In de ‘Specificatie van (netto) huurontvangsten’ bij onderdeel 3.4.3 vult u de netto huurontvangsten uit het kasstroomoverzicht in per vastgoedcategorie. Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit per categorie voor de takken: DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde verbindingen. Tot slot specificeert u per tak de reeds verantwoorde sectorspecifieke heffing(en) in het kasstroomoverzicht (Hoofdstuk 3.3). De post ‘Sectorspecifieke heffing onafhankelijk van resultaat’ in het kasstroomoverzicht wordt in de toelichting bij onderdeel 3.4.7 uitgesplitst naar afzonderlijke posten ‘Saneringsheffing’, ‘Obligoheffing’ en ‘Overige sectorspecifieke heffingen’. De obligoheffing WSW betreft het bedrag dat WSW factureert om het kapitaal indien nodig aan te vullen. De grondslag hiervan is de omvang van door WSW geborgde leningen. Omdat die alleen in de DAEB-tak voorkomen verwachten we dat obligoheffing alleen in de DAEB-tak wordt opgenomen. Op de website van WSW vindt u welk percentage obligoheffing WSW adviseert op te nemen in dPi. Meestal is dit 0,167% van de geborgde leningen ultimo voorgaand jaar. De saneringsheffing is de heffing die WSW ophaalt in het kader van de sanering van corporaties. Op de website van WSW vindt u welk percentage saneringsheffing WSW adviseert op te nemen in dPi. Meestal is dit 0. De overige sectorspecifieke heffingen betreft in elk geval de Aw bijdrageheffing. Ook kunt u hier bijvoorbeeld de Aedes-contributie verantwoorden en de verhuurderbijdrage (bijdrage aan de huurcommissie). De borgstellingsvergoeding die u jaarlijks aan WSW betaalt (ter dekking van operationele kosten WSW) kunt u invullen als rente-uitgaven en blijft hierdoor buiten beschouwing bij de sectorspecifieke heffingen. Samengevat komt dit op het volgende neer: | Onderwerp | Doel | Grondslag | Verantwoording | | ---------------------------------- | ------------------------- | --------------------------- | ------------------------------------------ | | obligoheffing WSW | kapitaal WSW aanvullen | geborgde leningen 31/12/t-1 | sectorspecifieke heffingen, DAEB-tak | | saneringsheffing | corporaties saneren | # eenheden + WOZ-waarde | sectorspecifieke heffingen | | overige sectorspecifieke heffingen | operationele uitgaven Aw | # eenheden + WOZ-waarde | sectorspecifieke heffingen, geconsolideerd | | overige sectorspecifieke heffingen | contributie Aedes | | sectorspecifieke heffingen, geconsolideerd | | overige sectorspecifieke heffingen | huurcommissie | | sectorspecifieke heffingen, geconsolideerd | | borgstellingsvergoeding | operationele uitgaven WSW | geborgde leningen 31/12/t-1 | rente-uitgaven, DAEB-tak | Hoofdstuk 3.4.8 bevat een specificatie van de investeringskasstroom nieuwbouw en woningverbetering. Deze specificatie geeft inzicht in hardheid en bijstuurbaarheid van investeringen. In het kader van het duurzaam prestatiemodel is het belangrijk om inzicht te hebben in bijstuurmogelijkheden. Deze specificatie sluit naar verwachting aan op het kasstroomoverzicht. In het kader van deze tabel betekent een verplichting een contractuele verplichting. Als een contract is afgesloten of zo goed als rond is, is sprake van een (zeer waarschijnlijke) verpichting. Omdat de begroting uitgaat van continuïteit van een corporatie is het uitgangspunt dat contracten worden gerespecteerd. Als een contract kan worden beëindigd door tussentijds af te kopen is op dit moment sprake van een verplichting. Peildatum om te bepalen of sprake is van een verplichting is het moment van opstellen van de begroting. # 4. Treasury In dit onderdeel wordt het aflossingsschema van de interne lening en startlening opgevraagd. {% hint style="info" %} **Wijzigingen** De belangrijkste wijziging ten opzichte van de dPi2025 is: * Agio verdwijnt als aparte tabel omdat deze onderdeel wordt van de balans. {% endhint %} ## Aflossingsschema interne lening en startlening In onderdeel 4.3 van de dPi licht u de interne lening en startlening voor het forecast verslagjaar en de prognosejaren toe. Het gaat hier om de volgende leningen: a) leningen die op basis van het definitieve scheidingsvoorstel tot stand zijn gekomen en eventueel, na een goedkeuring door de Aw, verhoogd zijn middels een storting. b) leningen die ontstaan zijn bij een fusietraject en door de Aw goedgekeurd zijn in het fusiebesluit. Afhankelijk van het regime lopen de leningen van DAEB TI naar Niet-DAEB TI (interne lening) en/of van DAEB TI of Niet-DAEB TI naar de Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen (startlening). U geeft per lening de resterende looptijd van de interne lening in jaren op en het rentepercentage. Per interne lening bepaalt u de beginstand, (eventuele) storting en aflossing. Dit resulteert in een eindstand van de interne lening respectievelijk startlening. De opgenomen bedragen (rente en aflossing) in het aflossingsschema interne lening moeten aansluiten bij de verantwoording in het kasstroomoverzicht (3.3). Een storting ten aanzien van de interne lening zal nagenoeg niet voorkomen. Alleen als uw corporatie conform artikel 44 van de BTIV de interne lening heeft verhoogd, nadat een verzoek daartoe door de Aw is goedgekeurd, moet u hier een bedrag invullen. {% hint style="warning" %} **Let op** * De restant looptijd en het rentepercentage vult u in voor het eerste prognosejaar (**2026**), dus de stand per **1 januari 2026**. * De opgenomen bedragen in het aflossingsschema interne lening / startlening moeten aansluiten bij de verantwoording in het kasstroomoverzicht (3.3). * Bij het rentepercentage van de interne lening/startlening dient u daadwerkelijke percentages in te vullen (voorbeeld: 1% vult u dus als 1 in). {% endhint %} # Bijlage I - Validaties Het portaal van SBR-wonen voert verschillende controles voor u uit. Deze controles worden met validaties aangeduid. Er kunnen enkele foutmeldingen (errors) optreden. Deze foutmeldingen krijgt u als de ingevulde gegevens niet aan één of meerdere voorwaarden voldoen. U kunt de dPi alleen indienen als u alle foutmeldingen heeft opgelost. In het validatieoverzicht staan de (resterende) foutmeldingen. Door te klikken op een validatie, ziet u de onderdelen waar de validatie betrekking op heeft. Hieronder staat een overzicht van alle foutmeldingen op controleverbanden tussen verschillende hoofdstukken/onderdelen.
ValidatieHoofdstukToelichting
Validatie 12.3 en 2.4/2.5

Scenario 1: Foutmelding indien tabel 2.3 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ <> Tabel 2.4 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’

Scenario 2: Geen foutmelding indien tabel 2.3 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ = Tabel 2.4 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’

Requirement 2: voor forecastjaar en vijfde prognosejaar (voor alle takken)

Scenario 1: Foutmelding indien tabel 2.3 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ <> Tabel 2.5 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’

Scenario 2: Geen foutmelding indien tabel 2.3 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ = Tabel 2.5 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’

Validatie 22.4 en 2.5

Scenario 1: Foutmelding indien tabel 2.4 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ <> Tabel 2.5 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’

Scenario 2: Geen foutmelding indien tabel 2.4 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ = Tabel 2.5 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’

Validatie 32.3 en 2.7

Scenario 1: Foutmelding indien tabel 2.3 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ <> Tabel 2.7 ‘Toelichting waardering bezit - Aantal eenheden Forecact verslagjaar’

Scenario 2: Geen foutmelding indien tabel 2.3 ‘Totaal aantal eenheden zelfstandige woonruimte’ = Tabel 2.7 ‘Toelichting waardering bezit - Aantal eenheden Forecact verslagjaar’”

Validatie 43.1 en 2.7

Scenario 1: Foutmelding indien ‘DAEB vastgoed in exploitatie’ <> Tabel ‘ 2.7 Toelichting waardering bezit - Totale marktwaarde - Forecast Verslagjaar - DAEB’, veld ‘Totaal Marktwaarde’. Idem voor prognosejaren.

Scenario 2: Geen foutmelding indien ‘DAEB vastgoed in exploitatie’ = Tabel ‘ 2.7 Toelichting waardering bezit - Totale marktwaarde - Forecast Verslagjaar - DAEB’, veld ‘Totaal Marktwaarde’. Idem voor prognosejaren.

Validatie 53.1

Scenario 1: Toon foutmelding indien ‘Totaal van activa’ <> ‘Totaal van passiva’

Scenario 2: Geen foutmelding indien ‘Totaal van activa’ = ‘Totaal van passiva’

Validatie 63.3 en 3.4.6

Scenario 1: Foutmelding indien 3.3 ‘Huurontvangsten’ <> Tabel ‘3.4.3 - Specificatie van de (netto) huurontvangsten’, veld ‘Totaal van huurontvangsten’.

Scenario 2: Geen foutmelding indien 3.3 ‘Huurontvangsten’ = Tabel ‘3.4.3 - Specificatie van de (netto) huurontvangsten’, veld ‘Totaal van huurontvangsten’.

Validatie 73.3 en 3.4.7

Scenario 1: Foutmelding indien 3.3 ‘Sectorspecifieke heffing onafhankelijk van resultaat’ <> Tabel ‘3.4.7 - Specificatie van de sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat’, veld ‘Totaal van sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat’.

Scenario 2: Geen foutmelding indien 3.3 ‘Sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat’ = Tabel ‘3.4.7 - Specificatie van de sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat’, veld ‘Totaal van sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat’.”

{% hint style="warning" %} **Let op** In het validatieoverzicht van het portaal worden de geactiveerde validaties getoond. Door op een validatie te klikken, klapt deze uit en ziet u de hoofdstukken en/of onderdelen waar de betreffende validatie betrekking op heeft. {% endhint %} # Bijlage II - Gegevensdefinities Wilt u weten wat precies de definitie is van de informatie die wordt uitgevraagd? Kijk dan op [definities.sbr-wonen.nl](definities.sbr-wonen.nlhttps://definities.sbr-wonen.nl/skarpliance/sbr/definitions?$cid=0QwpKPOg00a6UCuv5de07To1.x). De definities van SBR-wonen zijn geschreven volgens de sectorstandaard van CORA en VERA. Alle opvraagvelden in de dPi en de dVi worden beschreven als prestatie-indicator. Ieder van die indicatoren heeft een vaste opbouw. Een prestatie-indicator (PI) bestaat uit één of meer kengetallen (KG). Een formule geeft aan hoe die kengetallen in de prestatie-indicator gebruikt worden. Elk van de kengetallen bestaat uit een rekenregel (RR) en één of meer bedrijfsregels (BR). De rekenregel vertelt wat er berekend moet worden (bijvoorbeeld het aantal eenheden). De bedrijfsregels beschrijven onder welke voorwaarden de rekenregel uitgerekend moet worden (bijvoorbeeld alleen woningen of alleen eenheden in exploitatie). Dimensies (DI) geven aan op welke manier een prestatie-indicator kan worden uitgesplitst. Bijvoorbeeld naar DAEB/Niet-DAEB of naar soort eenheid. Om prestatie-indicatoren te groeperen worden ordeningen (OO) gebruikt. Iedere element wordt op de portal eenmalig gedefinieerd. Daarna kan dat element in iedere definitie opnieuw gebruikt worden. Zo wordt de bedrijfsregel ‘De eenheid is een zelfstandige woongelegenheid’ in heel veel indicatoren gebruikt en overal betekent de bedrijfsregel precies hetzelfde. Daarom heeft ieder element een eigen, uniek nummer. Op het portaal van SBR-wonen kunt u de definities op de onderstaande manier zien en gebruiken:
# Handleiding dPi portaal {% hint style="info" %} Deze handleiding is van toepassing op de dPi2026. {% endhint %} Om het aanleveren van de **dPi2026** via het portaal van SBR-wonen zo makkelijk mogelijk te maken, zijn er twee handleidingen ontwikkeld die u in onze kennisbank kunt vinden: * [Een handleiding met een toelichting op de uitgevraagde informatie.](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi) * Deze handleiding over de werking van het portaal. In deze handleiding laten we aan de hand van schermafbeeldingen zien welke stappen u moet doorlopen voor het inloggen, invullen en versturen van de **dPi2026**. #### Belangrijke aandachtspunten * Als u van uw softwareleverancier een XBRL-bestand heeft gekregen, start dan met het uploaden van dit bestand. U kunt vervolgens de eventuele ontbrekende gegevens aanvullen. Als u het bestand later uploadt, verliest u de al ingevulde gegevens. * De verschillen en bijzonderheden per regime zijn in [hoofdstuk 1 van de ‘Inhoudelijke handleiding voor **dPi2026**’](/handleidingen/dpi/handleiding-dpi/algemeen#onderscheid-regimes) beschreven. * Alle bedragen moeten in euro’s worden ingevuld en niet in x 1.000 euro. Een bedrag van honderdduizendvierhonderd euro wordt dus als 100.400 opgenomen en niet als 100. * Voor **2026** vult u de forecastgegevens in, voor de prognosejaren **2027-2036** gaat u uit van de begrootte gegevens. * In de tabellen van de hoofdstukken 2.7, 3.4.1 en 4.1[^1] van de dPi worden percentages uitgevraagd. U dient hier de daadwerkelijke percentages in te vullen. Vb: 1% vult u dus als 1 in. * Gebruik geen F5 (vernieuwen), vorige pagina of volgende pagina in uw browser; de hele rapportage wordt hierdoor ververst. * Het portaal van SBR-wonen wordt ondersteund door drie browsers. Gebruik (de meest recente versie van) Google Chrome, Firefox of Edge. * Het is **niet mogelijk** om binnen één corporatie met verschillende medewerkers **gelijktijdig** aan het aanleveren van de dPi te werken. U krijgt geen melding als een collega inlogt of al ingelogd is. Het is daarom belangrijk dit binnen een corporatie onderling goed af te stemmen zodat u uw ingevulde gegevens kunt opslaan. [^1]: 4.3 bedoel je hier toch? # Stap 1. Inloggen ## Stap 1a Klik op de homepage van sbr-wonen.nl op ‘Indienen **dPi2025**’ om naar de \ specifieke **dPi2025** pagina te gaan.
## Stap 1b Klik vervolgens in de linkerkolom op ‘Indienen dPi2025’ om naar het portaal van SBR-wonen voor de dPi2025 gaan. **Toelichting** a. Op deze pagina ziet u of er meldingen of storingen zijn. \ b. U vindt hier ook alle informatie over de dPi2025, zoals handleidingen, gegevensdefinities en de link naar de Kennisbank.
## Stap 1c Inloggen doet u met behulp van eHerkenning (betrouwbaarheidsniveau 2+) met machtiging voor SBR-wonen-dPi. Op deze pagina kiest u de aanbieder waarbij uw corporatie is aangesloten. Vervolgens klikt u op ‘Verder’ en logt u in via uw eigen aanbieder.
{% hint style="warning" %} **Let op! Niet gelijktijdig in portaal met collega’s** Het is niet mogelijk om met verschillende medewerkers gelijktijdig aan de dPi in het portaal van SBR-wonen te werken. U krijgt geen melding als een collega inlogt of al ingelogd is. Als u met meerdere collega’s samenwerkt aan de dPi in het portaal van SBR-wonen, is het belangrijk dit onderling goed af te stemmen. Ingevulde gegevens kunnen anders verloren gaan. {% endhint %} # Stap 2. Keuze: uploaden xbrl-bestand (optioneel) en regime of handmatige invoer ## Stap 2a Er zijn twee manieren om de dPi in te vullen: **a. Importeer rapportage (xbrl-bestand)**\ Als u van uw softwareleverancier een xbrl-bestand heeft ontvangen, klik dan op ‘Importeren’. **b. Creëer nieuwe rapportage (volledig handmatige invoer)**\ Heeft u geen xbrl-bestand van uw softwareleverancier ontvangen, klik dan op ‘Creëer nieuwe rapportage’ om de dPi volledig handmatig in te vullen.
Toelichting 1. KvK-nummer: uitlog-mogelijkheid {% hint style="warning" %} **Let op** Start met het uploaden van het xbrl-bestand (als u dat heeft). De dPi-rapportage wordt dan gevuld met de gegevens uit het xbrl-bestand zodat u alleen nog de eventuele ontbrekende gegevens hoeft aan te vullen. Als u start met ‘creëer nieuwe rapportage’ en dus volledig handmatig invult, kunt u daarna geen xbrl-bestand meer toevoegen. {% endhint %} ## Stap 2b Er volgt nu een pop-up scherm. Kies hier het regime dat geldt voor uw corporatie en klik daarna op ‘Doorgaan’.
## Stap 2c Importeer voordat u begint met het invullen van de dPi eerst het xbrl-bestand dat u van uw softwareleverancier heeft ontvangen (optioneel).
## Stap 2d De dPi-rapportage is na deze stap (deels) ingevuld met de gegevens uit het xbrl bestand. Klik op het icoontje ‘Bewerken’ achter het bestand om de overige gegevens in te vullen. Heeft u geen xbrl-bestand om te importeren? Ga dan door na stap 3 voor het handmatig invullen van de dPi.
Toelichting a. Door op het potlood te klikken, kunt u de naam van het rapport wijzigen. \ b. Met een klik op het prullenbak-icoon verwijdert u het rapport op de betreffende regel. # Stap 3. Invullen dPi ## Stap 3a Als u een xbrl-bestand heeft geïmporteerd, zijn de velden (deels) gevuld. Vul de ontbrekende gegevens zelf verder in. Heeft u geen xbrl-bestand geïmporteerd? Vul dan alle velden handmatig in. ### Invullen Vul een pagina volledig in voordat u naar een volgende pagina gaat. Door op volgende of vorige pagina te klikken, starten de pagina-validaties.
Toelichting a. In- en uitklappen navigatiemenu (linkerkolom).\ b. Naar dashboard met de rapportages. Als u een rapportage heeft gemaakt, ziet u die hier staan.\ c. Naar validatiepagina.\ d. Alle ingevulde gegevens opslaan.\ e. Naar de vorige pagina in de navigatiestructuur. Gegevens worden opgeslagen, validaties worden geactiveerd.\ f. Naar de volgende pagina in de navigatiestructuur. Gegevens worden opgeslagen, validaties worden geactiveerd.\ g. Hoofdstuk in- en uitklappen.\ h. Door op een hoofdstuk(pagina) te klikken, komt u op die pagina. Informatie over de in te vullen gegevens staat in de Inhoudelijke handleiding en of in de gegevensdefinities.\ \* = Verplicht invulveld.
Bij sommige invoervelden moet u eerst regels toevoegen voordat u gegevens kunt invullen. Dat doet u als volgt: \ i. Klik op de ‘+’. Daarmee verschijnt een extra regel. {% hint style="warning" %} **Let op** Een niet-ingevuld veld betekent ‘niet van toepassing’. Een veld waarin een 0-waarde of spaties worden ingevuld, geldt als ingevuld veld en heeft daarmee een waarde. {% endhint %} ## Stap 3b Als alle gegevens zijn ingevuld en opgeslagen, klikt u op ‘Validatie pagina’. Er wordt nu gecontroleerd of de gegevens volgens de juiste specificaties zijn ingevuld. Toelichting a. Als een vakje licht grijs is, betekent dit dat de waarde een overgenomen waarde is uit een ander hoofdstuk.
Toelichting Het resultaat van een validatie kan zijn dat er geen bevindingen zijn (groen vinkje, zie 3b1), of dat er een melding komt van een error (rood, zie 3b2). Een error is een foutmelding die moet worden opgelost voordat u verder gaat. Klik op de foutmelding om te zien in welk veld de fout opgelost moet worden. Als er geen foutmeldingen zijn of alle foutmeldingen zijn opgelost, klikt u op ‘Volgende’.
## Stap 3c De pagina ‘Overzicht gegevens’ is de laatste pagina. Als u alle gegevens heeft ingevuld, kunt u het bestand versturen. Voordat u dit doet, kunt u de gegevens nog controleren. Bij tabellen of pagina’s die niet zijn ingevuld, wordt de tekst ‘Hier heeft u niets ingevuld‘ getoond. Controleer goed of de dPi volledig is of dat u alsnog iets moet invullen. Als u niet zeker bent van de volledigheid van de rapportage, klik dan onderaan de overzichtspagina op ‘Bewerken’.
# Stap 4. Indienen dPi Nadat u de voorgaande drie stappen hebt doorlopen, kunt u de dPi versturen. ## Stap 4a Bij voltooide rapportages in het ‘Dashboard’ staat de dPi met de door u ingevoerde gegevens. Download de rapportage als xbrl-bestand en als pdf voor uw eigen administratie. Deze worden na enige tijd namelijk automatisch verwijderd uit het portaal van SBR-wonen. Voor u kunt verzenden, moet u nog een verplichte bijlage (begroting) toevoegen. Klik op ‘Rapportage versturen’ achter de voltooide rapportage.
## Stap 4b U komt in het scherm voor het toevoegen van de verplichte bijlagen. De naamgeving van deze bijlagen moet voldoen aan de in het scherm aangegeven naamconventie. Controleer voor u de bestanden upload of zij de juiste naamconventie hebben. De volgende bijlagen kunnen worden geüpload: * Meerjarenbegroting (Meerjarenbegroting.pdf) * Begroting (Begroting.pdf). Alleen als de begroting niet opgenomen is in de Meerjarenbegroting, moet u deze als aparte bijlage meesturen. Als bovenstaande bijlagen met de juiste namen zijn toegevoegd, klik dan op ‘Bevestigen’.
## Stap 4c Er verschijnt nu een bevestigingsscherm waarop staat dat de rapportage naar Aw, WSW en BZK is verzonden. Klik op ‘Sluiten’.
## Stap 4c Controleer of de rapportage goed is ontvangen door Aw, WSW en BZK. Klik per afnemende partij op de knop ‘Refresh’ voor de status van de rapportage. Als de status ‘Afgerond’ wordt getoond bij alle afnemende partijen, is de aanlevering geslaagd. Bij foutmeldingen kunt u contact opnemen met de [Servicedesk](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/tickets/new).
# Nieuwe versie aanleveren na controle door Aw, WSW of BZK? Na controle kan het zijn dat Aw, WSW of BZK vraagt een nieuwe versie van de dPi aan te leveren. Dit kan vrij eenvoudig door een aangeleverd rapport te kopiëren en daarna te bewerken. Deze kunt u na het kopiëren en op bewerken te hebben geklikt vinden onder ‘Rapportage opstellen en voltooien’. Indien de gegevens niet aangepast hoeven te worden, maar enkel nieuwe bijlagen meegestuurd dienen te worden, kunt u na het maken van een kopie, het bericht direct versturen met de juiste bijlagen. U hoeft in dit geval niet de rapportage te bewerken. U dient hierbij wel altijd alle bijlagen weer up te loaden bij de indiening. Toelichting a. Klik hier om een kopie aan te maken van een rapport. De kopie verschijnt bij Voltooide rapportages’. Het maakt niet uit of u daarvoor de rapportage van het WSW, Aw, of BZK kiest, deze zijn gelijk aan elkaar).
# Handleiding dVi2025 {% hint style="info" %} Vanaf de dPi2026 gaat SBR-wonen de handleidingen publiceren in deze nieuwe omgeving. Nu al zijn de handleidingen voor de dVi2025 hier beschikbaar. De inhoud van deze handleidingen is gelijk aan de [gepubliceerde PDF-handleidingen](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/folders/75000018527).\ \ Wij zijn benieuwd naar uw bevindingen bij het gebruik van deze nieuwe handleidingen - deel deze met ons via de gebruikelijke kanalen. {% endhint %} Nadat in deze inleiding het stappenplan met betrekking tot de indiening van **dVi2025** is toegelicht, wordt in onderdeel A van deze handleiding een toelichting verstrekt met betrekking tot inhoudelijke aspecten van de gegevensuitvraag. In onderdeel B van deze handleiding volgt een inhoudelijke toelichting rondom de totstandkoming van de WOZ-bezitstabel. De dVi-rapportage heeft een wettelijke grondslag. Er rust een verantwoordelijkheid op corporaties om rapportages aan te leveren welke voldoen aan de gestelde kwaliteitsaspecten. Dit betekent dus ook dat ondanks dat het invoerportaal van SBR wonen een aantal vrije invoervelden kent, corporaties worden geacht alle gevraagde gegevens (indien van toepassing) juist en volledig te rapporteren. Vragen? Kijk in de kennisbank van SBR-wonen. Ziet u het antwoord niet, neem dan contact op met de Servicedesk van SBR-wonen. {% hint style="info" %} **Disclaimer** Iedere aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ten gevolge van het overdragen van gegevens die niet zijn uitgevraagd op basis van artikel 38 van de Woningwet, wordt door SBR-wonen uitgesloten. SBR-wonen stelt de documentatie zo zorgvuldig mogelijk samen. Desondanks kan het voorkomen dat deze documentatie onvolkomenheden bevat. Aan onvolkomenheden kunnen geen rechten worden ontleend. Voor gebruik van gegevens uit deze documentatie en eventuele gevolgen hiervan is de gebruiker zelf verantwoordelijk. SBR-wonen wijst u er expliciet op dat SBR-wonen niet aansprakelijk is voor enige schade die voortvloeit uit het gebruik. {% endhint %} # Stappenplan indienen dVi {% stepper %} {% step %} ### Vul de WOZ-bezitstabel in Hulpmiddelen: * [Sjabloon WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) in kennisbank SBR-wonen * [Onderdeel B](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel) van deze handleiding (WOZ-bezitstabel) {% endstep %} {% step %} ### Valideer de WOZ-bezitstabel op sbr-wonen.nl Hulpmiddelen: * [Handleiding proces indienen dVi2025](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal) {% endstep %} {% step %} ### Vul de dVi2025-rapportage in Hulpmiddelen: * [Onderdeel A](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-a-toelichting-op-de-gegevensuitvraag) van deze handleiding (inhoudelijke toelichting gegevensuitvraag) * [Handleiding proces indienen dVi2025](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal) {% endstep %} {% step %} ### Maak de dVi-rapportage geschikt voor ondertekening door de accountant Hulpmiddelen: * [Handleiding proces indienen dVi2025](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal) {% endstep %} {% step %} ### Dien de dVi2025 in Hulpmiddelen: * [Handleiding proces indienen dVi2025](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal) {% endstep %} {% endstepper %} # Onderdeel A: toelichting op de gegevensuitvraag Op grond van de Woningwet moeten woningcorporaties financiële en niet-financiële (verantwoordings)informatie aanleveren. Via het SBR-wonen portaal of system-to system via uw softwareleverancier worden deze financiële en volkshuisvestelijke gegevens van corporaties verstuurd aan de Autoriteit woningcorporaties (Aw), het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Om het aanleveren van ‘de Verantwoordingsinformatie’ (hierna: **dVi2025**) via het portaal van SBR-wonen zo makkelijk mogelijk te maken, zijn er twee handleidingen ontwikkeld die in onze kennisbank zijn opgenomen: * Deze inhoudelijke toelichting op de gevraagde informatie in **dVi2025** en WOZ bezitstabel; * Een [handleiding over het proces](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal) rondom indienen van de **dVi2025**. In dit onderdeel van deze handleiding staan de belangrijkste onderdelen van dVi2025. De ‘[handleiding proces indienen dVi2025](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal)’ beschrijft het proces van het valideren van de WOZ-bezitstabel tot het indienen van de dVi2025. Deze inhoudelijke toelichting sluit voor wat betreft de opbouw aan op de volgordelijkheid in de gegevensuitvraag van de dVi2025. ## Wijzigingen Alle wijzigingen ten opzichte van de handleiding 2024 zijn in deze handleiding (**2025**) als **vetgedrukte tekst** weergegeven. In deze inhoudelijke handleiding worden de belangrijkste onderdelen van de **dVi2025** en de wijzigingen in de gegevensuitvraag ten opzichte van de **dVi2024** toegelicht. Een gedetailleerd [overzicht van de wijzigingen](/dvi2025/gegevensmodel-and-wijzigingsoverzicht) is gepubliceerd door SBR-wonen in de kennisbank. ## Aanleveren gegevens en stukken Op grond van de woningwet (art. 38) moet het databestand van de **dVi2025** inclusief de bijbehorende bijlagen vóór **1 juli 2026** zijn aangeleverd bij de uitvragende partijen. **Sinds de dVi2024 wordt de betreffende bestuursverklaring geïntegreerd in de digitale informatie-opvraag.** ## Gegevensdefinities De uitleg van de gegevensdefinities is op de [website](https://sbr-wonen.nl/gegevensdefinities/) van SBR-wonen opgenomen. Met de gegevensdefinities wil SBR-wonen de betrouwbaarheid en eenduidigheid van informatie in de gegevensuitvraag verder verbeteren en standaardiseren en het proces van de gegevensuitvraag voor corporaties efficiënter maken. Uitgangspunt is dat de gegevensregistratie van corporaties aansluit op de gegevensdefinities. De gegevensdefinities sluiten daarom zoveel mogelijk aan bij de methodiek van CORA en VERA. Eenduidige en betrouwbare gegevens zijn van groot belang voor de kwaliteit en een belangrijke bouwsteen om system-to-system aanlevering op termijn mogelijk te maken. ## Scheidingsregime Bij het selecteren van het invoerformulier in het portaal, moet het juiste formuliertype (entrypoint) geselecteerd worden. Hiermee krijgt u alleen de onderdelen te zien van het scheidingsregime dat voor uw corporatie van toepassing is (verlicht regime, administratieve scheiding, hybride scheiding of juridische splitsing). Deze handleiding gaat in op alle onderdelen en is opgezet vanuit het oogpunt van een corporatie die heeft gekozen voor een hybride scheiding. In [bijlage I ‘Toelichting regimes en vrijstellingen’](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/bijlagen/bijlage-i-toelichting-regimes-en-vrijstellingen) staat een overzicht van de onderdelen die van toepassing zijn op de verschillende scheidingsregimes. # 1. Algemeen In dit onderdeel vult u de algemene gegevens van de woningcorporatie en de gegevens van de controlerende accountant in. Ook wordt gevraagd of er afwijkingen zijn in de beginbalans in het verslagjaar vergeleken met de eindbalans die vorig jaar is opgegeven. Tot slot vult u de personele bezetting binnen uw corporatie in. {% hint style="warning" %} **Let op!** * De term 'Huidig' komt in de headers van tabellen **in het SBR-wonen portaal**, binnen diverse hoofdstukken, voor. Deze headers hebben geen functie en kunnen derhalve worden genegeerd. * Bij verplichte velden, binnen diverse hoofdstukken in het portaal, moet altijd een waarde zijn ingevuld. Indien een verplicht veld voor uw corporatie niet van toepassing is, dan vult u een 0 in. {% endhint %} ### 1.1 Onderscheid regimes Sinds 1 januari 2017 moeten woningcorporaties hun commerciële activiteiten (Niet-DAEB) gescheiden van hun sociale werkzaamheden (DAEB) opnemen in de administratie. Een corporatie heeft bij de scheiding gekozen voor een administratieve scheiding, juridische splitsing, hybride scheiding of een verlicht regime. Woningcorporaties hebben verschillende mogelijkheden gehad voor het scheiden van DAEB en Niet-DAEB activiteiten. Het gekozen regime heeft invloed op de in te dienen prognose- en verantwoordingsinformatie (dPi en dVi). Bij het selecteren van het invoerformulier in het portaal, moet het juiste formuliertype (entrypoint) geselecteerd worden. De vraag over het regime is belangrijk zodat u de juiste onderdelen te zien krijgt in het portaal van SBR-wonen. In het geval van een geconsolideerde opgaaf, dus inclusief verbindingen (uitgangspunt is verwerking in de jaarrekening), moet hier bij de selectie van het formuliertype in het portaal rekening mee gehouden worden. Afhankelijk van het gekozen scheidingsregime en de activiteiten binnen een corporatie is er sprake van de volgende niveaus waarop u de **dVi2025** invult: * DAEB TI; * Niet-DAEB TI; * Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. De uitvraag op de verschillende niveaus is gelijk, tenzij in deze toelichting anders is aangegeven. Naast het onderscheid in niveaus, wordt op een aantal onderdelen ook onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en geconsolideerde gegevens van de woningcorporatie. Bij een juridische splitsing zijn de gegevens die u invult op het niveau 'DAEB TI' gelijk aan de enkelvoudige gegevens. Corporaties met een verlicht regime maken ook onderscheid tussen kosten en opbrengsten (winst- en verliesrekening) en uitgaven en ontvangsten (kasstroomoverzicht) van DAEB en niet-DAEB activiteiten, ondanks dat voor hen een volledige (administratieve) scheiding niet van toepassing is. Het aanleveren van een gesplitste balans is onder het verlicht regime **niet van toepassing** en wordt derhalve niet in het portaal getoond. Toepassing van het verlicht regime is alleen mogelijk als u blijvend aan de voorwaarden voldoet. Als u niet meer aan de voorwaarden[^1] voldoet en u bent niet in aanmerking gekomen voor de coulance regeling ten tijde van de scheiding, dan moet u alsnog overgaan op een administratieve scheiding of juridische splitsing van de DAEB en Niet-DAEB activiteiten. Bij het invullen van de dVi2025 gaat u uit van het regime dat gedurende het verslagjaar van toepassing is, ook als bij opmaken van de jaarcijfers is gebleken dat u niet langer voldoet aan de voorwaarden voor verlicht regime. Dit geldt ook als u verwacht in de toekomst niet meer aan de voorwaarden van het verlicht regime te voldoen. Neem in die situatie contact op met de inspecteur, bijvoorbeeld via het ILT-loket. ### 1.2 Fusies Vaak worden fusies per 1 januari van het jaar geëffectueerd. De gevolgen van fusies zijn verschillend voor dPi en dVi. De begroting en dPi kijken vooruit. Vooruitkijkend is sprake van één gezamenlijke corporatie, waardoor de gebruikers van de informatie een gezamenlijke begroting en dPi verwachten. De jaarrekening en dVi kijken terug. Gedurende het voorafgaande boekjaar was nog sprake van verschillende corporaties, waardoor de jaarrekening en dVi nog separaat worden opgesteld en ingediend. Doorgaans is eHerkenning gekoppeld een actief KvK-nummer. Indien na een fusie een dVi wordt ingediend namens een niet meer bestaande corporatie is mogelijk een aanpassing van eHerkenning nodig waardoor dit toch nog mogelijk is. Neem bij vragen hierover contact op met de Servicedesk van SBR-wonen. ### 1.4 Personele bezetting Als er sprake is van een geconsolideerde jaarrekening, geeft u het aantal formatieplaatsen inclusief verbindingen op. {% hint style="warning" %} **Let op!** In onderdeel 1.4 'Personele bezetting' van de gegevensuitvraag wordt naar het gemiddeld aantal werknemers gevraagd. U moet hier het aantal fte over de periode opnemen. De formatie wordt uitgedrukt in het aantal fulltime equivalenten (fte's, 1 fte = 36 uur). Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening. {% endhint %} ### 1.5 Toestemming publicatie namens VRO **De WOZ-bezitstabel staat geanonimiseerd in de beveiligde onderzoeksomgeving van het CBS. Dit houdt in dat uw corporatienaam en de adresgegevens van de woningen niet zichtbaar zijn. Wel kan er op gemeenteniveau gefilterd worden. Middels deze vraag vragen wij of uw bestuurder akkoord gaat met het publiceren van onderzoek op gemeenteniveau vanuit deze CBS-omgeving.** {% hint style="warning" %} **Let op!** Zorg bij dit onderdeel dat u expliciet toestemming heeft van de bestuurder. {% endhint %} #### Wijzigingen **De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dVi2024 zijn:** * **(1.5) Er is een vraag toegevoegd m.b.t. toestemming vanuit de corporatie om op gemeenteniveau WOZ-bezitstabel gegevens te publiceren in de beveiligde omgeving van CBS (op dit moment is dit geanonimiseerd).** [^1]: Indien u twijfelt over de toepassing van de voorwaarden zoals vermeld in artikel 49 van de Woningwet neemt u contact op met de inspecteur, bijvoorbeeld via het ILT-loket. # 2. Informatie over bezit In het onderdeel 'Informatie over bezit' geeft u informatie over de ontwikkeling en samenstelling van het bezit in eigendom van de woningcorporatie gedurende het verslagjaar. Dit zijn gegevens over bezit, waardering, vastgoedtransacties en overige activiteiten. Voor een nadere inhoudelijke toelichting op de definities van bezitsgegevens, verwijzen wij u naar de gegevensdefinities op de website van SBR-wonen. ### 2.1 Opgave bezitsgegevens In dit onderdeel worden diverse vastgoedkenmerken opgevraagd (op eenheidsniveau (2.1A) of complexniveau (2.1 B-D)). De gegevens uit de WOZ-bezitstabel moet u met een csv-bestand op de website van SBR-wonen valideren. Na het valideren is het mogelijk om een xbrl-bestand te downloaden. Dit xbrl-bestand importeert u vervolgens in het portaal van SBR-wonen. Hiervoor zijn 2 opties die uitgebreid zijn beschreven in de 'Handleiding proces indienen dVi2025': * **Optie 1:** xbrl-bestand met een import van een gevalideerd csv-bestand (WOZ-bezitstabel); * **Optie 2:** xbrl-bestand met een import van een gevalideerd csv-bestand (WOZ-bezitstabel) aangevuld met eventuele gegevens dVi2025 (bijv. export uit softwarepakket). Na de import van het eerdergenoemde xbrl-bestand worden in het portaal van SBR-wonen de gerapporteerde totalen van hoofdstuk 2.1 automatisch gevuld. Onderdeel 2.1 is opgedeeld in de volgende categorieën: **DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:** * **2.1 A** – Opgave op niveau van eenheid in exploitatie (ultimo verslagjaar). **Geconsolideerd** (indien een geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening is opgesteld) / **Enkelvoudig** (indien geen geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening is opgesteld): * **2.1 B** – Registergoederen opgenomen onder Voorraad in de balans (ultimo verslagjaar). * **2.1 C** – Registergoederen opgenomen onder Onderhanden Projecten in de balans (ultimo verslagjaar). * **2.1 D** – Registergoederen opgenomen onder Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie en onroerende zaken ten dienste van exploitatie op de balans (ultimo verslagjaar). In beginsel dienen deze categorieën, voor zover het (toekomstige) registergoederen betreft, aan te sluiten op de bijbehorende balansposten in de jaarrekening. Indien naast (toekomstige) registergoederen andere zaken zijn verantwoord onder de betreffende balansposten, dan dienen deze zaken in overzichten 2.1 B t/m D buiten beschouwing te blijven. Om het verloop van de vastgoedeenheden beter te kunnen volgen in de WOZ-bezitstabel (2.1), worden corporaties gevraagd om in geval van overhevelingen tussen categorie 2.1A 'vastgoed in exploitatie' en 2.1B 'voorraad' de mutatiesoorten 'van voorraad' en 'naar voorraad' te gebruiken: * Indien mutatie plaatsvindt van voorraad (2.1B) naar vastgoed in exploitatie (2.1A), dient in zowel 2.1A als 2.1B mutatiesoort **'Van voorraad'** te worden gebruikt. * Indien mutatie plaatsvindt van vastgoed in exploitatie (2.1A) naar voorraad (2.1B), dient in zowel 2.1A als 2.1B mutatiesoort **'Naar voorraad'** te worden gebruikt. De richtlijn 645 is met ingang van verslagjaar 2021 gewijzigd. De wijziging heeft betrekking op de verwerking en presentatie van verbeteringen aan bestaand bezit. Deze wijziging heeft ook gevolgen voor de verantwoording van deze investeringen in de dVi. In de WOZ-bezitstabel, behorende bij de dVi-verantwoording, worden de betreffende investeringen op woningniveau inzichtelijk gemaakt en wordt de marktwaarde van de betreffende vastgoedheden verhoogd als gevolg van de verbetering. Hiermee komt de betreffende waardesprong zowel in kolom 'Marktwaarde ultimo verslagjaar' van de WOZ-bezitstabel (2.1) alsook in de waardering van het bestaande bezit in exploitatie in hoofdstuk marktwaarde/beleidswaarde (2.7) tot uiting. {% hint style="warning" %} **Let op!** Het gevalideerde csv-bestand moet apart als bijlage geüpload worden in het portaal van SBR-wonen. De afnemende partijen zullen bij ontvangst aan de hand van het gegenereerde (en in het portaal opgenomen) controlegetal (hash) de authenticiteit van deze bijlage controleren. {% endhint %} Meer gedetailleerde informatie over de opbouw, totstandkoming en validatie van de WOZ-bezitstabel vindt u terug in [Onderdeel B van deze handleiding](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel). **Aansluiting aantal vastgoedeenheden dPi versus dVi.** Uit de analyses van de voorgaande ingediende dPi's en dVi's is geconstateerd dat er inconsistenties in de verantwoording van aantal verhuureenheden tussen dPi en dVi zijn. De woningcorporatie wordt geacht om een goede en consistente aansluiting in verhuureenheden te maken. Hieronder een visuele weergave ten aanzien van consistentie van verhuureenheden.
#### Wijzigingen **De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dVi2024 zijn:** * **(2.1 WOZ-bezitstabel) Om meer aansluiting te vinden bij de BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) zijn de kolomnamen van de adresgegevens aangepast, zodat zoveel mogelijk conform vastlegging in de BAG gerapporteerd kan worden in de WOZ-bezitstabel. Bovendien is het gebruik van de kolommen in lijn gebracht met definities uit de BAG. Dat betekent dat de kolom huisletter maximaal één letter bevat en de kolom huisnummertoevoeging maximaal vier tekens. Daarnaast is een nieuw veld 'Corporatie-adrestoevoeging' toegevoegd. Eventuele extra toevoegingen zoals kamernummers of aanduidingen van bergingen en parkeerplaatsen kunnen in deze kolom worden geplaatst. Mocht het niet lukken om de gescheiden adreskolommen conform BAG-definitie te gebruiken dan kan indien nodig de hele adrestoevoeging in de kolom Corporatie-adrestoevoeging worden ondergebracht.** ### 2.2 Verhuurgegevens woongelegenheden Onderdeel 2.2 kent de volgende onderdelen gesplitst naar DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen: * **Huurderving als gevolg van (project)leegstand** in percentage van de huursom (netto huuropbrengsten) ultimo verslagjaar. * **Huurderving als gevolg van oninbaarheid** in percentage van de huursom (netto huuropbrengsten) ultimo verslagjaar. Dit is de last van niet-betaalde huurverplichtingen van woongelegenheden in het verslagjaar. * **Mutatiegraad** wordt bepaald door het aantal verhuringen van bestaande woongelegenheden uit te drukken in een percentage van het totaal aantal woongelegenheden (ultimo verslagjaar), exclusief de in het verslagjaar nieuwgebouwde of aangekochte woongelegenheden. ### 2.3 Koopwoningen In dit onderdeel geeft u de totale aantallen gereedgekomen nieuwbouw koopwoongelegenheden in het verslagjaar voor Niet-DAEB TI en de Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen op. ### 2.4 Aantal verhuureenheden in beheer Bij 'Aantal verhuureenheden in beheer' vult u de stand (ultimo boekjaar) van het aantal in beheer of in beheer gegeven verhuureenheden voor DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. Hier geeft u enerzijds het aantal verhuureenheden naar rato op die voor rekening en risico van de beherende corporatie zijn en anderzijds het aantal verhuureenheden die aan derden in beheer zijn gegeven waarbij het risico is overgedragen en de woningcorporatie daarmee de juridische eigenaar blijft. #### 2.4a Aantal flexwoningen Flexibele woningen zijn verplaatsbare woningen, niet zijnde woonwagens, die tijdelijk op een locatie (veelal zonder woonbestemming) worden geplaatst. WSW kan onder voorwaarden flexibele woningen accepteren als onderpand. Deze voorwaarden zijn opgenomen in de richtlijn Onderpand op de website van WSW en dienen voorts als toelichting op de in onderdeel 2.4A van dVi gehanteerde eigendomscategorieën. ### 2.5 Vereniging van Eigenaren In het onderdeel verhuureenheden van Vereniging van Eigenaren (VvE) geeft u op of, en zo ja, hoeveel verhuureenheden er zijn die per ultimo verslagjaar (geconsolideerd) onderdeel zijn van een Vereniging van Eigenaren (VvE). ### 2.6 Concentratie huurders In het onderdeel 'Concentratie huurders' geeft u aan of één enkele huurder verantwoordelijk is voor meer dan 1% van de totale netto huur op jaarniveau van de woningcorporatie (enkelvoudige opgave, indien geconsolideerd niet van toepassing). Het gaat hierbij om contracten op dezelfde naam binnen één juridische entiteit. Deze vraag is bedoeld om inzicht te krijgen in het debiteurenrisico van de huurontvangsten. ### 2.7 Toelichting waardering bezit verslagjaar In onderdeel 2.7 van de **dVi2025** geeft u een specificatie van de marktwaarde in verhuurde staat en de beleidswaarde zoals deze in de jaarrekening zijn opgenomen, gesplitst naar DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. {% hint style="warning" %} **Let op!** Alle gegevens in deze specificatie worden als positieve waarde in het portaal gevuld. De in dit onderdeel te rapporteren informatie met betrekking tot de marktwaarde en beleidswaarde van vastgoed in exploitatie ligt ten grondslag aan de berekeningen die gebruikt zijn voor verantwoording in de jaarrekening. {% endhint %} De opbouw van onderdeel 2.7 en de hierbij te hanteren definities en uitgangspunten sluiten aan op het 'Handboek modelmatig waarderen marktwaarde' (actualisatie peildatum **31 december 2024**) zoals opgenomen in bijlage 2 van de Regeling toegelaten instellingen en volkshuisvesting 2015 (hierna: RTIV). Dit waarderingshandboek geeft ook achtergrondinformatie bij de gevraagde verantwoording in onderdeel 2.7 en is tevens opgenomen in de kennisbank van SBR-wonen. In onderdeel 2.7 wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende categorieën in verhuureenheden: * Eengezins- en meergezinswoningen (EGW/MGW); * Flexwoningen; * Studenteneenheden; * Extramuraal; * Intramuraal zorgvastgoed (ZOG); * Maatschappelijk onroerend goed (MOG); * Bedrijfsmatig onroerend goed (BOG); * Parkeergelegenheid en overig. Vastgoed in de portefeuille van de corporatie dat naar aard en gebruik niet eenduidig bij een van de onderscheiden reguliere vastgoedtypen (woonruimte, bedrijfsruimte, parkeergelegenheid et cetera) is onder te brengen én op basis van het waarderingshandboek wordt gewaardeerd, valt onder categorie 'Overig bezit'. Dit zijn bijvoorbeeld bergingen, zendmastinstallaties, scootmobielplaatsen, pinautomaten, et cetera. Ook daar waar huur- of gebruiksafspraken fundamenteel afwijken van een normale verhuring valt het bezit in deze categorie. De in onderdeel 2.7 opgenomen gegevens moeten aansluiten bij de marktwaardeberekening (peildatum: **31 december 2024**) die is gehanteerd voor de verantwoording over de marktwaarde in verhuurde staat in de jaarrekening. Hier geldt dat u de vastgoedgegevens, actuele huur, streefhuur, onderhoud en beheer actualiseert. Enerzijds in een vorm van indexatie en anderzijds in effecten van een ander beleid. Denk bijvoorbeeld aan het gewijzigd streefhuurbeleid, maar ook de mogelijke effecten van de definities **'Onderhoud, verbetering en beheer'**. De beleidswaarde berekent u voor woongelegenheden EGW, MGW, flexwoningen, studenteneenheden en extramurale zorgeenheden. Nadat u heeft toegelicht welk softwarepakket voor de bepaling van de marktwaarde en beleidswaarde is gehanteerd, geeft u per categorie het aantal (ongewogen) eenheden op en welke variant (basis/full) van het waarderingshandboek is gehanteerd. De waarden bij de 'Marktwaarde in verhuurde staat' en de 'Beleidswaarde' vult u in op totaalniveau voor DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. In de toelichtingsparagraaf 'Gegevens marktwaarde' geeft u de totale contract- en marktjaarhuur én de onderhouds- en beheerkosten op voor de eenheden woonruimte (eengezins- en meergezinswoningen, flexeenheden, studenteneenheden en extramurale (zorg)eenheden). Het gaat om de totale contract- en markthuur op het moment van waarderen **(t=0)**, zonder inflatie in het eerste rekenjaar. Dit is de decemberhuur op moment van waarderen maal 12. Bij de onderhouds- en beheerkosten op moment van waarderen houdt u geen rekening met inflatie of mutaties in het eerste rekenjaar (t=1). In toelichtingsparagraaf 'Gegevens beleidswaarde' volgt u dezelfde methode. In onderdeel 2.7 'Toelichting waardering bezit' worden onder de kopjes 'Gegevens marktwaarde' en 'Gegevens beleidswaarde' onder andere de volgende posten toegelicht: * Totaal van onderhoudskosten op het moment van waarderen; * Totaal van beheerkosten op het moment van waarderen. Om in analyses data eenduidiger en beter vergelijkbaar c.q. interpreteerbaar te maken in toelichtingsveld '2.7 toelichting marktwaarde' ten opzichte van '2.7 toelichting beleidswaarde' wordt benadrukt dat voor enkele gegevenselementen in '2.7 toelichting marktwaarde' ook geldt dat deze dienen te worden gerapporteerd op basis van het 'doorexploitatie-uitgangspunt' in plaats van in de rapportage van dit betreffende onderdeel de uitkomst van de marktwaardering (keuze hoogste van uitpond of doorexploitatiescenario) doorslaggevend in te laten zijn. Ter illustratie: stel dat in marktwaardeberekening (t.b.v. toelichting marktwaarde) de onderhoudsnorm op basis van doorexploiteren EUR 1.200 bedraagt en op basis van uitponden EUR 800, corporaties in dit geval dus het bedrag ad EUR 1.200 dienen te hanteren voor rapportage in onderdeel '2.7 toelichting marktwaarde'. Voor de rapportage in '2.7 toelichting beleidswaarde' is dit uiteraard niet relevant, en dient vanzelfsprekend het 'doorexploitatie-uitgangspunt' voor de verantwoording (dVi en dPi) te worden gehanteerd. Omdat het bij de andere gegevenselementen in onderdeel 2.7 niet aan de orde is, zou deze aanscherping enkel betrekking hebben op de volgende velden: * Totaal van onderhoudskosten op het moment van waarderen * Totaal van beheerkosten op het moment van waarderen * Totaal van NCW verhuurderheffing * Totaal van NCW erfpacht Voor een goede vergelijkbaarheid moeten hierbij de uitgangspunten van de beleidswaarde gevolgd worden. Concreet betekent dit dat zowel onder 'Gegevens marktwaarde' als onder 'Gegevens beleidswaarde' ten aanzien van 'Totaal van onderhoudskosten' en 'Totaal van beheerkosten' alle, zoals in hoofdstuk 9 'Beleidswaarde' van het marktwaardehandboek opgesomde elementen, worden opgevoerd. #### Onderhoud Bij implementatie van de definities van onderhoud en beheer is de definitie van onderhoud vanuit eigen beleid gelijk aan de definitie gehanteerd in de post 'Lasten onderhoudsactiviteiten' in de functionele winst en verliesrekening in de rubriek 'Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille'. {% hint style="warning" %} **Let op!** Dit is dus inclusief mutatieonderhoud (naar jaarschijf geactualiseerd, dus maal mutatiegraad). Hierbij gaat het om de ingerekende kasstromen in de DCF-periode exclusief achterstallig onderhoud. Het memo onderhoud en beheer is hierbij leidend. {% endhint %} #### Beheer In de beleidswaarde kunnen de beheerkosten afwijken ten opzichte van de in de marktwaarde gehanteerde beheernormen. De hierna genoemde componenten uit de DCF-berekening worden vervangen met één norm die aansluit bij de langjarige kosten voor beheer: * Beheerkosten; * Belastingen (excl. verhuurderheffing); * Verzekeringen; * Overige zakelijke lasten. {% hint style="warning" %} **Let op!** * De gegevens voor de marktwaarde in de WOZ-bezitstabel (opgave van bezitsgegevens, onderdeel 2.1), de verantwoording van de marktwaarde (in verhuurde staat) op de balans (financiële gegevens, onderdeel 3) en de specificatie zoals opgenomen in onderdeel 2.7 (toelichting waardering bezit) moeten één-op-één overeenkomen met de gecontroleerde marktwaardeberekening zoals gebruikt bij de jaarrekening. * In onderdeel 2.1 'Opgave op niveau van eenheid' worden woongelegenheden (bijvoorbeeld studenteneenheden) gebaseerd op gerelateerde huurcontracten verantwoord als eenheidssoort 'Woonruimte' (vastgoedtypering). In de praktijk komt het voor dat diezelfde eenheden (bijvoorbeeld in geval van complexgewijze verhuring) volgens BOG-parameters kunnen zijn gewaardeerd vanwege het bijbehorende totaal-huurcontract (marktwaardetypering). Rekening houdend met de opzet van de beleidswaarde, verantwoordt u in dit geval de betreffende verhuureenheden in onderdeel 2.7 in de categorie BOG. Hierdoor kunnen in dit specifieke geval op categorieniveau verschillen ontstaan tussen onderdelen 2.1 en 2.7. Bij het valideren op sbr-wonen.nl wordt gecontroleerd op aansluiting van de totale marktwaarde (per tak). * In het invoerportaal dVi2025 bij hoofdstuk 2.7 moet u rekening houden met de automatische invulling in paragraaf '2.7 – Marktwaarde in verhuurde staat' bij de categorieën EGW/MGW, studenteneenheden, flexwoningen en extramuraal. Dit geldt ook voor paragraaf '2.7 – Marktwaarde in verhuurde staat en beleidswaarde'. {% endhint %} ### 2.8 Vastgoedtransacties tussen DAEB TI en Niet-DAEB TI in verslagjaar Vul hier het aantal verhuureenheden (woon en niet-woongelegenheden, gewogen) behorende bij de (interne) vastgoedtransacties van DAEB TI naar Niet-DAEB TI en vice versa in. Vul hier ook de bijbehorende transactieprijs en marktwaarde in. Deze opgave is niet van toepassing voor het verlichte regime en juridische splitsing en worden daarom in dit geval ook niet getoond in het invoerportaal voor de dVi2025 van SBR-wonen. De Autoriteit woningcorporaties heeft het document 'Veelgestelde vragen implementatie scheiding DAEB/Niet-DAEB' gepubliceerd. Deze [Q\&A](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000003298-veelgestelde-vragen-implementatie-scheiding-daeb-niet-daeb) is te raadplegen via de kennisbank van SBR-wonen. Ook de verwerkingswijze van VOV-transacties wordt in de kennisbank toegelicht. ### 2.9 Zorggeschikte woningen en geclusterde woningen In dit onderdeel wordt informatie uitgevraagd over geclusterde woningen en zorggeschikte woningen. Beide type woningen zijn gelegen in een geclusterde woonvorm. Bij het invullen van dit onderdeel dient rekening te worden gehouden met het volgende: * Het gaat hier alleen om toevoegingen in dit verslagjaar, níet om het totale bezit; * Zowel aankoop, als nieuwbouw, als transformatie en verbouw vallen onder toevoegingen; * Enkel zelfstandige woningen dienen verantwoord te worden; * Een woning mag alleen in één van de twee categorieën vallen. Een woning is dus een geclusterde woning óf een zorggeschikte geclusterde woning. #### Geclusterde woningen "Geclusterd" betekent dat deze woonvorm ingericht is op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. 1. De woning is zelfstandig. 2. Het complex of cluster waar de woning deel van uitmaakt bestaat uit ten minste 12 wooneenheden. 3. De woning is te bereiken zonder trap te lopen. * Wooneenheden die zich niet op de begane grond bevinden zijn dus bereikbaar met een personenlift. 4. De keuken, badkamer, toilet en minimaal 1 slaapkamer zijn zonder trappen te bereiken. 5. Er is een ontmoetingsruimte aanwezig die: * Gericht is op bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. * Op open en transparante basis te gebruiken is door de bewoners en eventueel buurtbewoners. * Fysiek verbonden is aan een complex of cluster woningen of zich bevindt op loopafstand voor ouderen daarvandaan. Deze loopafstand is bewust niet strak gedefinieerd, het staat corporaties vrij om het voldoen aan de eis rond loopafstand zelf te bepalen. #### Zorggeschikte woningen Zorggeschikte woningen bestaan uit rolstoelgeschikte woningen in een geclusterde woonvorm. Daarbij zijn dezelfde kenmerken voor geclusterde woningen van toepassing, met daarbovenop de eis voor rolstoelgeschiktheid binnen de woning en in de woonvorm. De eisen voor rolstoelgeschiktheid zijn zwaarder dan de eisen voor een nultredenwoning. 6. De woning is rolstoelgeschikt en met de rolstoel te bereiken. * Om rolstoelgeschiktheid gemakkelijker te bepalen kunnen corporaties gebruik maken van twee gangbare systematieken die gebruikt worden om woningen te categoriseren: Bouw Advies Toegankelijk (BAT) en Woonkeur. De eisen rond zorggeschikte geclusterde woningen betekenen dat woningen die vallen onder de categorie BAT 3 of 4 of Woonkeur 6 als rolstoelgeschikt te definiëren zijn. * De specifieke definitie van rolstoelgeschikt is te vinden via de Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen (SZGW). {% hint style="info" %} **Let op:** Het kan voorkomen dat er woningen ontwikkeld zijn die niet perfect in een van de categorieën passen. De corporatie is in dat geval vrij om zelf de categorie te kiezen waar een wooneenheid of groep wooneenheid het beste past. Harde eis hierbij is wel dat de woning deel uitmaakt van een clustering van ten minste 12 woningen. Voorbeelden van geclusterde woningen kunnen onder andere hofjeswoningen, serviceflats, aanleunwoningen en seniorenflats zijn. Ook in dit type woning kan onder voorwaarden (Wlz) zorg geleverd worden. Het gaat nadrukkelijk niet om intramurale zorginstellingen. {% endhint %} De bijbehorende definities kunt u terugvinden in het definitieportaal en de veelgestelde vragen in de kennisbank. Deze uitvraag wordt gedaan in het kader van het VRO-programma Wonen & Zorg. #### Wijzigingen De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dVi2024 zijn: * **(2.9)** In dit onderdeel wordt informatie uitgevraagd over geclusterde woningen en zorggeschikte woningen. De opvraag is ten opzichte van de dVi 2024 niet inhoudelijk aangepast. Wel zijn er enkele tekstuele wijzigingen opgenomen om de specifieke voorwaarden voor opname van woonruimte in 2.9 duidelijker te maken. Dit betreft louter een tekstuele aanpassing van de naamomschrijving. ### 2.10 Aantal eenheden woonruimte die in het verslagjaar zijn verbeterd in het kader van duurzaamheid In de nationale prestatieafspraken is afgesproken de warmtebehoefte van woningen te reduceren (isoleren) en aardgasvrij te maken. In de opvraag wordt voor het monitoren van dit doel het aantal woningen gespecificeerd naar welke mate de woningen geïsoleerd zijn (op basis van de warmtevraag per m2) enerzijds en aardgasvrij anderzijds uitgevraagd. De informatie wordt op geconsolideerd of TI-niveau uitgevraagd over het aantal woningen gedurende het verslagjaar. De bijbehorende definities kunt u terugvinden in het definitieportaal en de veelgestelde vragen in de kennisbank. Bij het invullen van dit onderdeel dient rekening te worden gehouden met het volgende: * Er wordt gevraagd naar de stand van het aantal bestaande woningen in de voorraad dat voldoet aan de isolatiestandaard in het verslagjaar en de stand van het aantal bestaande woningen in de voorraad dat aardgasvrij is in het verslagjaar. * Voorheen werd het aantal verbeterde woningen in het verslagjaar uitgevraagd, nu wordt de totale stand van de voorraad na verbetering uitgevraagd. * Enkel zelfstandige eenheden woonruimte moeten worden meegenomen. #### Isolatiestandaard Per woning kan de hoogte van de isolatiestandaard verschillen. Om een woning aan de isolatiestandaard te kunnen laten voldoen en mee te laten tellen als woning die aan de isolatiestandaard voldoet, moet de warmtebehoefte van de woning kleiner of gelijk zijn aan de Standaard voor die woning. Deze informatie staat ook vermeld op het energielabel dat volgens de NTA8800 methode is opgesteld. #### Gemiddelde warmtebehoefte Hier vult u de gemiddelde warmtebehoefte (in kWh/m2) in van de totale voorraad. #### Warmtebehoefte De warmtebehoefte (ook wel warmtevraag) is de hoeveelheid warmte die gemiddeld per jaar nodig is om uw woning voldoende warm te krijgen. Een woning die goed geïsoleerd en kierdicht is en een energiezuinig ventilatiesysteem heeft, heeft een lage warmtebehoefte. In dit onderdeel gaat het om de kwaliteit van de isolatie en het ventilatiesysteem. De warmtebehoefte van een woning staat op het NTA-energielabel vermeld als 'warmtebehoefte in de wintermaanden'. De isolatiestandaard is ook gebaseerd op de warmtebehoefte van de woning, hierover is meer informatie te vinden op: Standaardwaarden voor uw woningisolatie (RVO.nl). Er wordt onderscheid gemaakt in zeven categorieën warmtebehoefte. Een achtste categorie is 'onbekend' en kan worden ingevuld wanneer er nog geen (nieuw) label is opgenomen na renovatie. Woongelegenheden kunnen niet in meerdere categorieën geteld. #### (Duurzame) warmtebron Er wordt onderscheid gemaakt in zes categorieën warmtebronnen: * Warmtenet * Volledig elektrische warmtepomp * Hybride warmtepomp * Anderszins gasloos * Verwarmd via gas * Onbekend De vijfde categorie is 'Verwarmd via gas' en betreft het aantal woningen dat geen duurzame warmtebron heeft. Woongelegenheden kunnen niet in meerdere categorieën geteld worden. De bijbehorende definities kunt u terugvinden in het definitieportaal. ### 2.11 Prestatieafspraak nieuwbouw per gemeente Dit hoofdstuk gaat over de prestatieafspraken om woningen te bouwen die gemaakt worden tussen corporaties en gemeenten. Er zijn twee typen prestatieafspraken: afspraken die individueel tussen één corporatie en een gemeente zijn gemaakt en afspraken die met een groep corporaties gezamenlijk en een gemeente zijn gemaakt. Bij deze twee typen prestatieafspraken moet een keuzemenu doorgelopen worden voor zowel sociale huurwoningen als middenhuurwoningen. {% hint style="warning" %} **Let hierbij op het volgende:** * Als er naar een totaal aantal woningen gevraagd wordt gaat dit om het totaal aantal woningen van alle jaren in de prestatieafspraak en dus níet alleen om het aantal woningen in het verslagjaar. Als er geen afspraken over het totaal aantal woningen zijn gemaakt in de prestatieafspraken, laat dit onderdeel dan leeg. * Er wordt in het keuzemenu een optie gegeven of de afspraken gaan over start bouw, oplevering van woningen of beide. * Vul het eerste jaar in van de afspraken en het laatste jaar. * Als er naar gezamenlijk afgesloten prestatieafspraken wordt gevraagd wordt er eerst naar het totaal aantal woningen dat met alle corporaties gezamenlijk is afgesproken gevraagd en daarna naar het individuele deel van uw corporatie daarin, indien hier specifieke afspraken over zijn gemaakt. * Er wordt hier gevraagd naar de aantallen afgesproken woningen over meerdere verslagjaren, waarbij de telling loopt van dit verslagjaar tot en met dit verslagjaar +7 jaar. Zo wordt er dus uiteindelijk voor 8 jaar aan prestatieafspraken uitgevraagd. Let op dat hier bij een gezamenlijke afspraak enkel de woningen worden geteld van uw corporatie. * Het is de bedoeling dat alle optelbare aantallen huurwoningen worden meegenomen in deze tabel. Hier vallen de zachte én harde plannen onder die in aantallen zijn uitgedrukt. {% endhint %} Deze informatie wordt opgevraagd om tijdig de nieuwbouw van sociale huurwoningen en middenhuurwoningen te kunnen monitoren. # 3. Financiële verantwoording In onderdeel 3 'Financiële verantwoording' van **dVi2025** wordt gevraagd naar: * De balans; * De winst- en verliesrekening; * Het kasstroomoverzicht. Afhankelijk van het gekozen scheidingsregime en de activiteiten binnen een corporatie is er sprake van de volgende niveaus waarop u de **dVi2025** invult: * DAEB TI; * Niet-DAEB TI; * Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. Naast het onderscheid in niveaus, wordt op een aantal onderdelen ook onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en geconsolideerde gegevens van de woningcorporatie. Op grond van artikel 15 van de RTIV moeten de modellen balans, winst- en verliesrekening en kasstroomoverzicht ook verplicht toegepast worden in de jaarrekening. In [Bijlage I – Toelichting regimes en vrijstellingen](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/bijlagen/bijlage-i-toelichting-regimes-en-vrijstellingen) van deze handleiding staat welke onderdelen voor welke regimes van toepassing zijn. De inhoudelijke toelichting op de [gegevensdefinities](https://sbr-wonen.nl/gegevensdefinities/) staat op SBR-wonen.nl. De informatie die u rapporteert in dVi2025, sluit één op één aan op de jaarrekening. #### Toepassing definities onderhoud en beheer Er is nu één gemeenschappelijke set definities die woningcorporaties kunnen gebruiken voor de balans (beleidswaarde en marktwaarde op basis van waarderingshandboek), het kasstroomoverzicht en de winst-en-verliesrekening in de verantwoordingen. Deze set van definities is integraal van toepassing op de begroting (dPi) en verantwoording (dVi). De definities zijn opgenomen in de [Regeling Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html)**.** De definities voor onderhoud en beheer van woningcorporaties zijn opgenomen in [bijlage 2 (handboek marktwaardering) bij de RTIV](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2019-52511.html)**.** In de [Kennisbank](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/folders/75000009952) van SBR-wonen is een Q\&A behorende bij de definities onderhoud & beheer opgenomen. Deze Q\&A is 'dynamisch' en wordt indien nodig periodiek bijgewerkt op basis van vragen en voorbeelden vanuit de praktijk. ### 3.1 Balans Informatie over de financiële positie wordt verkregen vanuit de balans. Om cijfers te kunnen vergelijken worden ook de financiële gegevens van het voorafgaande verslagjaar bij de balans gevraagd. Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening. De balans wordt opgesteld vóór bestemming van het resultaat. Het jaarresultaat wordt in een afzonderlijke post onder het eigen vermogen gepresenteerd. {% hint style="warning" %} **Let op!** * Als gevolg van het afronden van bedragen in euro's kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in de balans verantwoordt u op de regel 'Overlopende activa' (kortlopend) of 'Overlopende passiva' (kortlopend). * In de opzet van de balans is geen afzonderlijke regel voor verwerking van de marktwaarde van (embedded) derivaten opgenomen. Gevolg hiervan kan zijn dat corporaties deze marktwaarde op verschillende regels verantwoorden. Wij vragen u derhalve de in de balans opgenomen marktwaarde van (embedded) derivaten op de regel 'Overige schulden' in de rubriek 'Langlopende schulden' te verantwoorden. * Voor de balans geldt dat u alleen bij een hybride scheiding, in de Niet-DAEB tak de desbetreffende verbinding opneemt. Ook kan u alleen bij een hybride scheiding een startlening aan de dochteronderneming opnemen waarvan de Niet-DAEB tak eigenaar is. {% endhint %} ### 3.2 Winst- en verliesrekening Informatie over de resultaten wordt uit de winst-en-verliesrekening gehaald. Om de cijfers te kunnen vergelijken worden ook de financiële gegevens van het vorige verslagjaar bij de winst-en-verliesrekening gevraagd. Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening. Voor de toerekening van kosten en opbrengsten naar functies in de winst- en verliesrekening zoekt u aansluiting bij de [**'Handleiding toepassen functionele indeling winst- en verliesrekening verslagjaar 2025'**](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000136475-handleiding-toepassen-functionele-indeling-w-v-2025), te vinden in de kennisbank van SBR-wonen. {% hint style="warning" %} **Let op!** Als gevolg van het afronden van bedragen in euro's kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in de winst- en verliesrekening verantwoordt u op de regel 'Overige directe operationele lasten exploitatie bezit'. {% endhint %} ### 3.3 Kasstroomoverzicht Ten behoeve van een adequate risicobeheersing is inzicht in de kasstromen belangrijk. Vul hier per tak de gerealiseerde kasstromen voor het huidige verslagjaar en het vorige verslagjaar in. Deze informatie wordt ontleend aan de jaarrekening. {% hint style="warning" %} **Let op!** * Als gevolg van het afronden van bedragen in euro's kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Eventuele afrondingsverschillen in het kasstroomoverzicht verantwoordt u op de regel 'Overige bedrijfsuitgaven'. * De uitgaven van externe kosten bij verkoop worden gesaldeerd opgenomen onder de gerelateerde verkoopontvangsten. De uitgaven van grondaankopen worden opgenomen onder de nieuwbouw uitgaven in het kasstroomoverzicht. {% endhint %} #### Verantwoording scheiding DAEB en Niet-DAEB Het gegevensmodel voor de **dVi2025** komt overeen met de jaarrekeningmodellen. Dit betekent dat de afzonderlijke posten die specifiek betrekking hebben op de scheiding DAEB en Niet-DAEB qua presentatie in dit model zijn geschrapt. In onderstaand overzicht staat hoe de aan de scheiding DAEB en Niet-DAEB gerelateerde posten in de balans, de winst- en verliesrekening en het kasstroomoverzicht moeten worden verwerkt in de **dVi2025**. {% hint style="warning" %} **Let op!** Onderstaande opsomming is niet van toepassing op het verlicht regime. {% endhint %} #### **Verwerking balans** **DAEB:** * De netto vermogenswaarde van de Niet-DAEB tak neemt u op onder 'Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelneming in groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'. * De interne lening op de activazijde van de balans neemt u op onder 'Vorderingen op groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'. **Niet-DAEB:** * De nettovermogenswaarde van de door de Niet-DAEB tak gehouden verbindingen neemt u op onder 'Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelneming in groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'. * De startlening op de activazijde van de balans neemt u op onder 'Vorderingen op groepsmaatschappijen' in de categorie 'Financiële vaste activa'. * De vorderingen op de DAEB tak (kortlopend) neemt u op onder 'Vorderingen op groepsmaatschappijen' in de categorie 'Vorderingen'. * De interne lening op de passivazijde van de balans neemt u op onder 'Schulden aan groepsmaatschappijen' in de categorie 'Langlopende schulden'. * De schulden aan de DAEB tak (kortlopend) op de passivazijde neemt u op onder 'Schulden aan groepsmaatschappijen' in de categorie 'Kortlopende schulden'. **Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:** * De startlening op de passivazijde van de balans neemt u op onder 'Schulden aan rechtspersonen en vennootschappen die een deelneming hebben in de rechtspersoon of waarin de rechtspersoon een deelneming heeft' in de categorie 'Langlopende schulden'. #### **Verwerking winst- en verliesrekening** **DAEB:** * De rentebaten interne lening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Overige rentebaten en soortgelijke opbrengsten'. * Het resultaat van de Niet-DAEB tak in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Resultaat uit deelnemingen'. **Niet-DAEB:** * De rentebaten interne lening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Overige rentebaten en soortgelijke opbrengsten'. * De rentelasten interne lening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Rentelasten en soortgelijke kosten'. **Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:** * De rentelasten startlening in de winst- en verliesrekening neemt u op onder 'Rentelasten en soortgelijke kosten'. #### **Verwerking kasstroomoverzicht** **DAEB:** * De renteontvangsten van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Ontvangen interest' onder operationele activiteiten. * De ontvangen aflossingen van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Ontvangsten overig' in categorie FVA onder investeringsactiviteiten. **Niet-DAEB:** * De rente-uitgaven van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Betaalde interest' onder operationele activiteiten. * De aflossing van de interne lening verantwoordt u in het kasstroomoverzicht op regel 'Aflossing ongeborgde leningen' onder financieringsactiviteiten. * De renteontvangsten van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel 'Ontvangen interest' onder operationele activiteiten. * De ontvangen aflossing van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel 'Ontvangsten verbindingen' in categorie FVA onder investeringsactiviteiten. **Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen:** * De rente-uitgaven van de startlening van de verbinding verantwoordt u op regel 'Betaalde interest' onder operationele activiteiten. * De aflossing van de startlening (verbinding) verantwoordt u op regel 'Aflossing ongeborgde leningen' onder financieringsactiviteiten. #### Bijzondere verwerking lening Niet-DAEB aan DAEB of verbinding aan TI **Onder voorwaarden is het mogelijk dat de niet-DAEB-tak van de TI een lening verstrekt aan de DAEB-tak. De rente van deze lening moet marktconform zijn en afgestemd op de looptijd. Er moet sprake zijn van tijdelijke overliquiditeit van de niet-DAEB-tak. Hoe de lening van Niet-DAEB aan DAEB moet worden verwerkt, is beschreven in de** [**Q\&A**](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000136587--3-1-3-3-bijzondere-verwerking-lening-niet-daeb-aan-daeb) **inzake bijzondere verwerking lening Niet-DAEB aan DAEB. Ook is het mogelijk dat de TI gefinancierd wordt door de eigen (100%) verbinding. Zie hier voor de voorwaarden die daarbij gelden.** #### **Wijzigingen** **De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dVi2024 zijn:** * **(3.3) Veld verhuurderheffing is verwijderd uit het kasstroomoverzicht.** ### 3.4 Toelichting op balans, winst- en verliesrekening en kasstroomoverzicht In onderdeel 3.4 van de dVi wordt afhankelijk van het regime gevraagd om een toelichting van het kasstroomoverzicht gesplitst naar de takken DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen, en om een toelichting van de balans en winst- en verliesrekening (indien van toepassing geconsolideerd, anders enkelvoudig). ### 3.4.1 Toelichting kasstroomoverzicht In de nadere toelichting licht u de geactiveerde productie ten behoeve van eigen bedrijf (verkoop, sloop, nieuwbouw, aankoop en woningverbetering) en de toerekening van het deel betalingen aan werknemers en overige kasstromen met betrekking tot het onderhoud en de leefbaarheid toe. {% hint style="warning" %} **Let op!** U mag hier geen directe onderhoudsuitgaven en personeelsuitgaven (betalingen aan werknemers) toerekenen die u al eerder als zodanig separaat verantwoord heeft in het kasstroomoverzicht. U neemt op de **tweede en derde regel** van dit overzicht derhalve enkel de indirect toerekenbare operationele uitgaven op die betrekking hebben op onderhoud en leefbaarheid. Indien bijvoorbeeld de directe onderhoudsuitgaven (3.3 post 'Onderhoudsuitgaven') 10 miljoen euro bedragen en de indirect toerekenbare onderhoudsuitgaven (verschillende posten in 3.3 kasstroomoverzicht) 1 miljoen euro, dan verantwoordt u in dit onderdeel (3.4.1) een bedrag van 1 miljoen euro. Wat betreft de personeelsuitgaven moeten deze uitgaven wel betrekking hebben op de exploitatie (dus geen onderhoud voor derde). {% endhint %} ### 3.4.2 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen In onderdeel 3.4.2 van de dVi vult u de rechten en verplichtingen in die niet uit de balans blijken. Deze gegevens zijn afgeleid uit de gecontroleerde jaarrekening **2025**. Er wordt hier gevraagd naar de off-balance grondposities, overige kwantificeerbare rechten en totaal van kwantificeerbare verplichtingen (excl. obligoverplichting). Eventuele niet-kwantificeerbare rechten en verplichtingen moet u tekstueel toelichten in de daarvoor bestemde toelichtingsvelden. ### 3.4.3 Hoofdelijke aansprakelijkheden In dit onderdeel geeft u (tekstueel) eventuele hoofdelijke aansprakelijkheden op en door wie en aan wie deze zijn verstrekt. Dit zijn aansprakelijkheden uit hoofde van '403 verklaringen' en overige hoofdelijke aansprakelijkheden. ### 3.4.4 Verliescompensatie Hier vult u het nominale bedrag van het voorwaardelijk recht op verliescompensatie in. Ook deze informatie is afkomstig van de jaarrekening of onderbouwingen die aan de jaarrekening, als onderdeel van de niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen, ten grondslag liggen. ### 3.4.5 Informatie verkochte huurwoningen In onderdeel 3.4.5 van de **dVi2025** vult u het totaal in van de verkoopprijs van de verkochte huurwoningen in verslagjaar **2025** aan toekomstige bewoners en andere partijen. Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit voor de takken DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. Hieronder vallen ook de verkochte woningen die zijn aangekocht voor doorverkoop (inclusief de woningen verkocht onder voorwaarden (VOV)). Bij de 'Verkochte woningen VOV' gaat u uit van de verkoopprijs exclusief korting. Voor de overige woningen geldt de gerealiseerde verkoopprijs als uitgangspunt. ### 3.4.6 Specificatie van de huuropbrengsten In de 'Specificatie van huuropbrengsten' in onderdeel 3.4.6 vult u de netto huuropbrengsten (inclusief mutatie van de voorziening voor dubieuze huurdebiteuren) uit de functionele winst- en verliesrekening in per vastgoedcategorie. Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit per categorie voor de takken: DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. ### 3.4.7 Specificatie van de sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat In dit onderdeel vult u de sectorspecifieke heffing onafhankelijk van het resultaat, gesplitst naar saneringsheffing, obligoheffing WSW en overige sectorspecifieke heffingen (AW-heffing). Afhankelijk van het gekozen regime doet u dit voor de takken: DAEB TI, Niet-DAEB TI en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. De obligoheffing WSW betreft het bedrag dat WSW factureert om het kapitaal indien nodig aan te vullen. De grondslag hiervan is de omvang van door WSW geborgde leningen. Omdat die alleen in de DAEB-tak voorkomen verwachten we dat obligoheffing alleen in de DAEB-tak wordt opgenomen. U kunt hier het gefactureerde bedrag verantwoorden. De saneringsheffing is de heffing die WSW ophaalt in het kader van de sanering van corporaties. Meestal is dit 0. De overige sectorspecifieke heffingen betreft in elk geval de Aw-bijdrageheffing. Ook kunt u hier bijvoorbeeld de Aedes-contributie verantwoorden en de verhuurderbijdrage (bijdrage aan de huurcommissie). De borgstellingsvergoeding die u **jaarlijks** aan WSW betaalt (ter dekking van operationele kosten WSW) kunt u invullen als rente-uitgaven en blijft hierdoor buiten beschouwing bij de sectorspecifieke heffingen. # 4. Treasury In dit onderdeel worden de marktwaarde van leningen en derivaten, het overig financieel beleid en het aflossingsschema interne lening opgevraagd. Een nadere inhoudelijke toelichting op de gegevensdefinities ten aanzien van treasury staat bij de gegevensdefinities op SBR-wonen.nl. ### 4.1 Marktwaarde leningen en derivaten Aw en WSW gebruiken de marktwaarde van de leningen en derivaten voor de bepaling van de dekkingsratio en onderpandsratio. WSW berekent de hiervoor gebruikte marktwaarde van de geborgde leningen. In dit hoofdstuk worden de overige benodigde gegevens opgevraagd. Dit zijn op balansdatum en per tak de marktwaarde van de ongeborgde (dus niet door WSW geborgde) leningen en de marktwaarde van de derivaten. Aanvullend wordt ten behoeve van de LTV-berekening het agio gespecificeerd. #### Derivaten **Op de regel derivaten vragen Aw en WSW alleen de marktwaarde in te vullen van de losse derivaten. Embedded derivaten zoals extendibles blijven buiten beschouwing. Dit betreft een afwijkende rubricering ten opzichte van de jaarrekening.** #### Agio van de leningen Hier wordt gevraagd welk deel van de schulden aan banken en overheden bestaat uit agio. Achtergrond van de vraag over agio in hoofdstuk 4.1 is de berekening van de LTV. In de LTV tellen Aw en WSW op basis van het gezamenlijk beoordelingskader diverse balansposten mee als schuld. Schulden aan banken en aan overheden tellen wel mee, overige schulden en off-balance-posities niet. De bedoeling is om de LTV-schuld te bepalen exclusief agio, zodat alleen de daadwerkelijk af te betalen schulden meetellen. Oftewel: voor zover op deze balansposten agio is verantwoord, wordt dit gecorrigeerd via de in hoofdstuk 4.1 opgenomen bedragen. In veel gevallen is agio ontstaan vanwege de leningruil in 2021. Daarnaast zijn er andere mogelijke oorzaken zoals herstructurering, doorzak, afkoop van leningen of derivaten of een extensiemoment van een extendible lening. Op het moment van een dergelijke transactie wordt boekhoudkundig veelal een bepaald verlies genomen, waartegenover in de balans een schuld wordt gevormd ((dis)agio). Gedurende de (oorspronkelijke) resterende looptijd van het geherstructureerde product wordt het agio geamortiseerd en valt dit vrij ten gunste van het resultaat. Voor agio uit hoofde van de leningruil gaan Aw en WSW ervan uit dat het agio wordt verantwoord als onderdeel van de schulden aan banken en om die reden wordt toegelicht als agio in hoofdstuk 4.1. Voor overige bronnen van agio is de sterke voorkeur om deze eveneens te verantwoorden onder schulden aan banken en toe te lichten in hoofdstuk 4.1. Voor zover een vorm van agio bestaat in een off-balance-derivaat of in een afgescheiden embedded derivaat onder de overige schulden, is dit agio niet relevant voor deze vraag. Deze producten zijn immers niet vermeld op de balansposten schulden aan banken of overheden en zijn daardoor niet van belang voor de LTV-berekening. Mocht agio op een andere balanspost worden verantwoord (zoals overige schulden), laat dan de toelichting in hoofdstuk 4.1 achterwege zodat de LTV uiteindelijk alsnog correct wordt berekend. Is geen agio van toepassing, vul dan 0 in. Is dit wel van toepassing, vul dan een positief bedrag in. ### 4.2 Overig financieel beleid Als er sprake is van verpanding anders dan genoemd in onderdeel 2.1 'Opgave van de bezitsgegevens', dan moet u deze toelichten qua omvang, begunstigde partij, reden, condities, looptijd, en dergelijke. Als er leningen o/g aanwezig zijn die niet door het WSW zijn geborgd of gevrijwaard, dan moet de specificatie en modaliteiten van deze leningen (ultimo verslagjaar) in onderdeel 'Specificatie van niet door WSW geborgde leningen' vermeld worden. Om het risico te kunnen analyseren en monitoren, wordt gevraagd in onderdeel 'Specificatie van niet door WSW geborgde leningen' de eventueel aanwezige overige niet door WSW geborgde of gevrijwaarde leningen o/g in het aangegeven format te specificeren. Als sprake is van consolidatie wordt het overzicht opgesteld op geconsolideerd niveau, in alle andere situaties op enkelvoudig niveau. De definities van de benoemde elementen in specificatie van niet door WSW geborgde leningen worden toegelicht in de gegevensdefinities op de website van SBR-wonen. Tot slot moet u aangeven of de woningcorporatie een kredietfaciliteit (bijvoorbeeld in de vorm van een bankkrediet en/of rekeningen-courant, kasgeldleningen) heeft en zo ja, tot welke omvang hiervan gebruik kan worden gemaakt. ### 4.3 Aflossingsschema interne lening / startlening In onderdeel 4.3 van de dVi licht u de interne lening en startlening toe. Het gaat hier om de leningen die op basis van het definitieve scheidingsvoorstel tot stand zijn gekomen en eventueel, na een goedkeuring door de Aw, verhoogd zijn middels een storting. Afhankelijk van het regime lopen de leningen van DAEB TI naar Niet-DAEB TI (interne lening) en/of van DAEB TI of Niet-DAEB TI naar de Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen (startlening). U geeft per lening de resterende looptijd van de interne lening in jaren op en het rentepercentage. Per interne lening bepaalt u de beginstand, (eventuele) storting en aflossing. Dit resulteert in een eindstand van de interne lening respectievelijk startlening. De opgenomen bedragen (rente en aflossing) in het aflossingschema interne lening moeten aansluiten bij de verantwoording in het kasstroomoverzicht (3.3). Een storting ten aanzien van de interne lening zal nagenoeg niet voorkomen. Alleen als uw corporatie conform artikel 44 van de BTIV de interne lening heeft verhoogd nadat een verzoek daartoe door de Aw is goedgekeurd, moet u hier een bedrag invullen. {% hint style="warning" %} **Let op!** * De opgenomen bedragen in het aflossingsschema interne lening / startlening moeten aansluiten bij de verantwoording in het kasstroomoverzicht (3.3). * In het aflossingsschema (4.3) en specificatieleningen worden rentepercentages uitgevraagd. U dient hier de daadwerkelijke percentages in te vullen (voorbeeld: 1% vult u dus als 1 in). {% endhint %} ### 4.4 Collegiale ondersteuning (solidariteit) bij het realiseren van vhv opgaven verslagjaar **Om zicht te krijgen op initiatieven die er binnen de sector zijn om collega corporaties te ondersteunen bij het realiseren van de volkshuisvestelijke opgaven, wordt met behulp van een keuzemenu gevraagd om dergelijke initiatieven in het verslagjaar op te nemen in dVi. Indien relevant kunnen ook de investeringsbijdragen die in het verslagjaar zijn gedaan in het kader van solidariteit, in dit keuzemenu worden aangegeven.** # 5. Overige (volkshuisvestelijke) verantwoording In hoofdstuk 5 verantwoordt u de naleving van de specifieke wettelijke bepalingen, het aantal toewijzingen in het kader van passend toewijzen, de staatssteunregeling en de wet normering topinkomens (WNT). Ook verantwoordt u de huursom in het kader van de huursomtoets. #### Wijzigingen **De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de dVi2024 zijn:** * **(5.2.1 1A-1E) Vanwege de nieuwe definities en huurgrenzen is de benaming 'Liberalisatiegrens' aangepast naar 'DAEB-huurgrens'. Verder is in tabel 1E een nieuwe kolom toegevoegd om ook de toewijzingen die tussen DAEB-huurgrens en Liberalisatiegrens vallen inzichtelijk te krijgen.** * **(5.2.1 F) Betreffende tabel vervalt. Hiervoor in de plaats zijn er enkele nieuwe tabellen in hoofdstuk 5.2.1 F toegevoegd.** * **(5.2.1 2A-2C) Ten behoeve van de monitoring van het huisvesten van vergunninghouders zijn er enkele tabellen toegevoegd in de dVi waarin het aantal toewijzingen aan statushouders per gemeente en per huurklascategorie moeten worden gerapporteerd.** ### 5.1 Verantwoording naleving specifieke wettelijke bepalingen In dit onderdeel worden rechtmatigheidsvragen gesteld die u met 'Ja' of 'Nee' moet beantwoorden. Een inhoudelijke toelichting op de gegevensdefinities staat op sbr-wonen.nl. Hieronder staat een overzicht van de rechtmatigheidsvragen en bijbehorende wetsartikelen. | Nr. | Onderdeel | Verwijzing artikelen | | ----- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------- | | 5.1.1 | Het verschaffen van vermogen aan verbindingen en het verstrekken van garantstellingen aan verbindingen. | Art. 21a lid 2 (Woningwet) | | 5.1.2 | Transacties met aangewezen instellingen. | Art. 21c lid 1 (Woningwet) + Art. 13 lid 1 en 2 (BTIV) + Art. 3 (RTIV) | | 5.1.3 | Vervreemding woongelegenheden aan natuurlijke personen voor eigen bewoning en maatschappelijk vastgoed aan huurders. | Art. 27 lid 1a (Woningwet) + Art. 23 + 24 (BTIV) + RJ 270 | | 5.1.4 | Aanbesteding maatschappelijk vastgoed. | Art. 51 (Woningwet) | | 5.1.5 | Reglementen financieel beleid en beheer. | Art. 103 en 104 t/m 108 (BTIV) + Art. 41 en 43 (RTIV) | | 5.1.6 | Verhuur van woongelegenheden via derden. | Art. 48 lid 2 (Woningwet) + Art. 58 (BTIV) | | 5.1.7 | Reglement inzake de behandeling van klachten omtrent het handelen of nalaten van toegelaten instellingen. | 55b, derde lid van de Woningwet | | 5.1.8 | Sloop- en verhuiskostenreglement. artikel 2 van de Wet op het overleg huurders verhuurder. | Art. 55b lid 1 en 2 (Woningwet) | Voor nadere informatie over rechtmatigheidsonderwerpen kunt u de website van de Autoriteit woningcorporaties raadplegen. ### 5.2 Toewijzingen en staatssteunregeling Voor het aantal toewijzingen in het verslagjaar wordt verwezen naar de circulaire over parameters huurtoeslag, inkomensgrenzen staatssteun verkoopregels, **DAEB-huurgrens** per **2025** en overige onderwerpen van de Woningwet die zijn opgenomen in de kennisbank van SBR-wonen. De circulaire geeft ook informatie over de verhoging van de AOW-leeftijd, de bevriezing van de maximale huurgrens c.q. **DAEB-huurgrens** en enkele overige onderwerpen in verband met de inwerkingtreding van de Woningwet. #### 5.2.1 Aantal toewijzingen Naast beleidsmatige relevantie is de tabel met aantal toewijzingen van belang om vast te stellen of de corporatie aan de passendheidsnorm voldoet, dus of minstens 95% van de huishoudens met of rond het inkomen dat recht geeft op huurtoeslag zijn gehuisvest in een woning met een huur tot maximaal de voor het huishouden toepasselijke aftoppingsgrens. De accountant controleert de juistheid en volledigheid van de verantwoording. **Onzelfstandige eenheden** Huurders van onzelfstandige woongelegenheden hebben in de regel geen recht op huurtoeslag. Het is van belang dat deze toewijzingen **NIET** worden verantwoord onder 5.2.1, zodat geen vervuiling bij de berekening van de passendheidsnorm optreedt. Uitzondering op deze regel zijn onzelfstandige woongelegenheden, waarvoor wel huurtoeslag verkregen kan worden. Hiervoor geldt dat een verzoek van de corporatie/intermediaire verhuurder aan de Belastingdienst is gehonoreerd om deze woningen voor begeleid wonen (bijvoorbeeld Thomashuizen) of groepswonen voor ouderen aan te wijzen, zodat bewoners wel in aanmerking komen voor huurtoeslag. Dat geldt ook voor studentenwoningen die in het verleden door de Belastingdienst in dit kader zijn aangewezen. De toewijzingen met betrekking tot de door de Belastingdienst aangewezen complexen moeten **WEL** onder 5.2.1 worden verantwoord. Onder onderdeel 1d kan een uitzondering op passend toewijzen worden verantwoord voor ouderen met een inkomen tot de inkomensgrens voor passend toewijzen maar met een hoog vermogen. De verhuringen van deze ouderen zijn allereerst in de reguliere rubrieken 1a, 1b en 1c verantwoord. Wanneer zij dat wensen (zij moeten dat zelf actief aangeven) kunnen zij een duurdere woning huren (die als niet passend in een van de drie onderdelen is verantwoord) die beter past bij hun woonwensen. Voor de hoogte van het vermogen is aangesloten bij de grens zoals die geldt voor de Wet op de zorgtoeslag. Deze is **€ 140.896 (prijspeil 2025)** voor huishoudens zonder toeslagpartner en **€179.429 (prijspeil 2025)** voor huishoudens met een toeslagpartner. Het nieuwe onderdeel 1.d maakt het mogelijk de betreffende groep te identificeren. Op basis hiervan kan een correctie op de berekening van de niet passend conform 1a, 1b en 1c worden gemaakt. De uitkomst na deze correctie is bepalend voor de toetsing aan de norm.
{% hint style="warning" %} **Let op!** Onderdeel 5.2.1 D is uitsluitend bedoeld als nadere toelichting op de toewijzingen die u reeds verantwoord onder onderdeel 1A (Eenpersoonshuishoudens), 1B (tweepersoonshuishoudens) en 1C (drie- en meerpersoonshuishoudens), categorie > Hoogste aftoppingsgrens <= DAEB-huurgrens. {% endhint %} **Aantal toewijzingen boven de DAEB-huurgrens (onderdeel 1E)** Om beter inzicht te verkrijgen in de marktconformiteit van de Niet-DAEB portefeuille, een completer beeld te verkrijgen bij het totaal aantal toewijzingen (mede in verband met passend toewijzen) én de verhouding van toewijzingen binnen de portefeuilles, worden in onderdeel toewijzingen (nieuwe mutaties op totaalniveau) in het verslagjaar van woongelegenheden boven de liberalisatiegrens verantwoord. **5.2.1F Aantal Toewijzingen aan statushouders** **In dit onderdeel worden vragen gesteld over het aantal zelfstandige en onzelfstandige wooneenheden dat aan alle huurders en aan statushouders wordt toegewezen, per gemeente. Dit ten behoeve van de monitoring van Huisvestingswet 2014 en eventuele lokale afspraken.** **Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het aantal wooneenheden dat dit jaar aan statushouders is toegewezen in een gemeente, ten opzichte van het totaal aantal toewijzingen.** {% hint style="warning" %} **Let op!** In tegenstelling tot andere onderdelen van 5.2, moeten bij onderdeel 5.2.1F zowel zelfstandige als onzelfstandige wooneenheden worden gerapporteerd. {% endhint %} Eerst wordt het totaal aantal zelfstandige en onzelfstandige wooneenheden dat wordt toegewezen aan alle type huurders uitgevraagd. Dit is dus inclusief de toewijzingen aan statushouders. Daarna wordt het aantal zelfstandige wooneenheden dat wordt toegewezen aan statushouders uitgevraagd. Bij de vragen over zelfstandige wooneenheden wordt ook een onderscheid in huurprijsklassen uitgevraagd. Als laatste wordt het aantal onzelfstandige wooneenheden dat wordt toegewezen aan statushouders uitgevraagd. Bij dit deel van de uitvraag worden geen huurklassen uitgevraagd. {% hint style="warning" %} **Let op!** * De woningcorporatie is verantwoordelijk voor het verantwoorden van alle toewijzingen (zowel directe als indirecte verhuringen) van de corporatie. Hieronder vallen dus ook de intermediaire verhuringen. Dit geldt ook voor verantwoording in het kader van de staatssteunregeling (5.2.2). {% endhint %} #### 5.2.2 Staatssteunregeling Vul bij onderdeel 5.2.2 voor verslagjaar **2025** het aantal nieuw aangegane huurovereenkomsten voor woongelegenheden in, inclusief toewijzingen aan studenten, statushouders en zorg geïndiceerden met een huur tot de liberalisatiegrens (**€ 900,07 per maand**). **Deze aantallen moeten voor de volgende combinatie van huishoudens en inkomensgroepen apart worden gespecificeerd:** * **Een persoonshuishoudens met een inkomen tot en met € 49.699 per jaar\*;** * **Een persoonshuishoudens met een inkomen boven de € 49.699 per jaar;** * **Meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot en met € 54.847\*;** * **Meerpersoonshuishoudens met een inkomen boven € 54.847 per jaar.** \*Voor het aantal aangegane huurovereenkomsten voor woongelegenheden in de eerste inkomensgroep (huishoudinkomen tot **€ 49.699** **respectievelijk € 54.847** per jaar) gelden de volgende voorwaarden: 1. Het huishoudinkomen is ten hoogste **€ 49.699 respectievelijk € 54.847** per jaar; 2. Er is sprake van statushouders die, uitsluitend met medebewoners die statushouder zijn, vanuit een COA-voorziening een sociale huurwoning betrekken (een verklaring van het COA, niet ouder dan 6 maanden, volstaat); 3. Er is sprake van een woningzoekende die studiefinanciering geniet, voltijds studeert of gaat promoveren en die de woongelegenheid als enig student of met maximaal één andere student wil betrekken (bewijs van inschrijving van de onderwijsinstelling waaruit blijkt dat de betrokkene bij één van de genoemde doelgroepen behoort, volstaat); 4. Er is sprake van uit het buitenland afkomstige studenten die aan een instelling voor hoger of wetenschappelijk onderwijs studeren (bewijs van inschrijving van de onderwijsinstelling volstaat); 5. Er is sprake van een woningzoekende met een zorgindicatie, zoals bedoeld in artikel 57 van het BTIV, die op grond daarvan ook bij een inkomen boven de inkomensgrens van **€ 49.699 respectievelijk € 54.847** recht hebben op een sociale huurwoning. Bij de toetsing kan worden volstaan met de indicatie voor verblijf of voor ADL-assistentie, of het deel van het zorgplan van de wijkverpleegkundige waaruit blijkt dat de betrokkene een zorgindicatie voor minimaal 10 uur verpleging of verzorging per week voor een periode van ten minste één jaar heeft. De onder 2 tot en met 5 genoemde huurovereenkomsten vallen onder de **92,5%** toewijzingen aan huishoudens met inkomen tot en met **€ 49.699 respectievelijk € 54.847** per jaar. Als er in gemeenten afspraken zijn gemaakt over de vergroting van de vrije toewijzingsruimte dienen deze apart te worden verantwoord in het daarvoor aangeduide cellen. De toewijzingen in de gemeenten zonder prestatieafspraken over de vergroting van de vrije toewijzingsruimte dienen in de andere cellen te worden opgenomen. **Onderdeel A**
Zie hieronder de toelichting: 1. De vrije toewijzingsruimte is standaard 7,5%. In de prestatieafspraken kan overeengekomen worden om deze (met 7,5%) te vergroten tot maximaal 15%. 2. Indien 1 met J(a) is beantwoord, vul hier dan het afgesproken percentage in. LET OP: het in te vullen percentage mag niet hoger zijn dan 7,5%. Het gaat hierbij dus enkel om de EXTRA vrije toewijzingsruimte. **Onderdeel B**
Indien 1 met J(a} is beantwoord, dienen de betreffende toewijzlngen in dit onderdeel te worden verantwoord. Mocht daarnaast sprake zijn van (een) gemeente{n) waarmee geen prestatieafspraken als bedoeld in onderdeel Azijn gemaakt, verantwoord deze toewijzingen dan bij onderdeel C. **Onderdeel C**
Indien 1 met N(ee) is beantwoord, dienen de betreffende aantallen in dit onderdeel te worden verantwoord. Tevens kan het voorkomen dat de corporatie toewijzingen heeft in zowel gemeenten met prestatieafspraken als zonder over de vergroting van de vrije toewijzingsruimte. In dit geval dient u hier het deel te verantwoorden waarbij geen sprak is van afspraken over de vergroting van de vrije toewijzingsruimte. ### 5.3 Wet Normering Topinkomens In afstemming met accountants is de vraag indien wordt voldaan aan de vigerende bepalingen met inachtneming van de WNT, tekstueel aangescherpt zodat deze beter past bij de toetsingskader van het accountantsprotocol. ### 5.4 Huursom De toets op de huursom richt zich op drie onderdelen: 1. Aantal zelfstandige huurwoningen met een prestatie-afspraak over de besteding van de inkomensafhankelijke huurstijging hoger dan de norm 2. Aantal zelfstandige huurwoningen toegelaten instelling relevant voor de huursomtoets in gemeenten met prestatie-afspraak over hogere huursomstijging 3. Aantal zelfstandige huurwoningen toegelaten instelling relevant voor de huursomtoets in resterende gemeenten zonder prestatie-afspraak over hogere huursomstijging Het **eerste en** tweede onderdeel kan betrekking hebben op meerdere gemeenten waarvoor per gemeente een verantwoording moet worden gegeven. Het vertrekpunt in dit onderdeel 5.4 is het aantal zelfstandige huurwoningen van de woningcorporatie (zowel DAEB als niet DAEB). De toets heeft dus geen betrekking op onzelfstandige woningen (kamers), woonwagens en woonwagenstandplaatsen. Bij de bepaling van het aantal gereguleerd verhuurde zelfstandige huurwoningen (en dus ook de huursom) dat relevant is voor de afzonderlijk genoemde onderdelen is van belang dat meerdere categorieën verhuurde zelfstandige huurwoningen buiten de toets vallen. Hierbij gaat het om (zie [MG 2025-01](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000136588-mg-2025-01-huurprijsbeleid-voor-de-periode-1-januari-2025-tot-en-met-30-juni-2026)): * Woningen die in de periode van 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** aan een opvolgend huurder zijn verhuurd (huurharmonisatie); * Woningen die op 1 januari **2025** of op 1 januari **2025** met een geliberaliseerd huurcontract verhuurd waren; * Woningen die op 1 januari **2025** of 1 januari **2026** leegstonden (niet verhuurd waren); * Woningen die in de periode 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** voor het eerst of voor het laatst door de corporatie zijn verhuurd; * Woningen waarvan de huurprijs in de periode 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** is verhoogd als gevolg van woningverbetering/renovatie; * Woningen waarvan de huurprijs met een inkomensafhankelijke hogere huurverhoging (meer dan 5,0% is verhoogd, mits in prestatieafspraken tussen de corporatie, gemeente en huurdersorganisatie(s) is afgesproken dat de daaruit voortvloeiende extra huuropbrengsten worden ingezet voor investeringen en voor zo ver deze extra opbrengsten de in die afspraken overeengekomen investeringsbedragen niet overschrijden; * De woningen waarvan de huurprijs in de periode 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** op voorstel van de huurder is verlaagd wegens inkomensdaling na eerdere inkomensafhankelijke hogere huurverhoging(en); * De woningen waarvan de huurprijs in de periode 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** is verlaagd naar **€ 577,91** vanwege een laag inkomen van de huurder; * Woningen waarvan de huurprijs in de periode 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** op verzoek van de huurder is bevroren respectievelijk is verlaagd (tijdelijke huurkorting, dus niet zijnde huurverlaging op basis van WWS-punten of vanwege onderhoudsgebreken), alsmede woningen waarvan de huur in de periode 1 januari **2025** tot en met 31 december **2025** is verhoogd naar aanleiding van een (inhaal)huurverhogingsvoorstel van de woningcorporatie na beëindiging van de tijdelijke huurkorting. Het eerste onderdeel prestatieafspraken over inkomensafhankelijke huurverhoging is ook in **2025** een mogelijkheid. Het tweede onderdeel hogere huursomstijging in een gemeente op basis van prestatieafspraken is in **2025** opnieuw niet aan de orde. **Conform** [**MG 2025-01**](https://servicedesk.sbr-wonen.nl/support/solutions/articles/75000136588-mg-2025-01-huurprijsbeleid-voor-de-periode-1-januari-2025-tot-en-met-30-juni-2026) **is de huursomruimte formeel begrensd tot 4,5%.** In de Nationale Prestatieafspraken is afgesproken dat in de jaren **2023-2025** geen gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om op basis van prestatieafspraken een hogere huursomstijging af te spreken. (prestatieafspraken over inkomensafhankelijke huurstijging vallen onder het eerste onderdeel!). Er zijn hierdoor nul woningen die zich hiervoor kwalificeren. De vragen vier tot en met zeven kunnen hierdoor respectievelijk als volgt worden beantwoord: nul, nvt en nvt (beantwoording vraag zeven vervalt). Het derde onderdeel aantal woongelegenheden met en zonder prestatieafspraken (exclusief hetgeen bij het eerste onderdeel is aangeduid) relevant voor huursomtoets bevat alle zelfstandige woongelegenheden die ontstaan na de correcties op het totaal aantal zelfstandige huurwoningen conform bovenstaande opsomming. Van deze eenheden moet de totale maandhuur (huursom) voor de twee peildata worden opgegeven. Gegeven de begrenzing van de maximale huurverhoging voor afzonderlijke woningen (exclusief inkomensafhankelijke huurverhoging als er geen prestatieafspraken zijn) zal het verschil in huursom tussen beide peildata **een stijging van maximaal 4,5% te zien moeten geven.**
LetterOmschrijving
AAlle zelfstandige woongelegenheden zoals verantwoord in de WOZ bezitstabel ultimo verslagjaar.
BAlle eenheden die buiten beschouwing gelaten dienen te worden conform MG2025-01, onderdeel 2.2 pagina 4/5
CDe woningen waarvan de huurprijs met een inkomensafhankelijke hogere huurverhoging (meer dan 5,8%) is verhoogd, mits in prestatieafspraken tussen de corporatie, gemeente en huurdersorganisatie(s) is afgesproken dat de daaruit voortvloeiende extra huuropbrengsten worden ingezet voor investeringen en voor zo ver deze extra opbrengsten de in die afspraken overeengekomen investeringsbedragen niet overschrijden.
DAls bedoeld bij onderdeel C
EAlle zelfstandige woongelegenheden zoals verantwoord in de WOZ bezitstabel waar specifiek in de prestatieafspraken een hogere huursomstijging dan de norm is afgesproken. LET OP: het gaat hierbij om die specifieke afspraken en dus niet of er uberhaupt prestatieafspraken zijn.
FAantal gemeenten waarmee prestatieafspraken over hogere huursomstijging zoals bedoeld bij onderdeel E zijn gemaakt.
GIs voor de eenheden zoals verantwoord bij onderdeel E een huursomstijging toegepast gelijk of lager dan 5,4%.
HIn hoeveel gemeenten is sprake van een huursomstijging hoger dan 5,4%
IAlle zelfstandige woongelegenheden zonder prestatieafspraken (formule A-B-E = I). Totale maandhuur 1-1-2025 behorende bij de woongelegenheden zoals verantwoord onder onderdeel I
JTotale maandhuur 1-1-2025 behorende bij de woongelegenheden zoals verantwoord onder onderdeel I
KTotale maandhuur 1-1-2025 behorende bij de woongelegenheden zoals verantwoord onder onderdeel I
LAutomatische berekening
MUitkomst huursomstijging op basis van ingevulde gegevens bij onderdeel I, J en K
Onderdeel huursom kan gemakshalve onderverdeeld worden in de volgende drie categorieën. Alle onderdelen die van toepassing zijn dienen te worden ingevuld. LET OP: niet alle onderdelen hoeven van toepassing te zijn. De regelgeving voor de huursombenadering verslagjaar **2025** is [na te lezen](https://open.overheid.nl/documenten/ronl-5594130961183effc35b96e7a9fddc17981fa819/pdf). * Inkomensafhankelijk huursomstijging met een prestatieafspraak over de besteding * Huursomstijging met prestatieafspra(a)k(en) * Huursomstijging zonder prestatieafspraken **Rekenkundig ziet het er als volgt uit voor het derde onderdeel.** Van het aantal zelfstandige huurwoningen bepaalt u de totale maandhuur (kale huur) op 1 januari **2025** en op 1 januari **2026**. Vervolgens bepaalt u de huurstijging door middel van de formule: > **(totaal maandhuur 1 januari 2026 -/- totaal maandhuur 1 januari 2025) ÷ totaal maandhuur 1 januari 2025** # Onderdeel B: toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel # 1. Algemene informatie Om het aanleveren van de **dVi2025** via het SBR-wonen portaal zo makkelijk mogelijk te maken zijn er 2 handleidingen ontwikkeld die u in onze kennisbank kunt vinden: * **Dit onderdeel van deze handleiding** met toelichting op de uitvraag van de **dVi2025** en WOZ-bezitstabel; * [Handleiding proces](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal) indienen **dVi2025**. Deze toelichting (onderdeel B) beschrijft hoe u de WOZ-bezitstabel opbouwt en opslaat als csv-bestand. In de 'handleiding proces indienen **dVi2025**' wordt aan de hand van schermafbeeldingen getoond welke stappen u moet doorlopen voor het indienen van **dVi2025**. Deze handleiding beschrijft hoe u de WOZ-bezitstabel vanuit Excel opbouwt, opslaat als csv-bestand en de controles die u kunt doen met het [sjabloon van de WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel). **De WOZ-bezitstabel moet door alle corporaties worden aangeleverd.** De bezit-gegevens worden opgevraagd in een csv-bestand. U kunt dit bestand eenvoudig opbouwen in Excel en vervolgens opslaan als csv-bestand. Dit csv-bestand importeert u op [sbr-wonen.nl](https://sbr-wonen.nl). Voor het inlezen van de gegevens is het belangrijk dat u het csv-bestand op de juiste wijze opbouwt, zodat de gegevens correct ingelezen kunnen worden. Tijdens het importeren zal er een validatie plaatsvinden op het csv-bestand. In de kennisbank hebben we een [Excel-sjabloon voor de WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) opgenomen. In dit sjabloon staan al een aantal validaties, waardoor het valideren van het csv-bestand op sbr-wonen.nl soepeler zal verlopen. Kies na het openen van het sjabloon voor **'macro's inschakelen'**. # 2. Opbouw bestand WOZ-bezitstabel U kunt ervoor kiezen de WOZ-bezitstabel zelf op te bouwen of het [sjabloon WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) dat in de kennisbank van sbr-wonen.nl staat te gebruiken. De export vanuit het sjabloon moet u als csv-bestand importeren op de website van SBR-wonen. Voor het succesvol importeren is van cruciaal belang dat: * De gegevens allemaal op het eerste werkblad staan; * Elke eenheid op een aparte regel staat; * Lege tussenregels niet voorkomen in het bestand; * Elke bezitsregel exact 29 kolommen bevat (overige kolommen moeten leeg zijn); * Het bestand wordt opgebouwd met de juiste kolomkoppen. {% hint style="warning" %} **Let op!** * Indien sprake is van gedeeld eigendom, dan moeten alle waarden (aantal, nettohuur, marktwaarde en WOZ-waarde) in de WOZ-bezitstabel voor 100% worden opgenomen. Op basis van kolom 'eigendomspercentage' wordt vervolgens de juiste waarde automatisch berekend ten behoeve van hoofdstuk 2.1 (opgave bezitsgegevens). * Het inlezen van deze kolomkoppen is hoofdlettergevoelig. Pas daarom niets aan in de kolomkoppen of in de volgorde van de kolommen. * De dVi-rapportage heeft een wettelijke grondslag. Er rust een verantwoordelijkheid op corporaties om rapportages aan te leveren welke voldoen aan de gestelde kwaliteitsaspecten. Dit betekent dus ook dat ondanks dat het invoerportaal van SBR-wonen een aantal vrije invoervelden kent, corporaties worden geacht alle gevraagde gegevens (indien van toepassing) juist en volledig te rapporteren. {% endhint %} Hieronder staat beschreven uit welke kolommen (A t/m AC) het bestand bestaat. De zwarte vlakken geven aan dat hier geen input wordt verwacht (zie ook de toelichting op invulvelden per kolom). Voor de tabellen 2.1B-D worden alleen de standen ultimo verslagjaar uitgevraagd. Eenheden die gedurende het jaar zijn verdwenen worden dus niet opgenomen. Onderdeel 2.1 is opgedeeld in de volgende categorieën: * **2.1 A** – Opgave op niveau van eenheid in exploitatie (ultimo verslagjaar); * **2.1 B** – Registergoederen opgenomen onder Voorraad in de balans (ultimo verslagjaar); * **2.1 C** – Registergoederen opgenomen onder Onderhanden Projecten in de balans (ultimo verslagjaar); * **2.1 D** – Registergoederen opgenomen onder Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie en onroerende zaken ten dienste van exploitatie op de balans (ultimo verslagjaar). In beginsel dienen deze categorieën, voor zover het (toekomstige) registergoederen betreft, aan te sluiten op de bijbehorende balansposten.
### Toelichting op invulveld per kolom #### Kolom A – Onderdeel | | | | --------------- | ---------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Geeft aan om welke tabel het gaat | | **Format veld** | Moet 2.1A, 2.1B, 2.1C of 2.1D zijn | #### Kolom B – Eenheidscode | | | | --------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een eenheidscode | | **Format veld** | Alfanumeriek | | **Definitie** | Eenheidscode: de unieke code van de eenheid in de administratie van de toegelaten instelling. 2.1 B-D wordt op complexniveau uitgevraagd i.p.v. eenheidsniveau. | #### Kolom C – Bag-postcode NL | | | | --------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een postcode | | **Format veld** | Postcode: 6 karakters (4 cijfers gevolgd door 2 hoofdletters, waarbij eerste cijfer alleen 1 t/m 9 kan zijn (geen 0)) | | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | **Tabel** | 2.1B | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Uitleg** | Postcode kan leeg zijn | | **Format veld** | Leeg, of 4 cijfers (eerste cijfer 1-9), of 6 karakters (4 cijfers + 2 hoofdletters, eerste cijfer 1-9) | #### Kolom D – Bag-huisnummer NL | | | | --------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Format veld** | Numeriek | | | | | --------------- | --------------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Numeriek | #### Kolom E – Bag-huisletter NL | | | | --------------- | -------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Tekstveld **(kan alleen één letter of leeg zijn)** | #### Kolom F – Bag-huisnummertoevoeging | | | | --------------- | -------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Tekstveld **(leeg of maximaal vier tekens)** | #### Kolom G – Bag-verblijfsobject-id | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Tekstveld | | **Definitie** | Een bag-verblijfsobject kent 16 cijfers, waarvan de eerste vier de gemeente aanduiden, het vijfde en zesde cijfer is '01' (wat verblijfsobject betekent) en de volgende tien cijfers zijn het volgnummer. Doordat het csv-bestand vaak in Excel wordt aangemaakt kunnen mogelijk de voorloopnullen van de gemeenteaanduiding wegvallen waardoor minder dan 16 tekens worden aangeleverd. Als een verhuureenheid uit meer dan één bag-verblijfsobject-id bestaat is het mogelijk om meerdere object-id's in te vullen gescheiden door een staand streepje ( \| ). Verhuureenheden die geen bag-verblijfsobject zijn hebben geen bag-verblijfsobject-id. | #### Kolom H – Corporatie-adrestoevoeging | | | | --------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Tekstveld | | **Definitie** | Corporatiespecifieke adrestoevoegingen die niet in de BAG staan, zoals kamernummers of aanduidingen van bergingen of parkeerplaatsen. Mocht het niet lukken om het adres uit te splitsen in bag-huisletter (één letter of leeg), bag-huisnummertoevoeging (maximaal vier tekens) en indien van toepassing corporatiespecifieke toevoeging, dan kan dit veld als alternatief worden gebruikt voor de gehele toevoeging. | #### Kolom I – Aantal primo verslagjaar | | | | --------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-B | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een aantal primo verslagjaar. Vul bij een eenheid 0 in als deze nieuw is gedurende het verslagjaar | | **Format veld** | Numeriek | | **Definitie** | Eenheid mag meer zijn dan 1. Als bijvoorbeeld meerdere studentenwoningen of (extramurale) zorgeenheden in één contract zijn verhuurd aan een derde partij, dan gedraagt dit complex zich op basis van het contract als een BOG-MOG-ZOG complex. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1C-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom J – Aantal ultimo verslagjaar | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een aantal ultimo verslagjaar. Vul bij een eenheid 0 in als zij uit exploitatie is gegaan gedurende het verslagjaar | | **Format veld** | Numeriek | | **Definitie** | Eenheid mag meer zijn dan 1. Voor MOG/BOG/ZOG geldt dat de afzonderlijke verhuurbare eenheden (in plaats van 1 eenheid, het overkoepelende contract) verantwoord worden. | #### Kolom K – Tak primo verslagjaar | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een tak primo verslagjaar. Als een eenheid nieuw is gedurende het verslagjaar, geef dan gelijk aan ultimo verslagjaar op | | **Format veld** | DAEB TI / Niet-DAEB TI / Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom L – Tak ultimo verslagjaar | | | | --------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een tak ultimo verslagjaar. Als een eenheid uit exploitatie is gegaan gedurende het verslagjaar, geef dan gelijk aan ultimo vorig verslagjaar | | **Format veld** | DAEB TI / Niet-DAEB TI / Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen / Grondposities (n.v.t. in 2.1A) | #### Kolom M – Eenheidssoort | | | | --------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een eenheidssoort | | **Format veld** | Woonruimte / Bedrijfsruimte / Maatschappelijk vastgoed / Intramuraal zorgvastgoed / Parkeergelegenheid / Overige | | **Definitie** | **Woonruimte:** vastgoed eenheid met als hoofddoel het huisvesten van natuurlijke personen (woonbestemming). **Bedrijfsruimte:** bedrijfsruimte of bedrijfsmatig onroerend goed (BOG). **Maatschappelijk vastgoed:** gebouwen met een maatschappelijke gebruiksbestemming, ook wel Maatschappelijk Onroerend goed (MOG). Voorbeelden zijn buurtcentra, scholen en bibliotheken. **Intramuraal zorgvastgoed:** verhuureenheden niet bestemd om afzonderlijk aan een bewoner te worden verhuurd, gezamenlijk verhuurd aan één zorgpartij via een zorgovereenkomst. Voor intramuraal zorgvastgoed geldt dat de afzonderlijke verhuurbare eenheden (in plaats van 1 eenheid, het overkoepelende contract) verantwoord worden. **Parkeergelegenheid:** parkeergelegenheden, garages, parkeerplaatsen individueel of collectief. **Overige:** vastgoed waar huur- of gebruiksafspraken fundamenteel afwijken van een reguliere verhuring of vastgoed die naar aard en gebruik niet eenduidig bij een van de onderscheiden reguliere vastgoedtypen is onder te brengen én op basis van het waarderingshandboek wordt gewaardeerd. Voorbeelden: bergingen, zendmastinstallaties, scootmobielplaatsen, pinautomaten. **Grondposities:** percelen grond met als bestemming het realiseren van vastgoed/onderwerp van projectontwikkeling (zoals een bouwkavel). Ook grond zonder bouwbestemming (zoals akkergrond). | #### Kolom N – Soort woonruimte | | | | --------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Uitleg** | Als de eenheidssoort woonruimte is, dan is dit veld verplicht. Als de eenheidssoort geen woonruimte is, dan is dit veld verplicht leeg | | **Format veld** | EGW / MGW / Extramuraal / Studenteneenheid / Flexwoning | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom O – Is de woonruimte zelfstandig? | | | | --------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Uitleg** | Als de eenheidssoort woonruimte is, dan is dit veld verplicht. Als de eenheidssoort geen woonruimte is, dan is dit veld verplicht leeg | | **Format veld** | Ja / Nee | | **Definitie** | Onzelfstandige woonruimtes zijn woonruimtes met een eigen voordeur, maar met gedeelde faciliteiten zoals wasruimte of toilet. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom P – Lift aanwezig? | | | | --------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Uitleg** | Als het type eenheid MGW is, dan is dit veld verplicht. Als het type eenheid geen MGW is, dan moet dit veld leeg zijn | | **Format veld** | Ja / Nee | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom Q – Mutatie verslagjaar | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-B | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid kent een type mutatie. Als er geen mutatie is, dan moet dit hier ook worden opgegeven | | **Format veld** | Verkoop aan toekomstige bewoners / Verkoop aan overigen / Sloop / Samenvoeging / Nieuwbouw / Aankoop / Splitsing / Van voorraad / Naar voorraad / Geen mutatie | | **Definitie** | Indien Verkoop: ultimo leeg, primo gevuld. Indien Sloop: ultimo leeg, primo gevuld. Indien Samenvoeging: ultimo leeg, primo gevuld. Indien Naar voorraad: ultimo leeg, primo gevuld. Indien Nieuwbouw: primo leeg, ultimo gevuld. Indien Aankoop: primo leeg, ultimo gevuld. Indien Van voorraad: primo leeg, ultimo gevuld. Bij transformatie van bedrijfsruimte (1 eenheid) naar woonruimte (10 eenheden): Sloop bedrijfsruimte (1 eenheid) + Nieuwbouw woonruimte (10 eenheden). Indien mutatie van voorraad naar in exploitatie: mutatiesoort 'Van voorraad' in zowel 2.1A als 2.1B. Indien mutatie van vastgoed in exploitatie naar voorraad: mutatiesoort 'Naar voorraad' in zowel 2.1A als 2.1B. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1C-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom R – Nettohuur per maand ultimo verslagjaar | | | | --------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid kent een huurprijs per maand | | **Format veld** | Huurprijs in 2 decimalen | | **Definitie** | De kale onafgeronde maandhuurprijs van de verhuureenheid ultimo verslagjaar. **De kale huur is de huur zonder servicekosten of energieprestatievergoeding en zonder kosten voor gas, water en elektra.** Indien de huurprijs (nog) niet bekend is, vult u de waarde '0,01' in. Indien de woning leeg staat ultimo verslagjaar, neemt u de streefhuur op. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom S – Aantal WWS punten ultimo verslagjaar | | | | --------------- | -------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Uitleg** | Als de eenheidssoort woonruimte is, dan is WWS verplicht | | **Format veld** | **Maximaal 9999, geen decimalen** | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom T – Energielabel | | | | --------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Uitleg** | Verplicht indien 'Is de woonruimte zelfstandig?' = Ja | | **Format veld** | A++++ t/m G, of 'onbekend' | | **Definitie** | Voor eenheden waarvan het energielabel nog niet bekend is maar waarvan wel een energie-index beschikbaar is, gebruikt u een omrekentabel. Zie de Q\&A in de kennisbank. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom U – Bouwjaar | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Jaartal (jjjj) | | **Definitie** | Het jaar waarin de bouw van de eenheid voltooid is. Bouwjaar is gelijk aan het opleverjaar. Het bouwjaar dient eenduidig en consistent te worden bepaald en bijgewerkt, rekening houdend met grootschalige renovatie die kan worden beschouwd als sloop/nieuwbouw. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom V – Renovatiejaar | | | | --------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Indien van toepassing | | **Format veld** | Jaartal (jjjj) | | **Definitie** | Het jaar waarin de laatste renovatie (grondige opknapbeurt) van de eenheid voltooid is. Voor de definitie van renovatiejaar kan worden aangesloten op de definities rondom onderhoud en beheer. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom W – m2 | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Format veld** | Vierkante meters in 2 decimalen | | **Definitie** | Voor woongelegenheden op basis van GBO (gebruiksoppervlakte), voor niet-woongelegenheden op basis van VVO (verhuurbaar vloeroppervlakte). Tot verslagjaar 2021 indien beschikbaar NEN2580 hanteren, anders BAG/WOZ. **Vanaf 2022 is het verplicht om de NEN te hanteren** (Handboek marktwaardering). Aantal m2 bij vastgoed in exploitatie moet volledig gerapporteerd worden. | | | | | -------------- | -------------- | | **Tabel** | 2.1B-D | | **Soort veld** | Verplicht leeg | #### Kolom X – WOZ-waarde verslagjaar | | | | --------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een WOZ-waarde | | **Format veld** | In hele euro's, zonder valutateken, altijd positief | | **Definitie** | De meest recente WOZ-waarde in de aanslag OZB **2026** met waardepeildatum **1 januari 2025** van eenheden die in eigendom zijn ultimo verslagjaar. Bij bezwaren waarop de corporatie naderhand gelijk heeft gekregen, hanteert u de nieuwe WOZ-waarde. Zolang geen nieuwe WOZ-waarde bekend is, gaat u uit van de door de gemeente vastgestelde waarde. Bij eenheden waarvoor nog geen formele WOZ-waarden bekend zijn, gaat u uit van de bruto stichtingskosten. Voor in het verslagjaar verkochte woningen vult u € 0 in. | #### Kolom Y – Marktwaarde ultimo verslagjaar | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid heeft een marktwaarde | | **Format veld** | In hele euro's, zonder valutateken, mag ook negatief zijn | | **Definitie** | De (markt)waarde zoals opgenomen in de **jaarrekening 2025**. Voor 'grondposities' kan kostprijs als geldend waardebegrip worden beschouwd. | #### Kolom Z – Onderpand WSW inzet verslagjaar | | | | --------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Voor elke eenheid moet worden aangegeven of deze is ingezet als onderpand | | **Format veld** | Ja / Nee / Vrijgegeven | | **Definitie** | **Ja:** eenheid ingezet als onderpand voor borgstelling door WSW. **Nee:** eenheid o.b.v. juridisch bindende afspraak in onderpand bij een derde partij. **V (Vrijgegeven):** eenheid expliciet vrijgegeven door WSW, ook voor niet-DAEB-bezit waarvoor vanaf 2021 een volmacht aan WSW is afgegeven die alleen ziet op DAEB-bezit. | #### Kolom AA – Naam zekerheidsnemer | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-B | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Format veld** | Tekstveld | | **Definitie** | Leeg als kolom Z = Vrijgegeven. Leeg als kolom Z = Ja, tenzij WSW hypotheek gevestigd heeft (dan 'WSW' invullen). Verplicht als kolom Z = Nee, tenzij mutatie verslagjaar = verkoop aan toekomstige bewoners, verkoop aan overigen, sloop of samenvoeging (dan verplicht leeg). | | | | | --------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1C-D | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Format veld** | Tekstveld | | **Definitie** | Leeg als kolom Z = Vrijgegeven. Leeg als kolom Z = Ja, tenzij WSW hypotheek gevestigd heeft (dan 'WSW' invullen). Verplicht als kolom Z = Nee. | #### Kolom AB – Type zekerheid | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | **Tabel** | 2.1A-B | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Format veld** | Hypotheek / Pandrecht huurpenningen / Hypotheek en pandrecht huurpenningen / Positieve verklaring hypotheek en/of positieve verklaring pandrecht / Hypotheek en positieve verklaring pandrecht huurpenningen / Pandrecht huurpenningen en positieve verklaring hypotheek / Overig / N.v.t. | | **Definitie** | Leeg als kolom Z = Vrijgegeven. 'Hypotheek' als kolom Z = Ja én WSW hypotheek gevestigd heeft. Verplicht als kolom Z = Nee, tenzij mutatie verslagjaar = verkoop aan toekomstige bewoners, verkoop aan overigen, sloop of samenvoeging (dan verplicht leeg). In geval van 2.1A is 'N.v.t.' geen optie. | | | | | --------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1C-D | | **Soort veld** | Verplicht veld (voorwaardelijk) | | **Format veld** | Zie regel hierboven | | **Definitie** | Leeg als kolom Z = Vrijgegeven. 'WSW' als kolom Z = Ja én WSW hypotheek gevestigd heeft. Verplicht als kolom Z = Nee. | #### Kolom AC – Eigendomspercentage | | | | --------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Tabel** | 2.1A-D | | **Soort veld** | Verplicht veld | | **Uitleg** | Elke eenheid kent een eigendomspercentage | | **Format veld** | Numeriek, niet negatief, maximaal 1 (= 100%), maximaal 4 decimalen. Voorbeeld: 1,45% = 0,0145 ✓ — 3% = 0,03 ✓ — 4,678% = 0,04678 ✗ | | **Definitie** | Het percentage juridisch eigendom zoals vastgelegd in de eigendomsakte. | # 3. Opslaan als csv-bestand Om het bestand met de WOZ-bezitsgegevens geschikt te maken voor het importeren op sbr-wonen.nl moet u het als 'comma-separated values' (csv)-bestand opslaan. Dit doet u door in Excel te kiezen voor de optie **'Opslaan als'** en vervolgens te kiezen voor **'csv UFT-8 (door komma's gescheiden) (\*.csv)'**. Het bestand wordt dan in het juiste format opgeslagen. Dit is niet een bestand waarin de velden met een komma zijn gescheiden, maar met puntkomma's. Dit vanwege de Nederlandse versie van Excel die gebruikt wordt.
Het bestand ziet er dan als volgt uit (via een editor als Kladblok of via Word in te zien).
Velden binnen een csv-record moeten van elkaar gescheiden zijn door een **semicolon (puntkomma)**. Als dit niet het geval is, kijk dan in [Bijlage III – Scheidingstekens in csv-bestand](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/bijlagen/bijlage-iii-scheidingstekens-in-csv-bestand). Heeft u het [sjabloon WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) van de kennisbank van sbr-wonen.nl gebruikt? Dan kunt u op het tabblad **'WOZ-bezitstabel input'** de WOZ-bezitsgegevens opslaan als csv-bestand (knop linksoven **'opslaan naar CSV'**). Vervolgens kunt u op het tabblad **'CSV controle'** controleren of de gegevens goed opgenomen zijn. Alle velden die in rood verschijnen, komen niet door het validatieproces en moeten worden aangepast. Mocht uw versie van Excel de macro niet ondersteunen, dan kunt u toch gebruik maken van het sjabloon. Als u het sjabloon heeft ingevuld, dan slaat u het tabblad met de input op als csv-bestand onder een andere naam. Dit csv-bestand kunt u weer importeren in het tabblad 'CSV controle'. Een csv-bestand van de WOZ-bezitstabel is geschikt om te importeren voor validatie op sbr-wonen.nl. Zie ook [deze handleiding](/handleidingen/dvi/handleiding-dpi-portaal). # 4. Controleren WOZ-bezitstabel voor validatie In het [sjabloon WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) dat u kunt downloaden van de kennisbank van SBR-wonen, is een tabblad opgenomen voor de controle op het door u gemaakte csv-bestand. In dit hoofdstuk leggen we uit hoe u dit sjabloon kunt gebruiken voor de controle. Er zijn 2 mogelijkheden voor het gebruik van het sjabloon: 1. U vult uw gegevens in het sjabloon in, exporteert deze als csv-bestand en importeert deze daarna weer in het sjabloon in het tabblad 'CSV controle'. 2. U importeert in het tabblad 'CSV controle' uw csv-bestand om daarna te controleren. ### Mogelijkheid 1 – Gegevens in sjabloon WOZ-bezitstabel invullen #### Stap 1 – Invullen gegevens of kopiëren en plakken vanuit een ander bestand In het tabblad **'WOZ-bezitstabel input'** vult u uw bezitsgegevens in. Let erop dat u géén kolommen toevoegt, verplaatst of verwijdert. Raadpleeg bij het invullen van de gegevens deze handleiding om te zien waar de kolommen aan moeten voldoen en wat wel en geen verplichte velden zijn. Pas de kolommen en kolomnamen niet aan: de gegevens zijn hoofdlettergevoelig. Bij wijzigingen van namen of kolommen krijgt u tijdens het importeren van het csv-bestand foutmeldingen. #### Stap 2 – Verder aanvullen van de gegevens Als u de gegevens heeft gekopieerd of geïmporteerd uit een ander bestand of vanuit uw administratie, heeft u misschien nog niet alle gegevens ingevuld die nodig zijn. Doe dit dan nu voordat u de gegevens gaat exporteren naar een csv-bestand. #### Stap 3 – Exporteren naar csv-bestand Op het moment dat u alles heeft ingevuld en gecontroleerd aan de hand van deze handleiding, gaat u het bestand exporteren als csv-bestand. Het voordeel van het gebruik van de knop **'Opslaan naar CSV'** is dat het bestand meteen in het juiste .csv-format wordt opgeslagen (UTF-8). Mocht dit niet lukken in uw versie van Excel, dan kunt u ook het bestand onder een andere naam opslaan als csv-bestand en daarna naar stap 4 gaan. #### Stap 4 – Importeren in tabblad 'CSV controle' Het in stap 3 opgeslagen csv-bestand kunt u nu importeren in het tabblad **'CSV controle'**. In dit tabblad worden de belangrijkste controles uitgevoerd op basiseisen van de velden. We garanderen niet dat er geen validatiefouten zijn bij het importeren van het csv-bestand op de website van SBR-wonen. Het blijft in Excel lastig na te bouwen, maar de meeste controles zijn gedaan. #### Stap 5 – Controles In het tabblad 'CSV controle' kunt u de gegevens controleren op de vereisten. De roodgekleurde velden voldoen niet aan de vereisten. Daarnaast kunt u in het tabblad **'Totaaloverzicht 2.1 A'** controleren of de waarden overeenkomen met uw verwachtingen en of de marktwaarde per tak aansluit bij uw jaarrekening. Dit is een vereiste om later de gegevens goed te kunnen verwerken in de **dVi2025**. Ook kunt u de gegevens in tabblad **'Totaaloverzicht 2.1 B – D'** controleren. Deze hoeven niet een-op-een aan te sluiten op de jaarrekening, maar verschillen kunt u verklaren. Als er na de controles aanpassingen gedaan moeten worden, leest u dan verder bij stap 6, anders kunt u verder naar stap 7. #### Stap 6 – Aanpassingen Zijn er aanpassingen nodig vanwege het feit dat de gegevens niet aan het format voldoen, of omdat de gegenereerde waarden niet kloppen, dan moet u de aanpassingen doorvoeren in het tabblad **'Abm input bedrijfslasten'**. U maakt dus géén aanpassingen in het blad 'CSV controle' (tabblad is beveiligd). Na het verwerken van de aanpassingen, gaat u terug naar stap 3 in het proces. #### Stap 7 – Afronden Als u in stap 5 heeft geconstateerd dat de gegevens juist zijn verwerkt, dan kunt u het bestand opslaan en het csv-bestand op de website valideren. ### Mogelijkheid 2 – Csv-bestand inlezen in sjabloon Als u de gegevens voor de .csv-**WOZ-bezitstabel** al heeft staan in een csv-bestand, dan kunt u voor de controle van de gegevens ook het sjabloon van de **WOZ-bezitstabel** gebruiken. U begint dan bij stap 4 zoals beschreven bij mogelijkheid 1. Verder verloopt het proces gelijk aan mogelijkheid 1. {% hint style="warning" %} **Let op!** Als u een Excelblad opslaat als csv-bestand, raakt u de opmaak kwijt. Als u daarna het csv-bestand weer opent in Excel, zal bijvoorbeeld de kolom reparatieonderhoud niet meer bestaan uit 2 decimalen. Deze moet u opnieuw aanpassen. Als u het bestand dan weer opslaat als csv-bestand en gebruikt om op te sturen als bijlage bij de dVi2025 zullen er fouten zitten in het bestand. {% endhint %} # Bijlagen # Bijlage I – Toelichting regimes en vrijstellingen Voor alle mogelijke regimes is hieronder weergegeven welke onderdelen u moet invullen. Afhankelijk van het type regime en de vraag of er sprake is van consolidatie verantwoordt u in de dVi2025 over maximaal 5 verschillende niveaus (DAEB TI, Niet-DAEB TI, enkelvoudig, Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen en geconsolideerd). In onderstaand schema is aangegeven welke modellen van toepassing zijn, afhankelijk van het type scheiding en of er sprake is van consolidatie. Bij hybride scheiding en juridische splitsing is per definitie sprake van consolidatie. ### Verlicht Regime (VR) > **NB** Verlicht regime corporaties hoeven alleen de kasstromen en W\&V gescheiden te verantwoorden naar DAEB en Niet-DAEB, niet de balans. **Tabel 1 – Welke modellen zijn van toepassing voor verlicht regime?**
### Administratieve scheiding (AS) **Tabel 2 – Welke modellen zijn van toepassing voor administratieve scheiding?**
### Hybride scheiding (HS) **Tabel 3 – Welke modellen zijn van toepassing voor hybride scheiding?**
### Juridische splitsing (JS) > **NB** Juridisch gesplitste corporaties verantwoorden in de enkelvoudige modellen feitelijk de DAEB-situaties, waardoor DAEB en Niet-DAEB niet meer apart hoeven te worden gerapporteerd. **Tabel 4 – Welke modellen zijn van toepassing voor juridische splitsing?**
# Bijlage II – Validaties Het portaal van SBR-wonen voor de **dVi2025** voert op diverse onderdelen verschillende verbandscontroles voor u uit. Deze controles worden met validaties aangeduid. In de **dVi2025** kunt u enkele foutmeldingen krijgen. Deze foutmeldingen krijgt u als de ingevulde gegevens niet aan een of meerdere voorwaarden voldoen. U kunt de **dVi2025** alleen indienen als u alle foutmeldingen heeft opgelost. In het validatieoverzicht staan alle (resterende) foutmeldingen. Door het aanklikken van een validatie, ziet u de onderdelen waar de validatie betrekking op heeft. Hieronder staat een overzicht van alle foutmeldingen (verbandscontroles). | Hoofdstuk | Validaties | Toelichting | | ---------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **2.1 en 2.7** | Aantal eenheden tussen de hoofdstukken – Controle per tak. Aantal 2.1 en 2.7 sluiten niet aan | Controle per tak. Aantal eenheden tussen de hoofdstukken 2.1 en 2.7 voor DAEB, Niet-DAEB en Geconsolideerde Niet-DAEB verbindingen moeten aansluiten. | | **2.1A en 3.1** | Marktwaarde van 2.1 (kolom W) sluit niet aan met marktwaarde op de balans (DAEB, niet-DAEB vastgoed in exploitatie en Geconsolideerde Niet-DAEB verbindingen) | Controle per tak. Marktwaarde in de balans DAEB en Niet-DAEB en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen moet aansluiten op totaal opgegeven marktwaarde van het bezit wat in eigendom is. | | **3.1 en 3.1** | Balans-evenwicht: Activa = Passiva | Controle per tak. Balans activa moet overeenkomen met balans passiva. | | **3.1 en 2.7** |

Specificatie marktwaarde in 2.7 moet aansluiten op de marktwaarde op de balans (DAEB en Niet-DAEB vastgoed in exploitatie)

- Marktwaarde specificatie DAEB moet gelijk zijn aan element DAEB vastgoed in exploitatie in de balans DAEB.

- Marktwaarde specificatie Niet-DAEB moet gelijk zijn aan element Niet-DAEB vastgoed in exploitatie in de Balans Niet-DAEB.

- Marktwaarde specificatie Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen moet gelijk zijn aan element Niet-DAEB vastgoed in exploitatie in de Balans Geconsolideerde Niet-DAEB verbindingen.

| Controle per tak. Marktwaarde in de balans DAEB, Niet-DAEB en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen moet aansluiten op specificatie marktwaarde in 2.7. | | **3.2 en 3.4.6** | Specificatie van hoofdstuk 3.4.6 dient aan te sluiten op huuropbrengsten in hoofdstuk 3.2 (per tak) | Controle per tak. Hoofdstuk 3.2 moet aansluiten met hoofdstuk 3.4.6 DAEB, Niet-DAEB en Geconsolideerde niet-DAEB verbindingen. | | **3.3 en 3.4.7** | Sectorspecifieke heffing tussen de hoofdstukken 3.3 en 3.4.7 sluiten niet aan | Controle per tak. Sectorspecifieke heffing tussen de hoofdstukken 3.3 en 3.4.7 voor DAEB, Niet-DAEB en Geconsolideerde Niet-DAEB verbindingen moeten aansluiten. | # Bijlage III – Scheidingstekens in csv-bestand Als uw csv-bestand niet op de juiste manier de gegevens scheidt, kan dit problemen opleveren tijdens de import op sbr-wonen.nl. Onderstaande (of een soortgelijke) melding geeft aan dat dit het geval is: > *"Rij 1 voldoet niet aan de validatie. Er worden 27 parameters verwacht. Er zijn er 1 verstrekt. Rij overgeslagen."* Nederlandstalige programma's gebruiken vaak puntkomma (semicolon) als scheidingsteken, omdat de komma als decimaalteken wordt gebruikt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij geldbedragen. Ook wordt er vaak bij Nederlandse programma's geen gebruik gemaakt van dubbele aanhalingstekens. Als dit op uw csv-bestand van toepassing is, dan is de makkelijkste oplossing om uw systeembeheerder te vragen om de landinstellingen en daarbij de scheidingstekens aan te passen in het configuratiescherm. Vervolgens kunt u een nieuw csv-bestand maken. Een andere oplossing is om via een editor, zoals Kladblok, het probleem op te lossen door de volgende stappen uit te voeren: {% hint style="warning" %} **Let op!** Deze methode is foutgevoelig, dus heeft niet onze voorkeur! {% endhint %} 1. Open het csv-bestand in Kladblok: open Kladblok, klik in het menu op **Bestand** en selecteer **Openen**. Selecteer vervolgens het csv-bestand. 2. **Het aanpassen van de komma naar puntkomma (semicolon).** Klik in het menu op **Bewerken** in de menubalk en selecteer vervolgens **Vervangen**. In het veld **Zoeken naar** typt u `,` (zonder aanhalingstekens), u vult in het veld **Vervangen door** `;` (zonder aanhalingstekens). 3. **Het aanpassen van de punt naar komma bij geldbedragen.** Klik in het menu op **Bewerken** in de menubalk en selecteer vervolgens **Vervangen**. In het veld **Zoeken naar** typt u `.` (zonder aanhalingstekens), u vult in het veld **Vervangen door** `,` (zonder aanhalingstekens). 4. Na de bewerkingen moet u het bestand opslaan door in het menu op **Bestand** te klikken en vervolgens op **Opslaan**. 5. Vervolgens kunt u een nieuw csv-bestand aanmaken. 6. Uw csv-bestand is nu gereed om te importeren op sbr-wonen.nl voor de validatie. # Handleiding proces dVi2025 & WOZ-bezitstabel Om het aanleveren van de **dVi2025** via het SBR-wonen portaal zo makkelijk mogelijk te maken zijn er 2 handleidingen ontwikkeld die u in onze kennisbank kunt vinden: * [Handleiding met toelichting op de uitvraag van de **dVi2025**](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi) en de opbouw van de WOZ-bezitstabel (onderdeel A en B) * Deze handleiding: het proces van indienen van de dVi2025 In deze handleiding laten we aan de hand van schermafbeeldingen zien welke stappen u moet doorlopen voor het valideren van de WOZ-bezitstabel (stap 2) en vervolgens voor het invullen van de dVi2025 (stap 3), het geschikt maken van de rapportage voor ondertekening door de accountant (stap 4) en het indienen van de dVi2025 (stap 5). De [Handleiding met toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel (onderdeel B)](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel) beschrijft hoe u de WOZ-bezitstabel opbouwt en opslaat als csv-bestand (stap 1). In de [Handleiding met toelichting op de uitvraag van de dVi2025 (onderdeel A)](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-a-toelichting-op-de-gegevensuitvraag) staat een toelichting op de gevraagde informatie in de stappen 3 en 4. {% hint style="info" %} **Disclaimer** Iedere aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ten gevolge van het overdragen van gegevens die niet zijn uitgevraagd op basis van artikel 38 van de Woningwet, wordt door SBR-wonen uitgesloten. SBR-wonen stelt de documentatie zo zorgvuldig mogelijk samen. Desondanks kan het voorkomen dat deze documentatie onvolkomenheden bevat. Aan onvolkomenheden kunnen geen rechten worden ontleend. Voor gebruik van gegevens uit deze documentatie en eventuele gevolgen hiervan is de gebruiker zelf verantwoordelijk. SBR-wonen wijst u er expliciet op dat SBR-wonen niet aansprakelijk is voor enige schade die voortvloeit uit het gebruik. {% endhint %} # Stappenplan indienen dVi {% stepper %} {% step %} ### Vul de WOZ-bezitstabel in Hulpmiddelen: * [Sjabloon WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) in kennisbank SBR-wonen * Handleiding met toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel ([onderdeel B](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel)) {% endstep %} {% step %} ### Valideer de WOZ-bezitstabel op sbr-wonen.nl Hulpmiddelen: * Deze handleiding met uitleg over het proces van indienen van de dVi2025 {% endstep %} {% step %} ### Vul de dVi2025-rapportage in Hulpmiddelen: * Handleiding met toelichting op de uitvraag van de dVi2025 ([onderdeel A](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-a-toelichting-op-de-gegevensuitvraag)) * Deze handleiding met uitleg over het proces van indienen van de **dVi2025** {% endstep %} {% step %} ### Maak de dVi-rapportage geschikt voor ondertekening door de accountant Hulpmiddelen: * Deze handleiding met uitleg over het proces van indienen van de **dVi2025** {% endstep %} {% step %} ### Dien de dVi2025 in Hulpmiddelen: * Deze handleiding met uitleg over het proces van indienen van de **dVi2025** {% endstep %} {% endstepper %} # Belangrijke aandachtspunten Een uitgebreid overzicht van alle wijzigingen van de **dVi2025** ten opzichte van de **dVi2024** zijn op onderdeel- en paragraafniveau opgenomen in het **Overzicht wijzigingen dVi2025**. De meest opvallende aandachtspunten voor het SBR-wonen portaal zijn: * Alle bedragen moeten in euro's worden ingevuld en niet in x 1.000 euro. Een bedrag van honderdduizend euro wordt dus als 100.000 opgenomen en niet als 100. * Alle percentages noteert u in de daadwerkelijke percentages. Voorbeeld: 1% vult u dus als 1 in. * Gebruik geen F5 (vernieuwen), vorige pagina of volgende pagina in uw browser: de hele rapportage wordt hiermee ververst. * Het portaal van SBR-wonen wordt ondersteund door 3 browsers. Gebruik (de meest recente versie van) Google Chrome, Firefox of Edge. * Het is niet mogelijk om binnen één corporatie met verschillende medewerkers gelijktijdig in het portaal aan de dVi te werken. **Let op!** U krijgt geen melding als een collega inlogt of al ingelogd is. Het is daarom belangrijk dit binnen een corporatie onderling goed af te stemmen zodat u uw ingevulde gegevens kunt opslaan. # Stap 1 – Vul de WOZ-bezitstabel in **Hulpmiddelen:** * Sjabloon [WOZ-bezitstabel](/dvi2025/sjabloon-woz-bezitstabel) in kennisbank SBR-wonen * Handleiding met toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel ([onderdeel B](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel)) In stap 1 vult u de ingevulde WOZ-bezitstabel in en slaat u deze op als een **csv-bestand (csv UTF-8)**. De volledige instructies voor het opbouwen, invullen en opslaan van de WOZ-bezitstabel staan beschreven in de [Handleiding met toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel (onderdeel B)](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel). # Stap 2 – Valideer de WOZ-bezitstabel op sbr-wonen.nl **Nodig:** * Ingevulde WOZ-bezitstabel als csv-bestand (resultaat stap 1) * Optioneel: xbrl-bestand met overige dVi-gegevens **Hulpmiddelen:** * Deze handleiding met uitleg over het proces van indienen van de dVi2025 In stap 1 heeft u de ingevulde WOZ-bezitstabel als een csv-bestand (csv UTF-8) opgeslagen (zie ook **Handleiding met toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel onderdeel B**). Nu komt u bij stap 2: het valideren van de WOZ-bezitstabel. In dit hoofdstuk staat een toelichting op deze stap aan de hand van een aantal schermafbeeldingen. ### Stap 2a Klik op de homepage van sbr-wonen.nl op **'Indienen dVi2025'** en vervolgens op het volgende scherm in de linkerkolom op **'Valideren WOZ-bezitstabel'**.
### Stap 2b Klik op de knop **'Verder'** bij 'WOZ validatie' en klik daarna op de knop **'Bestand kiezen'** om uw csv-bestand met bezitsgegevens te uploaden. Uw csv-bestand met bezitsgegevens wordt dan gecontroleerd op de juiste opbouw.
### Stap 2c U kunt maar 1 xbrl-bestand uploaden in het portaal van SBR-wonen. Heeft u ook een xbrl-bestand met (een deel van) de overige aan te leveren dVi-gegevens van uw softwareleverancier ontvangen? Klik dan op **'Ja, ik heb al een xbrl-bestand dat ik wil uploaden'** en upload ook dit bestand. Deze gegevens worden samengevoegd met de WOZ-bezitstabel tot 1 xbrl-bestand dat u in het SBR-wonen portaal kunt uploaden.
### Stap 2d Heeft u geen xbrl-bestand? Kies dan **'Nee, ik wil graag een XBRL-bestand laten genereren met gegevens uit het CSV-bestand'**. Vul het KvK-nummer en het regime van uw corporatie in. Klik daarna op **'Upload'**.
### Stap 2e Wordt uw csv-bestand niet gevalideerd? Dan staat in de oranje balken welke regels van de WOZ-bezitstabel niet aan de voorwaarden voldoen. Als een fout op meer dan 50 regels voorkomt, worden alleen de eerste 50 regels getoond. Klik onderaan op **'Waaraan voldoet een correct WOZ CSV-bestand?'** voor meer informatie over de voorwaarden. U ziet dan waaraan het csv-bestand moet voldoen. De [Handleiding met toelichting op de opbouw van de WOZ-bezitstabel (onderdeel B)](/handleidingen/dvi/handleiding-dvi/onderdeel-b-toelichting-op-de-opbouw-van-de-woz-bezitstabel) helpt u bij het goed invullen van de WOZ-bezitstabel. Klik vervolgens op het logo van SBR-wonen om terug te gaan naar de pagina voor het valideren van de WOZ-bezitstabel.
### Stap 2f Controleer of de marktwaarde per tak die wordt berekend in deze WOZ-bezitsvalidatie **exact gelijk is (op de euro)** aan de marktwaarde zoals opgenomen in uw balans. Download het xbrl-bestand pas als de waarden exact gelijk zijn. U krijgt anders een foutmelding bij het invoeren van de **dVi2025** en moet dan opnieuw beginnen.
### Stap 2g Download het xbrl-bestand van de WOZ-bezitstabel. Doe dit pas nadat de berekende totalen op uw scherm gelijk zijn aan de marktwaarde in de balans.
### Stap 2h Klik op **'Save as'** om het .xbrl-bestand van de WOZ-bezitstabel op uw computer op te slaan. U moet dit bestand bij stap **3d** uploaden in het SBR-wonen portaal voor de **dVi2025**.
# Stap 3 – Vul de dVi2025 rapportage in **Nodig:** * eHerkenning niveau 2+ met dVi machtiging (SBR-wonen-dvi) * Gedownloade xbrl-bestand (resultaat stap 2) **Hulpmiddelen:** * Handleiding met toelichting op de uitvraag van de dVi2025 (onderdeel A) * Deze handleiding met uitleg over het proces indienen van de dVi2025 Nadat u de WOZ-bezitstabel heeft gevalideerd, komt u bij stap 3: het uploaden van het xbrl-bestand van de WOZ-bezitstabel in het portaal van SBR-wonen en het invullen van de andere gegevens die zijn uitgevraagd. {% hint style="warning" %} **Let op! Niet gelijktijdig in portaal met collega's** Het is niet mogelijk om met verschillende medewerkers gelijktijdig aan de dVi in het portaal van SBR-wonen te werken. U krijgt geen melding als een collega inlogt of al ingelogd is. Als u met meerdere collega's samenwerkt aan de dVi in het portaal van SBR-wonen, is het belangrijk dit onderling goed af te stemmen. Ingevulde gegevens kunnen anders verloren gaan. {% endhint %} ### Stap 3a Op de homepage van SBR-wonen komt u via de button **'Indienen dVi2025'** op de speciale pagina over de dVi2025.
### Stap 3b Vervolgens klikt u in de linker kolom op **'Indienen dVi2025'**.
### Stap 3c Inloggen doet u met behulp van **eHerkenning (betrouwbaarheidsniveau 2+)** met machtiging voor SBR-wonen-dVi. Op deze pagina kiest u de aanbieder waarbij uw corporatie is aangesloten. Vervolgens klikt u op **'Verder'** en logt u in via uw eigen aanbieder.
### Stap 3d Importeer voordat u begint met het invullen van de dVi2025 eerst het xbrl-bestand dat u bij het valideren van de WOZ-bezitstabel heeft gedownload.
### Stap 3e Voordat u het xbrl-bestand importeert, verschijnt er een pop-up scherm. Maak hier de keuze voor het **regime** van uw corporatie. Klik daarna op **'Doorgaan'**.
### Stap 3f Uw dVi-rapportage is na de vorige stappen deels ingevuld met de gegevens uit het xbrl-bestand. Klik op het icoontje **'Bewerken'** achter het bestand om de overige gegevens in te vullen.
### Stap 3g Vul de ontbrekende gegevens in.
**Toelichting navigatie:** * **c** – Naar dashboard met de rapportages. * **d** – In- of uitklappen navigatiemenu (linkerkolom). * **e** – Naar de vorige pagina in de navigatiestructuur. Gegevens worden opgeslagen. * **f** – Slaat alle ingevulde gegevens op. * **g** – Naar de volgende pagina. Gegevens worden opgeslagen. * **h** – Door op een hoofdstuk(pagina) te klikken, komt u op die pagina. Informatie over de in te vullen gegevens staat in de inhoudelijke handleiding. `*` = Verplicht invulveld. ### Stap 3h In paragraaf 4.4 moet u de contractdatum invoeren. U kunt deze aanpassen door met de pijltjes naar het juiste jaar en de juiste maand te gaan.
### Stap 3i Klik, als alle gegevens zijn ingevuld en opgeslagen, op **'Validatie overzicht'**. Er wordt nu gecontroleerd of de gegevens volgens de juiste specificaties zijn ingevuld.
### Stap 3j Het resultaat van een validatie kan zijn dat er geen bevindingen zijn (groen vinkje) of er een melding komt van een error (rood). Een error geeft een foutmelding die moet worden opgelost voordat u verder gaat. Als de foutmeldingen zijn opgelost, klikt u op **'Volgende'**.
### Stap 3k U ziet nu de overzichtspagina. Controleer of alle gegevens juist en volledig zijn ingevuld. Tabellen of pagina's die niet zijn ingevuld, worden hier niet getoond. Als u niet zeker bent van de volledigheid van de rapportage, klik dan onderaan de overzichtspagina op **'Bewerken'**. U gaat dan terug naar het dashboard. Open uw rapportage om de volledige uitvraag te bekijken. De lege velden kunt u nu alsnog invullen.
### Stap 3l Bij voltooide rapportages in het dashboard ziet u de rapportage van de **dVi2025** die u heeft gemaakt. Controleer of alle gegevens juist en volledig zijn ingevuld.
* **j** = downloaden xbrl-bestand * **k** = downloaden pdf-bestand (volledig rapport of accountantsrapport). Het pdf-bestand is de leesbare versie van uw rapportage. De gegevens zijn gelijk aan die in het xbrl-bestand. {% hint style="warning" %} **Let op! Unieke ID** De rapportage krijgt een uniek ID voor de accountantscontrole. Als u vanaf nu wijzigingen in het portaal aanbrengt, wijzigt de unieke ID. De accountant heeft dan de nieuwe rapportage nodig voor zijn controle en zal na akkoord een verklaring afgeven voor het document met deze unieke ID. Als de verklaring al was afgegeven, dan is een nieuwe accountantsverklaring voor deze rapportage nodig. Het wijzigen van de rapportage kan door de rapportage van 'voltooid' terug te zetten naar 'concept' met knop **l**. {% endhint %} # Stap 4 – Maak de dVi-rapportage geschikt voor ondertekening door de accountant **Nodig:** * Pdf-bestand (versie 'Accountantsrapport') van de dVi2025 **Hulpmiddelen:** * Deze handleiding met uitleg over het proces van indienen van de dVi2025 De dVi-rapportage is een volledig verslag van alle ingevoerde gegevens. De accountant geeft alleen assurance over een aantal onderdelen uit de rapportage en wil ook alleen die onderdelen ontvangen voor waarmerking. Kies derhalve bij het downloaden van het pdf voor **'Accountantsrapport'** om de accountantsrapportage te downloaden. ### Stap 4a U ontvangt van uw accountant, na controle van de definitieve versie, 2 getekende Assurancerapporten retour: * wet- en regelgeving; * cijfermatige verantwoording. Deze getekende Assurancerapporten zijn voorzien van de unieke ID van de dVi-rapportage en worden als bijlage geüpload bij het verzenden van de dVi2025 (zie stap 5). # Stap 5 – Dien de dVi2025 in **Nodig:** * Voltooide dVi2025 rapportage (resultaat uit stap 3) * Assurancerapport dVi2025 – naleving wet- en regelgeving (resultaat uit stap 4, conform naamconventie en in pdf) * Assurancerapport dVi2025 – cijfermatige verantwoording (resultaat uit stap 4, conform naamconventie en in pdf) * WOZ-bezitstabel (conform naamconventie en als csv-bestand, resultaat uit stap 1) * Jaarverslag 2024 (conform naamconventie en in pdf) * Jaarrekening 2024 (conform naamconventie en in pdf) * Volkshuisvestingsverslag 2024 (conform naamconventie en in pdf) * Controleverklaring 2024 (conform naamconventie en in pdf) * Accountantsverslag 2024 (conform naamconventie en in pdf) * Managementletter 2024 (conform naamconventie en in pdf) **Hulpmiddelen:** * Handleiding met toelichting op de uitvraag van de dVi2025 en de opbouw van de WOZ-bezitstabel * Deze handleiding: proces van indienen van de dVi2025 Nadat u voorgaande 4 stappen hebt doorlopen, kunt u de dVi2025 versturen. ### Stap 5a Bij voltooide rapportages in het **Dashboard** staat uw rapportage over de dVi2025. Voordat u kunt verzenden, moet u nog een aantal bijlagen toevoegen. Klik op **'Rapportage verzenden'** achter de voltooide rapportage.
### Stap 5b U komt in het scherm voor het toevoegen van de verplichte bijlagen. De naamgeving van deze bijlagen moet voldoen aan de in het scherm aangegeven naamsconventie van 'specifieke naam' zoals per regel aangegeven in het pop-up scherm. Controleer voor u de bestanden uploadt of zij de juiste naamsconventie hebben.
De volgende verplichte bijlagen moeten worden geüpload: * Assurancerapport dVi2025 – naleving wet- en regelgeving (resultaat uit stap 4) * Assurancerapport dVi2025 – cijfermatige verantwoording (resultaat uit stap 4) * WOZ-bezitstabel (csv-bestand) (resultaat uit stap 1) {% hint style="warning" %} **Let op!** Stuur de juiste versie van de WOZ-bezitstabel die overeenkomt met de gegevens uit het Assurancerapport. {% endhint %} Als bovenstaande bijlagen met de juiste namen zijn toegevoegd, klik dan op **'Bevestigen'**. ### Stap 5c Er verschijnt nu een bevestigingsscherm waarop staat dat de rapportage naar BZK, Aw en WSW is verzonden. Klik op **'Sluiten'**.
{% hint style="warning" %} **Let op!** U heeft de volledige dVi nu nog niet ingediend. U moet de stappen 5d tot en met 5f ook nog doorlopen. {% endhint %} {% hint style="warning" %} **Let op!** Indien de betreffende bijlage (.csv) niet overeenkomt met de controlekenmerken van het dVi-bericht wordt de rapportage afgekeurd (error wordt in het portaal getoond). In dit geval moet u de juiste bijlage (.csv) toevoegen en het betreffende bericht opnieuw indienen. {% endhint %} ### Stap 5d Aanlevering van dVi2025 is succesvol indien status **'Afgerond'** wordt getoond voor ontvangers Aw, WSW en BZK. Om de actuele status van een verzonden rapportage te zien, klikt u op de refresh-knop achter die betreffende aanlevering. Voor extra informatie is het mogelijk om op de betreffende status te klikken. Bij foutmeldingen kunt u contact opnemen met de Servicedesk.
### Stap 5e Naast de dVi-rapportage bent u verplicht nog een aantal bijlagen aan te leveren. Dit zijn: het jaarverslag, de jaarrekening, het accountantsverslag en, als dit niet in het jaarverslag is opgenomen, het volkshuisvestingsverslag, de controleverklaring en de managementletter. Klik op **'Upload'** onder het kopje **'Verzenden jaarverslag – jaarrekening'** om deze bestanden te uploaden. Staan bijlagen samen in één document, dan hoeft u niet alle bestanden los op te sturen. Bijvoorbeeld: als in het jaarverslag van uw corporatie ook de jaarrekening, het volkshuisvestelijk verslag en de controleverklaring staan, hoeft u dit document maar één keer toe te sturen.
### Stap 5f Vervolgens ziet u het scherm waar u de volgende bijlagen (pdf) kunt uploaden: * Jaarverslag 2024 * Jaarrekening 2024 * Volkshuisvestingsverslag 2024 * Controleverklaring 2024 * Accountantsverslag 2024 * Managementletter 2024 De naamgeving van deze bijlagen moet voldoen aan de in het scherm aangegeven naamconventie van 'specifieke naam' zoals per regel aangegeven in het pop-up scherm. Controleer voor u de bestanden uploadt of zij de juiste naamsconventie hebben. Als bovenstaande bijlagen met de juiste namen zijn toegevoegd, klikt u op **'Bevestigen'**.
### Stap 5g Aanlevering van dVi2025 is succesvol indien status **'Afgerond'** wordt getoond voor ontvangers Aw, WSW en BZK. Dit geldt voor zowel de dVi-rapportage als de rapportage 'Jaarverslag - Jaarrekening' (overige documenten). Om de actuele status van een verzonden rapportage te zien, klikt u op de refresh-knop achter die betreffende aanlevering. Voor extra informatie is het mogelijk om op de betreffende status te klikken.
# Handleiding Aedes-benchmark De Aedes-benchmark helpt corporaties om inzicht te krijgen in hun prestaties op het gebied van huurdersoordeel, financiën, onderhoud & betering, verduurzaming, beschikbaarheid & betaalbaarheid en leefbaarheid. Voor het aanleveren van gegevens voor Financiën, Onderhoud & verbetering en Nieuwbouw (onderdeel van Beschikbaarheid & Betaalbaarheid), lever je gegevens aan via het SBR-wonen portaal. Voor de aanleverwijze van andere prestatievelden en verdiepingen zie [Aanleveren van de gegevens voor andere prestatievelden](https://aedes.nl/aedes-benchmark/hoe-lever-je-de-gegevens-aan-voor-de-aedes-benchmark). ## Indienen Aedes-benchmark in het kort: twee routes Indienen van de Aedes-benchmark doe je door gegevens in te vullen in het SBR-portaal en optioneel door het uploaden van een csv-bestand. Aanleveren kan door gebruik te maken van één van de twee aanleverroutes.
Route 1: met CSV-bestandVerzamel de gegevens met Excel en upload/pages/iKOV3cFVyr0fad3mSoBW
Route 2: zonder CSV-bestandVoer de gegevens direct in in de portal/pages/5N8J9sS3FBGRPphHYLd6
# Route 1: met CSV-bestand {% stepper %} {% step %} #### Download het sjabloon Download het Sjabloon Aedes-benchmark (Excel). Maak daarmee het csv-bestand met onderhouds- en nieuwbouwkosten per vhe. Verzamel in het sjabloon de gegevens voor het portaal. {% content-ref url="/pages/DFq5s6HXDSY1mCbP8p36" %} [Stap 1: Download het sjabloon](/handleidingen/aedes-benchmark/handleiding-aedes-benchmark/route-1-met-csv-bestand/stap-1-download-het-sjabloon) {% endcontent-ref %} {% endstep %} {% step %} #### Converteer naar XBRL Maak via de validatieservice een XBRL aan van het csv-bestand. Download het genereerde XBRL-bestand. {% endstep %} {% step %} #### Importeer in het portaal Start een rapportage in het portaal door de XBRL te importeren. Vul alle overige gegevens in in het portaal. {% endstep %} {% step %} #### Verzend rapportage Voeg aan de voltooide rapportage het csv-bestand toe als bijlage. Verzend de rapportage. De aanlevering is voltooid bij status Afgerond. {% endstep %} {% endstepper %} # Stap 1: Download het sjabloon Download om te beginnen het Sjabloon Aedes-benchmark (Excel). Maak daarmee het csv-bestand met onderhouds- en nieuwbouwkosten (stichtingskosten) per eenheidsniveau. Dit omdat een koppeling met de WOZ-bezitstabel (dVi) op eenheidscode nodig is. Verzamel in het sjabloon de gegevens voor het portaal. U begint met het opstellen van het Aedes-benchmarktabel (.csv) met behulp van het sjabloon Aedes-benchmark. Met dit bestand levert u per vhe de onderhoudskosten en/of stichtingskosten aan. Nadat u alles heeft ingevuld, gaat u het bestand exporteren als csv-bestand. Hiervoor gebruikt u de knop opslaan naar csv, hiermee wordt het bestand meteen in het juiste csv-format opgeslagen (UTF-8). ## Aandachtspunten * Informatie in het csv-bestand is op vhe-niveau voor koppeling met de WOZ-bezitstabel (dVi). * Het totaal van de onderhoudskosten alle vhe’s moet aansluiten op het totaal van de onderhoudskosten in dVi2024 (W-V), rekening houdend met de toegerekende organisatiekosten. Om eventuele aansluitingsverschillen te voorkomen kunt u in de Aedes-benchmarktabel.csv kosten opnemen onder het type ‘aansluitregel’.
* Alleen nieuwbouw en geen onderhoud aanleveren? Gebruik de aansluitregel en vul alle totale onderhoudskosten op één regel in. * Lever de nieuwbouwgegevens op eenheidsniveau aan. We maken een koppeling met de WOZ-tabel. De WOZ-tabel is leidend. Als in de Abm-tabel meer of minder woningen met bouwkosten worden opgevoerd, neemt de berekening alleen de kosten mee van de woningen in de WOZ-bezitstabel (gematched op eenheidscode). Daarnaast kunnen er ook gegevens afvallen doordat er extreme waarden zijn opgegeven bij bouwjaar of stichtingskosten. * Voorbeeld: Stel, Corporatie X heeft 65 nieuwbouwwoningen opgenomen in de WOZ-bezitstabel. In de Abm-tabel zijn voor 60 nieuwbouwwoningen stichtingskosten opgegeven. Na het matchen op eenheidscode blijken 55 woningen overeen te komen. Op basis van deze 55 eenheden worden vervolgens de gemiddelde bouw- en grondkosten berekend. # Stap 2: Converteer naar XBRL # Stap 3: Importeer in het portaal # Stap 4: Verzend rapportage # Route 2: zonder CSV-bestand